Trai "cò", gái "đĩ" chuyện lạ về cách gọi tên ở một làng

09:00 21/03/2014

Cuộc sống hiện đại làm thay da đổi thịt, mất dần đi không ít những thói quen cũng như tập tục cũ. Tuy nhiên, ở thôn Ngô Xuyên và Hành Lạc (thuộc thị trấn Như Quỳnh, huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên), lề thói cũ vẫn được người dân giữ lại cho đến tận ngày nay. Ngày xưa, một người nếu sinh ra là nam thì được gọi là "cò", nếu là nữ thì được gọi là "đĩ" thì bây giờ vẫn thế. Tuy nhiên, cũng chỉ vì cái tên gọi ấy mà người dân ở đây dù đi xa vẫn gặp không ít phiền toái, dở khóc dở cười.

Từ Hà Nội, cô con dâu đã hai thứ tóc trên đầu gọi điện về có ý trách bố chồng mình về việc cụ đã chia sẻ cho cánh phóng viên vài câu chuyện liên quan tới cái tên xưa xửa xừa xưa của chồng mình là "cò K" để rồi bà nhận không biết bao nhiêu cú điện thoại, tin nhắn xác thực rằng nhân vật trong bài báo có phải chồng bà không. Rồi cũng tới lượt anh em họ hàng và những người dân trong thôn  quay sang trách cụ: "ai lại gọi một vị mang tới học hàm phó giáo sư và tiến sỹ là "cò" nữa? Chẳng hiểu ông ấy nghĩ gì?".

Chả là ngày xưa ở Ngô Xuyên, nếu một đứa trẻ sinh ra là nam thì sẽ được gọi là "cò". Và nhân vật "cò K.", con đầu của cụ Kh. ở trên bây giờ đã là PGS.TS, làm việc tại một trường ĐH danh tiếng của Hà Nội, trong một lần về thăm quê thì người cô ruột vẫn theo thói quen cũ gọi ông là "cò": "Cò K đã về đấy à? Thế Tết này mày ở quê chơi có được lâu không hả cháu?". Cụ Kh có mấy người con trai là cò Đ., cò T., cò Tr. thì người nào cũng thành đạt, không là PGS cũng là thạc sỹ, đều xa nhà cả. Thỉnh thoảng cụ bà vẫn hỏi: "Ông ơi cò Khoa có gọi điện về không?". Cò Khoa chính là đứa cháu nội đang học đại học tận bên Mỹ. Xa xôi vậy mà cứ ngỡ gần đây lắm!

Người thôn Hành Lạc không thích mình bị gọi là "đĩ".

Cụ Kh kể rằng chẳng biết từ bao giờ lại có thói quen đó. Chỉ biết khi sinh ra và lớn lên, nhà nào cũng thế. Tuy nhiên, không phải ai cũng gọi nhau là "cò" này "cò" nọ được. Đều có quy tắc cả. Chỉ những người bề trên, hoặc ít nhất bằng vai vế với nhau mới được gọi thế. Khi nhớ lại câu chuyện làng "cò" của mình, cụ T, 83 tuổi mới nói: "Hồi xưa, nhà nào cũng cò. Cò này cò kia. Cò lớn cò bé, lắm lúc loạn lên. Nói loạn là loạn với người ngoài, còn người trong làng thì ai cũng phân biệt được. Thế mới tài. Sở dĩ có gọi như thế là bởi thời các cụ mình khi đẻ con ra chẳng biết gọi tên con là gì. Thế là gọi là "cò" (với con trai), "gái" (với con gái). Bây giờ "gái" hầu như người ta không dùng nữa. Còn "cò" vẫn có nhà dùng. Ở cạnh làng tôi, trẻ em khi sinh ra là con gái thì đươc gọi là "đĩ" thì sao?".

Thì ra, làng bên cạnh mà cụ T. nói chính là thôn Hành Lạc. Ngoài việc một đứa trẻ khi sinh ra là nam được gọi là "cò" như thôn Ngô Xuyên thì ở đây, một người con gái mới sinh ra được gọi là "đĩ". Có nhà như nhà bà G có tới 5 người con gái lần lượt là "đĩ Giỏ", "đĩ Cua", "đĩ Cá", "đĩ Tôm", "đĩ Tép". Gọi thành quen, nên về sau này có tên gọi theo giấy khai sinh thì người con gái đã lớn của gia đình "sông nước" này giờ đang học thạc sỹ, về làng, lắm lúc vẫn giật mình khi có người hỏi thăm: "đĩ Cá đã về rồi à?". Hoặc như gia đình ông B và bà S có với nhau tới 6 "đĩ" gọi theo thứ tự "đĩ nhớn", "đĩ bé", "đĩ cỏn", "đĩ con"… đến đứa thứ 5 bí quá, chẳng biết đặt gì nên gọi đại là "đĩ Lan", đứa thứ 6 là "đĩ út".   

Thế nhưng, dân thôn Hành Lạc cũng như thôn Ngô Xuyên bây giờ không thích người khác gọi mình là "cò" hay "đĩ". Đó là cái tên ngày xưa, thuở thiếu thốn, giờ đây đã lạc hậu rồi. Bây giờ, ai cũng có tên hẳn hoi, gọi bằng tên thôi. Vậy nên mới có chuyện mấy người con của ông B. và bà S. sau khi đọc bài báo nọ mới kéo nhau lên nhà một người trong thôn "ăn vạ" vì người này đã lỡ dẫn anh phóng viên qua nhà họ rằng "bác" cố tình bêu rếu nhà cháu thế này thế kia. Để rồi ông cụ tuổi già cả, nghễnh ngãng kia có một phen cười chẳng được, khóc cũng chẳng xong.

Chuyện làng “co”â, làng “đĩ” là có thật. Những người con ở 2 làng này sinh ra, lớn lên và đều thành đạt cả. Cái tên "cò" hay "đĩ" đã trở thành quá khứ. Bây giờ là thời đại văn minh, văn minh từ tên gọi trở đi nên người ta không còn gọi con mình là "cò" hay "đĩ" nữa. Chỉ có những người già, theo thói quen, thỉnh thoảng vẫn gọi mà thôi

Đậu Dung

Ngày 20/2, Ban tổ chức Lễ hội Du lịch Chùa Hương 2026 thông báo hoàn trả tiền đã đặt mua vé thắng cảnh từ 00h ngày 20 đến 24h ngày 22/2 qua các hình thức trực tiếp và trực tuyến. Ban tổ chức cũng thực hiện miễn phí gửi xe ô tô các loại tại các bến xe do Ban tổ chức quản lý.

Sau ba ngày đầu năm, thị trường hàng hóa cả nước trong ngày Mùng 4 Tết Bính Ngọ 2026 đã dần hoạt động trở lại. Nguồn cung được tăng cường, hệ thống phân phối mở cửa đồng loạt, sức mua ở mức vừa phải nên giá cả nhìn chung ổn định, không có biến động bất thường.

Khi những cành đào trước ngõ vừa hé nụ, khói hương trầm ngày Tết còn vương trong sương sớm, thì ở nhiều trụ sở Công an trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa, một ca trực mới đã bắt đầu. Không pháo hoa, không tiếng chúc Tết rộn ràng, thay vào đó là ánh đèn phòng làm việc xuyên Tết, là tiếng bàn phím gõ nhịp đều đều, là những dòng dữ liệu dân cư được cập nhật chính xác đến từng chi tiết. Với lực lượng Công an Thanh Hóa, Tết không chỉ là thời khắc sum vầy, mà còn là “thời gian vàng” để tăng tốc, hoàn thiện mục tiêu chuyển đổi số, bảo đảm quyền lợi thiết thực nhất cho nhân dân.

Chỉ trong 6 ngày (từ ngày 27 Tết đến mùng 3 Tết), qua công tác tuần tra, kiểm soát; lực lượng chức năng đã phát hiện, lập biên bản 717 trường hợp vi phạm, tạm giữ 261 phương tiện. Các trường hợp phần lớn vi phạm liên quan đến các lỗi: nồng độ cồn, tốc độ, chở hàng quá khổ, quá tải và các lỗi tiềm ẩn nguy cơ cao gây TNGT.

Khoảng 4h sáng ngày 20/2, sau 3 giờ tích cực tìm kiếm, Công an xã Tây Yên Tử và Tổ bảo vệ Công ty Dịch vụ Tây Yên Tử đã nhanh chóng tìm kiếm, đưa 4 du khách bị lạc trong rừng khi tham quan Khu du lịch tâm linh – sinh thái Tây Yên Tử, thuộc xã Tây Yên Tử, tỉnh Bắc Ninh về nơi an toàn.

Những ngày Tết cổ truyền hầu như ai cũng mong được trở về bên gia đình, quây quần trong hơi ấm sum vầy nhưng với người chiến sĩ mang sắc phục Công an nhân dân ở xã Ngọc Lặc, tỉnh Thanh Hoá lại là thời điểm gác lại niềm riêng để bảo đảm an ninh trật tự (ANTT). Với họ, mùa xuân chỉ thật sự trọn vẹn khi từng con ngõ bình yên, từng mái nhà an vui; khi không còn những tiếng thở dài, lo âu trong khoảnh khắc giao mùa…

Ngoại hình “chuẩn người mẫu”, bộ vest đen lịch sự, cặp kính đen cùng phong cách đầy… lãng tử khi xuất hiện cùng dàn xe chuyên dụng của lực lượng Cảnh vệ CAND khiến Trung uý Phùng Thế Văn trở thành hiện tượng đặc biệt được quan tâm trong dịp đại lễ kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9 (A80). Nhưng có lẽ, đến thời điểm hiện tại, vẫn ít người biết tường tận về người lính đặc nhiệm trẻ vẫn được cộng đồng mạng, nhất là người trẻ ví von là “soái ca Cảnh vệ” A80 này.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文