Tròn, vuông, tam giác

12:33 11/09/2018
Suốt những ngày qua, cư dân mạng không mệt mỏi "xa luân chiến" đả phá cách học đọc tiếng Việt áp dụng từ công nghệ giáo dục của trường thực nghiệm. Họ lo lắng rằng những hình vuông tròn ấy làm phức tạp hóa cách đọc của trẻ em.


Thật ra, những ô vuông ấy chỉ là những biểu tượng của một âm thanh (từ) để giúp trẻ hình dung quan hệ chuỗi âm. Mô hình này áp dụng đầu tiên cho đồng bào thiểu số đã cho kết quả đáng ngạc nhiên về độ chính xác của viết đọc đúng chính âm và chính tả. 

Qua 40 năm thực nghiệm đã chứng minh sức thuyết phục lớn. Các cựu học sinh thực nghiệm khi ra trường bao giờ cũng làm chủ ngôn ngữ, có thể viết hấp dẫn hoặc khô khan nhưng luôn chuẩn xác.

Chính người viết bài này đã sử dụng phương pháp học đọc theo ngữ âm (âm trước chữ sau) dạy một học sinh 6 tuổi có trí thông minh trung bình. 

Chỉ mất nửa tiếng để học sinh hiểu nguyên tắc ghép âm và trải nghiệm kết quả vang lên. Sau đó cháu tự chơi trò chơi ghép âm để làm chủ các chữ lạ mắt và tất nhiên không cần ai dạy nữa. 

Chỉ sau khoảng 2 tháng, học sinh này đã đọc nhanh, lưu loát và diễn cảm đúng mức. Cách dạy truyền thống dạy vần nào biết vần ấy là cách dạy từ chữ sang âm tốn đến 1 năm, trong khi đó cách đọc từ âm sang chữ (từ gốc đến ngọn) chỉ cần vài tháng là giải quyết xong.

Phụ huynh than rằng bố mẹ không hiểu thì sao dạy được con. Ô hay? Nếu chỗ nào bố mẹ chưa rõ thì con có thể hướng dẫn lại cho bố mẹ hiểu. Con có thể hiểu trong vài tiết học thì không có lý nào phụ huynh không hiểu.

Nếu không ghi âm bằng bộ chữ của Francisco de Pina, Alexandre Rhodes thì ghi bằng bộ chữ khác. Mỗi người đều có thể tạo ra vài chục ký hiệu tương đương với bảng chữ cái để tạo ra bộ chữ của riêng mình.

Minh họa: Tả Từ

Nếu ai từng học nhạc sẽ thấy, các cách ghi tiết tấu là những biểu tượng trường độ chứ không ghi cao độ của nốt nhạc. Khi sử dụng tiết tấu tốt, người ta bắt đầu đặt nốt nhạc vào tiết tấu để xây dựng giai điệu. Điều này xưa như trái đất, sao thắc mắc?

Trong di cảo cổ thì các nhà truyền giáo châu Âu ghi âm tiếng Việt bằng nốt nhạc với các cao độ khác nhau. Miễn hiểu là được. Không có một lối ghi nhạc duy nhất. Ai sợ ký hiệu lạ thì nên gặp nhà soạn nhạc Yanni để được khai sáng. Người ta viết rằng Yanni không thể đọc nổi bản nhạc thông thường. 

Có thuyết cho rằng, Yanni thấy kiểu ký âm truyền thống không đủ diễn đạt nên ông tự xây dựng hệ thống ký âm bằng các ký hiệu riêng. Nhìn vào bản nhạc của ông thì các nhạc sư như nhìn bức vách. Chả khác gì vuông, tròn, tam giác. 

Chỉ nhạc công của ông thì dễ dàng triển khai như hơi thở. Kết quả là âm nhạc vang lên say đắm cả địa cầu. May thay, Yanni chỉ cải cách trong dàn nhạc của mình chứ nếu nhân rộng thì như xứ ta sẽ gọi ông là "ảo tưởng sức mạnh".

Chắc chắn mọi hệ thống ký âm đều lấy âm làm gốc. Mọi ký hiệu (hay chữ cái) đều đóng vai trò như sứ giả của âm thanh. Thay âm thanh khó, thay sứ giả dễ. Vậy công nghệ giáo dục dùng cách đọc theo nguyên lý âm trước chữ sau thì sao ta phải thắc mắc? Cách truyền thống mới là đi ngược. Việc học đọc không phải tất cả. Công nghệ tạo ra học trò luôn đi vào cốt lõi của vấn đề để tìm ra giải pháp chứ không phải những con vẹt.

Cư dân mạng có thói quen cái gì không biết thì bảo nó không có; cái gì không hiểu thì bảo nó vô lý.

Còn bạn. Bạn thích tư duy theo gốc hay theo ngọn?

Lê Tâm

Tối 11/5, Phòng Cảnh sát Kinh tế Công an TP Hồ Chí Minh cho biết vừa triệt phá cơ sở sản xuất, buôn bán thịt bò giả, thịt bò có chứa chất cấm; khởi tố, bắt tạm giam 2 bị can về tội “Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm”, xảy ra tại phường Bình Trị Đông, TP Hồ Chí Minh.

Trong bối cảnh công nghệ phát triển như vũ bão, vi phạm bản quyền, đặc biệt là vi phạm bản quyền trên môi trường số ngày càng phức tạp. Ngày 5/5, Chính phủ đã có Công điện số 38/CĐ-TTg về tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Những động thái quyết liệt từ nhiều bộ, ngành, địa phương ngay sau đó đang được kỳ vọng sẽ tạo bước chuyển biến mạnh mẽ trong chống xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ - vấn đề vẫn nan giải hiện nay.

Trong khi các chuyên gia và người dân bày tỏ lo ngại về tầm nhìn quy hoạch, đơn vị đầu tư dự án cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ lại vừa đưa ra đề xuất điều chỉnh giảm quy mô mở rộng tuyến đường huyết mạch này. Lý do được đưa ra là sự xuất hiện của các tuyến đường song hành, nhưng dư luận cho rằng việc đầu tư "manh mún" có thể dẫn đến lãng phí và không đáp ứng được tốc độ gia tăng phương tiện trong tương lai.

Sáng 11/5, HĐND TP Hà Nội đã thông qua Nghị quyết phê duyệt chủ trương đầu tư dự án đầu tư trục không gian quốc lộ 1A gắn với chỉnh trang và tái thiết đô thị theo phương thức đối tác công tư (PPP) loại hợp đồng xây dựng - chuyển giao (BT), đoạn từ Vành đai 1 đến nút giao Cầu Giẽ.

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, lực lượng Hải quan, Biên phòng, Công an và Quản lý thị trường đồng loạt ra quân tăng cường kiểm tra, kiểm soát từ biên giới, cửa khẩu đến thị trường nội địa nhằm ngăn chặn buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Nhiều đường dây, vụ việc quy mô lớn đã bị phát hiện, xử lý, góp phần bảo vệ doanh nghiệp và quyền lợi người tiêu dùng.

Bộ Xây dựng vừa có văn bản báo cáo Văn phòng Trung ương Đảng về việc thẩm định các kiến nghị của Công ty TNHH Tập đoàn Sơn Hải liên quan đến những thay đổi trong quy định bảo hành và bảo trì công trình giao thông. Sau khi tham vấn ý kiến từ các hiệp hội, nhà thầu và cơ quan chuyên môn, Bộ Xây dựng đã đưa ra những đánh giá chi tiết, bác bỏ các đề xuất chính của doanh nghiệp này.

Những dòng nước đen vẫn lặng lẽ chảy ra biển sau mỗi cơn mưa. Những bãi tắm được đầu tư hàng chục, hàng trăm tỷ đồng vẫn đóng cửa hoặc hoạt động cầm chừng. Trong khi đó, tại nhiều điểm đến quen thuộc, dòng khách tiếp tục dồn về khiến hạ tầng quá tải, rác thải gia tăng và sức ép môi trường ngày càng lớn. Đằng sau những lớp áp lực ấy không chỉ là câu chuyện ô nhiễm hay sự lãng phí đầu tư.

Bước vào cao điểm du lịch hè, nhu cầu tìm kiếm homestay, khách sạn tại Đà Lạt (Lâm Đồng) tăng mạnh cũng là lúc các đối tượng lừa đảo trên không gian mạng gia tăng hoạt động. Với hình ảnh đẹp mắt, những lời quảng cáo hấp dẫn cùng các fanpage được đầu tư bài bản, nhiều du khách đã mất từ vài triệu tới cả chục triệu đồng vì đặt phòng online.

Ngày 11/5, cơ quan CSĐT (Phòng CSKT) Công an TP Cần Thơ khởi tố bị can, bắt tạm giam Lê Văn Hải (SN 1973; ngụ ấp Phụng Quới, xã Thạnh An, TP Cần Thơ); khởi tố bị can, cấm đi khỏi nơi cư trú đối với Vũ Thanh Thủy (SN 1985; ngụ phường Tây Thạnh, TP Hồ Chí Minh) về hành vi “Sản xuất, buôn bán hàng giả”.

Liên tiếp trong các ngày đầu tháng 5/2026, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Cục TTTN) đã kiểm tra đột xuất và xử phạt 2 doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu do không bảo đảm mức dự trữ xăng dầu bắt buộc và các hành vi vi phạm khác theo quy định của pháp luật. Tổng số tiền xử phạt lên tới 320 triệu đồng.

Chiều 11/5, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Tây Ninh, cho biết: Được cán bộ công an và gia đình vận động, giải thích về chính sách khoan hồng của pháp luật, Lê Ngọc Tường Vy (SN 2008, ngụ xã Châu Thành, tỉnh Tây Ninh) đã ra đầu thú về hành vi giết người.

HĐND TP Hà Nội bầu đồng chí Đỗ Anh Tuấn, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Thành ủy và đồng chí Bùi Duy Cường, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường giữ chức Phó Chủ tịch UBND TP nhiệm kỳ 2026-2031.

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 10/5 đã bác bỏ đề xuất mới nhất của Iran về việc nối lại các cuộc đàm phán hòa bình, làm tiêu tan hy vọng sớm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài 10 tuần giữa Mỹ - Israel và Iran, cuộc chiến đã gây thiệt hại nghiêm trọng cho Iran và Lebanon, làm tê liệt hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz và đẩy giá năng lượng toàn cầu tăng mạnh, Reuters đưa tin.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文