Khi ông trùm 'Ndrangheta sa lưới

Chân dung ông trùm

Bắt đầu phạm pháp từ năm 13 tuổi, được gọi là “baby boss” (ông chủ nhỏ) khi mới 16 tuổi, cái tên Pasquale Bonavota đã không còn xa lạ trong giới mafia Italia, nhất là trong mạng lưới 'Ndrangheta – mạng lưới đã thay thế Cosa Nostra của Sicily trở thành tổ chức mafia quyền lực nhất Italia, đã lan rộng khắp châu Âu, trở thành một trong những băng đảng tội phạm nguy hiểm nhất thế giới.

Kể từ lần đầu bị bắt giữ vì tội trộm cắp năm 13 tuổi, Pasquale Bonavota đã được liệt vào danh sách đen với một hồ sơ phạm tội dài dằng dặc gồm liên kết với mafia, giết người, tống tiền, cho vay nặng lãi, rửa tiền quốc tế, sở hữu vũ khí, buôn ma túy, gian lận đấu thầu, tham nhũng. Để bắt được Pasquale, lực lượng cảnh sát Carabinieri của Italia cùng với Interpol đã phải truy lùng suốt nhiều năm, đi tìm manh mối từ những chi tiết nhỏ nhặt nhất, và chắp nối tất cả các vụ bắt giữ có liên quan để lần ra nơi ẩn náu của kẻ này. Nhưng có lẽ, mức độ nguy hiểm của Pasquale chỉ có thể được hình dung sau khi hiểu rõ về băng đảng hậu thuẫn hắn - 'Ndrangheta.

“'Ndrangheta là một trong những tổ chức tội phạm lớn và mạnh nhất trên thế giới” – dòng miêu tả ngắn gọn xuất hiện trên website chính thức của Interpol, nhưng lại là dòng miêu tả mở đầu cho chuyên án ráo riết nhất của tổ chức này, nhằm vào băng đảng khét tiếng đang kiểm soát phần lớn dòng chảy cocaine vào châu Âu. Từ một băng đảng tội phạm có nguồn gốc ở vùng Calabria, Italia, trong vài thập kỷ, Ndrangheta đã vươn vòi bạch tuộc ra hơn 40 quốc gia trên thế giới. Theo DW, 'Ndrangheta bắt đầu bành chướng từ những năm 1970, với việc “tái đầu tư” tiền chuộc từ các vụ bắt cóc - một trong những hoạt động chính của băng đảng này vào thời điểm đó - vào các dự án hoặc công ty trá hình và buôn bán ma túy, đặc biệt là cocaine. 'Ndrangheta đã bắt cóc hàng chục nạn nhân là người nổi tiếng, bao gồm cả vụ bắt cóc John Paul Getty III, quý tử của gia tộc dầu khí lớn nhất nhì nước Mỹ, vào năm 1973 tại Rome. Vụ bắt cóc đã gây rúng động truyền thông Mỹ khi nạn nhân bị giam giữ tới 5 tháng tại một vùng núi hẻo lánh ở Calabria, nhóm bắt cóc đã gửi một bên tai và lọn tóc của nạn nhân đến gia đình với yêu cầu khoản tiền chuộc lên đến hơn 3 triệu USD.

Cho đến nay, Ndrangheta đã và đang tham gia vào một loạt các hoạt động tội phạm có tổ chức, từ buôn bán ma túy và rửa tiền đến tống tiền và gian lận các hợp đồng công. Những khoản lợi nhuận bất hợp pháp khổng lồ sau đó được rót vào các công ty trá hình nhằm giúp băng đảng này tiếp tục củng cố quyền lực và mở rộng ảnh hưởng. Trong báo cáo mới nhất, Cục Điều tra chống mafia (DIA) của Italia gọi 'Ndrangheta là "lực lượng thống trị tuyệt đối trong thế giới tội phạm" vượt xa cả “gốc rễ” Calabria. DIA cho biết sức mạnh của 'Ndrangheta nằm ở lòng trung thành của gia tộc và “huyết thống mafia”, kết hợp với “sự linh hoạt” trong việc móc nối để thực hiện các hành vi phạm pháp tầm quốc tế. 'Ndrangheta thậm chí có sự hiện diện lâu dài ở Canada và Australia, cũng như ở hầu hết Tây Âu, với các chân rết bản địa giữ mối liên hệ chặt chẽ với “gốc rễ” Calabria của chúng.

Vậy, Pasquale quyền lực đến nhường nào mà được coi là ông trùm của băng đảng này? Giống như những gì DIA mô tả, được chia thành các gia tộc, với Bonavota được cho là thành viên chủ chốt của một gia tộc có trụ sở tại thị trấn Vibo Valentia của Calabria. Mối quan hệ của Pasquale với mạng lưới mafia bắt đầu từ năm 1990 khi hắn 16 tuổi, trên cương vị con trai của Vincenzo Bonavota, người sáng lập gia tộc mafia Bonavota thuộc 'Ndrangheta. Pasquale, còn được gọi là Pasqualino, có biệt danh là “il boss bambino” hay “baby boss” vì hắn ta bắt đầu mang theo một khẩu súng lục bên mình khi còn ở tuổi thiếu niên và thường cùng tham gia vào các cuộc trả thù đẫm máu của gia đình mình. Pasquale cùng hai anh em trai được coi là bộ não của gia tộc Bonavota của 'Ndrangheta với địa bàn hoạt động chính tại khu vực Sant'Onofrio thuộc Vibo Valentia của Calabria. Gia tộc Bonavota cũng hoạt động xung quanh Rome và ở các khu vực phía Bắc của Piedmont và Liguria, bao gồm cả Genoa. Trong số các hoạt động mà Pasquale quản lý có cả buôn bán ma túy với “điểm nóng” là Rome.

Nhưng điều làm nên sự khác biệt của Pasquale là cái mà các công tố viên Italia gọi là “'Ndrangheta đã tiến hóa”. Theo đó, Pasquale quản lý một mạng lưới có quy mô quốc tế với trụ sở tại Hungary, nơi gia tộc Bonavota nắm quyền kiểm soát một nền tảng đầu tư tiền điện tử của băng đảng Ndrangheta để có thể rửa tiền từ việc buôn bán ma túy diễn ra ở Aspromonte cùng với các “đối tác quốc tế” khác. Việc sử dụng tiền ảo để giao dịch khiến các hoạt động bất hợp pháp của hắn trở nên dễ qua mắt lực lượng chức năng hơn và tạo sức ảnh hưởng lớn trong giới mafia. Pasquale đã từng một lần sa lưới, lĩnh án tù chung thân năm 2018 vì hai vụ giết người năm 2004 và 2014, song hắn đã bỏ trốn trong thời gian xét xử.

Cuộc chiến chưa hồi kết

Năm 2020, Interpol lần đầu tiên tổ chức cuộc họp quy tụ các cảnh sát trưởng từ khắp nơi trên thế giới trong khuôn khổ dự án “Hợp tác Interpol Chống lại 'Ndrangheta (I-CAN)” với hơn 80 chuyên gia, điều tra viên và công tố viên tham gia để tìm ra cách chặt đứt vòi bạch tuộc và bắt giữ toàn bộ băng đảng này. Sau cuộc họp, dự án chống 'Ndrangheta chính thức được triển khai vào  tháng 1/2020, mà Pasquale là ông trùm trong tầm ngắm.

Năm 2021, Italia lần đầu mở phiên tòa xét xử các băng đảng tội phạm lớn nhất trong hơn 3 thập kỷ, lật lại hồ sơ của Pasquale và gia tộc Bonavota. Số bị cáo tại phiên tòa lên tới hơn 355 người, gồm thành viên của băng đảng 'Ndrangheta cùng các chính trị gia, luật sư, doanh nhân và nhiều cá nhân khác. Tất cả bị cáo đều không có mặt trước tòa, thay vào đó, hình ảnh của họ được trình chiếu trên những màn hình ti vi tại tòa. Phiên tòa được dự kiến kéo dài ít nhất 1 năm, có sự tham gia của hơn 900 nhân chứng và lực lượng nhân viên hỗ trợ tòa án đông đảo chưa từng thấy. Những đối tượng bị xét xử bị cáo buộc một loạt tội danh từ những năm 1990 như giết người, buôn bán ma túy, tống tiền, rửa tiền và lạm dụng chức vụ. Sau vụ xét xử, Pasquale  trở thành nghi phạm “cấp cao” cuối cùng vẫn chưa sa lưới.

Sau 3 năm, những chân rết của 'Ndrangheta lần lượt bị bắt. Vào tháng 4/2023, 46 thành viên cộm cán của 'Ndrangheta đã bị bắt tại các địa điểm trên khắp thế giới. Đáng chú ý, việc bắt giữ Edgardo Greco, được biết đến với biệt danh "sát thủ 'Ndrangheta", tại thị trấn Saint-Etienne ở Pháp khi hắn đang ẩn mình dưới hình ảnh một thợ làm pizza sau 16 năm lẩn trốn, đã tiếp thêm sức mạnh cho lực lượng cảnh sát. Vòi bạch tuộc của 'Ndrangheta dần đứt, và con đường dẫn Pasquale đến nhà tù ngày một gần hơn. Những tin tức tình báo xác nhận Pasquale đang sinh sống tại Genoa dưới một danh phận khác và thực hiện công việc kinh doanh trá hình cùng gia đình. Hắn ta sống trong một căn hộ ở khu vực phía Bắc, từ đó hắn quản lý các hoạt động phạm tội của băng đảng tại địa bàn Liguria, Piedmont và Lazio. Ở Genoa, cảnh sát Carabinieri lần ra một mạng lưới đường dây điện thoại tư nhân, bao gồm cả đường dây được cho là đã giúp Pasquale chạy trốn năm 2018. Dựa trên đường dây này, cảnh sát đã khoanh vùng hoạt động và nơi hắn thường xuất hiện, trong đó bao gồm nhà thờ lớn San Lorenzo. Ngày 27/4/2023, Pasquale Bonavota được phát hiện đang di chuyển một mình đến nhà thờ, mang theo giấy tờ tùy thân giả cùng các tài liệu buôn bán bất hợp pháp. Không chần chừ, cảnh sát đã lập tức bắt giữ hắn, ngay thời điểm hắn chủ quan nhất khi không một “đàn em” nào đi theo. Khi bị chặn lại, hắn ta sợ hãi và ngạc nhiên nhưng nhanh chóng thừa nhận mình là Bonavota. "Khi chúng tôi gọi hắn bằng tên thật, hắn quay lại. Thoạt đầu, hắn nói tôi không phải là Pasquale mà bạn đang tìm kiếm, nhưng sau đó hắn thừa nhận”, sỹ quan cảnh sát Gerardo Petitto kể lại, cho biết ông trùm dường như đang đợi một ai đó trước khi vào nhà thờ, và rằng vụ bắt giữ diễn ra rất kín đáo mà không vấp phải sự kháng cự nào.

Giới chức Italia lập tức thông báo: “Pasquale Bonavota, 49 tuổi, kẻ có tên trong danh sách tội phạm nguy hiểm nhất của cảnh sát, đã bị truy nã kể từ tháng 11/ 2018 sau khi trốn lệnh bắt giữ vì tội giết người và liên kết mafia, đã bị bắt tại thành phố cảng phía Bắc Genoa”.

Nói về vụ bắt giữ ông trùm 'Ndrangheta, Nicola Gratteri, một công tố viên cấp cao, người đã cống hiến sự nghiệp của mình để chống lại băng đảng mafia 'Ndrangheta, cho biết: “Cuộc điều tra này xác nhận thực tế rằng việc nghe lén (các cuộc trò chuyện qua điện thoại) là không thể thiếu. Nếu không có những nỗ lực này, chúng tôi sẽ không thể bắt được Pasquale Bonavota”. Thế nhưng, sức ảnh hưởng của 'Ndrangheta vẫn rất mạnh mẽ trên phạm vi toàn cầu. Và hồ sơ của Interpol vẫn chưa thể được khép lại, cho đến khi toàn bộ vòi bạch tuộc của băng đảng này được phát hiện và xử lý.