Những "cung đường chết" trong cuộc hành trình từ Ethiopia đến miền đất hứa Ảrập Xê út
Nhiều người đã bỏ mạng trên đường đi
"Chúng tôi gặp nhau trên sa mạc", chàng trai trẻ Badru Mohammed vừa nói vừa chỉ vào ba người bạn ngồi bên cạnh. Bốn chàng trai Ethiopia dừng lại để nghỉ và uống nước. Họ nắm chặt chai nước, cẩn thận khi uống để không lãng phí một giọt nước nào. Mặt trời ở Djibouti đã xuống thấp nhưng con đường vẫn rất nóng rát. Bốn chàng trai còn phải đi bộ quãng đường 200km nữa.
Badru và những người bạn đến từ Jimma, một vùng quê nông nghiệp nghèo ở Oromia, Ethiopia. Trong hai tuần qua, họ đã di chuyển hơn 1.000km đến khu vực biên giới Djibouti bằng xe buýt, đi bộ…. Số người đi ban đầu khá đông nhưng khi đến Dire Dawa, một thị trấn ở vùng đất khô cằn khô miền đông Ethiopia đã giảm đáng kể. "Hầu hết đã ở lại sa mạc. Họ quá mệt mỏi nên không thể tiếp tục di chuyển cùng chúng tôi. Chúng tôi không biết họ có đi tiếp nữa không hay trở về quê hương", Badru mệt mỏi nói.
Cảnh sát Djibouti ước tính, khoảng 200 người Ethiopia bí mật vào nước này rồi qua Yemen, Biển Đỏ và cuối cùng là Ảrập Xê út. Vào tháng 2/2018, Tổ chức Di cư quôc tế (IOM) đã theo dõi gần 17.000 người di cư ở Djibouti, hơn 2/3 là nam giới, 8% là trẻ vị thành niên không có người lớn đi cùng. Đại đa số đến từ Oromia.
Trong cuộc hành trình đến miền đất hứa, nhiều người đã bỏ mạng trên đường đi. Hiện chưa có thống kê chính xác số người chết trên sa mạc Djibouti nhưng theo Badru, đó sẽ là con số không hề nhỏ. Một số người Ethiopia đi dọc theo con đường phía bắc ở Obock nói với phóng viên tờ Guardian (Anh) rằng, nhiều bạn bè đã chết trên đường. Một nhóm ba người khác cũng đến từ Jimma cho hay, họ không có thức ăn trong suốt 6 ngày đi bộ từ Dire Dawa. Bảy người bạn của họ đã dừng chân ở sa mạc, một người đã chết. "Chúng cháu không có sự giúp đỡ từ bất cứ ai", một cậu bé mồ côi 10 tuổi nói.
Tuyến hành trình qua eo biển Bab el-Mandeb đến Yemen cũng rất nguy hiểm. Ước tính, trong thập kỷ qua, gần 3000 người đã thiệt mạng khi di chuyển qua tuyến hành trình này. Những chiếc thuyền do những tổ chức buôn người sử dụng cũ kỹ, không đảm bảo an toàn trong khi số lượng người di chuyển lớn. Hành trình trên biển thường khởi hành vào ban đêm để tránh bị cơ quan chức năng phát hiện. Rất ít người Ethiopia biết bơi nên nếu xảy ra sự cố trên biển, thương vong sẽ rất lớn.
Vô vàn nguy hiểm rình rập
Mỗi cuộc hành trình từ Ethiopia đến Ảrập Xê út có giá từ 300 - 500 USD. Để có số tiền lớn như vậy phục vụ hành trình di cư, người Ethiopia phải tiết kiệm, giành dụm trong khoảng thời gian dài. Thậm chí, có người phải vay nợ để có tiền hiện thực hóa giấc mơ đến miền đất hứa.
Thực tế cho thấy, người di cư Ethopia còn phải đối mặt với tình trạng bị những kẻ buôn lậu và tội phạm lạm dụng thể chất và tình dục, bắt cóc, tống tiền, tra tấn, lao động cưỡng bức. "Chỉ một số rất nhỏ đến Ảrập Xê út an toàn mà không phải đối mặt với ít nhất một sự cố lạm dụng", ông Danielle Botti, một chuyên gia giám sát vấn đề di cư ở Châu Phi nói.
Francesco Martialis, người đứng đầu Caritas, tổ chức từ thiện bảo vệ trẻ em đường phố ở Djibouti kể lại câu chuyện của cậu bé 15 tuổi đã bỏ chạy cuộc sống như một nô lệ ở Ảrập Xê út. Em đã bị đánh đập khiến hộp sọ bị nứt dẫn đến mất trí nhớ. Em không thể nhớ về gia đình hay địa chỉ nhà của mình. Em đã đi hàng trăm cây số dọc theo con đường từ Obock đến một thành phố phía nam Djibouti trước khi được cảnh sát giúp đỡ.
Có nhiều lý do khiến thanh niên trẻ Ethiopia di cư nhưng nhiều người cho rằng, nguyên nhân chủ yếu nhất chính là sự nghèo đói. "Tôi sẽ đến Yemen vì tôi cần làm việc", thanh niên có tên là Hassen nói. "Không có gì ở Ethiopia. Tôi có một công việc nhưng mức lương quá thấp. Tôi sẽ tiêu dùng và chăm lo cho gia đình thế nào với mức lương 2.000 birr (53 bảng Anh) một tháng?. Ở Ả Rập Xê út, tôi sẽ nhận được mức lương cao gấp 5 lần như thế", Hassen nói tiếp.