Nữ nhiếp ảnh gia Pháp với triển lãm ảnh “Our Wonderwoman” Việt Nam

1. “Wonderwoman của chúng tôi” là một triển lãm ảnh đặc biệt, gồm ba serie ảnh thể hiện Phụ nữ Việt Nam Anh hùng thời đại mới, sống trong ba môi trường khác nhau được Maroussia Bleitrach thực hiện tại Hà Nội. Đây là loạt ảnh ra đời theo trí tưởng tượng của chính tác giả, dựa trên những phác họa chân dung về phụ nữ Việt Nam Anh hùng trong ý tưởng của người Hà Nội khi được tác giả phỏng vấn trên đường phố.

Ba kiểu Wonderwoman được ba nữ nghệ sĩ tiêu biểu hóa thân vào để chụp ảnh: Đó là ca sĩ Trương Mỹ Anh, vũ công hip-hop Mai Tinh Vi và diễn viên - ca sĩ Hứa Thanh Tú. Triển lãm đã thu hút rất đông khách tham quan và sẽ kéo dài đến hết ngày 26/6/2025.

“Bắt đầu từ ý tưởng đó, và trong tôi bỗng nảy sinh suy nghĩ chuyện sẽ như thế nào nếu ta đem kiểu mẫu Phụ nữ Mỹ anh hùng này đặt vào môi trường Việt Nam? Liệu khuôn mẫu đó có thay đổi không? Hoặc môi trường sẽ thay đổi?” Thế là cô bắt đầu suy nghĩ làm thế nào để xây dựng một nhân vật phụ nữ Việt Nam anh hùng trong thời đại hiện nay. Nữ nhiếp ảnh gia người Pháp mong muốn đem kiểu mẫu hình ảnh Wonderwoman Mỹ này đặt vào môi trường Việt Nam. Thế nhưng cô lại không phải là người Việt để hiểu được, thế nên với máy ảnh trên tay, cùng với những người bạn phiên dịch của mình, cô đã tạo ra những cơ hội gặp gỡ, trò chuyện với những người mà cô gặp trên đường phố.

Cô phỏng vấn, trò chuyện ghi hình. “Tôi hỏi họ nếu như có tồn tại một người phụ nữ Việt Nam anh hùng thì theo họ, cô ấy sẽ như thế nào? Và chúng tôi thậm chí lập một danh sách những câu hỏi như cô ấy sẽ ăn mặc kiểu gì, đi lại ra sao, cô ấy tên là gì?…”.

Lấy nguồn cảm hứng từ mỗi một nhân chứng này, dựa vào những chia sẻ của họ, và với chính từ những trải nghiệm ba năm sống tại Việt Nam của mình, Maroussia đã tạo ra một nhân vật, một phụ nữ Anh hùng Việt Nam trong tưởng tượng. “Chúng tôi đã phỏng vấn 10 người, lựa được 4 người tiêu biểu. Và tôi đã tạo ra được bốn kiểu phụ nữ anh hùng, trong đó ba kiểu người được trưng bày triển lãm tại đây”.

Quả thật, ba kiểu người phụ nữ Việt Nam anh hùng thời đại mới thể hiện được những phong cách sống mới mẻ, mạnh mẽ, táo bạo, tự chủ, cùng lúc duy trì những đức tính được thừa hưởng từ nền văn hóa truyền thống của tổ tiên, mà theo nữ nhiếp ảnh “Chủ nghĩa Anh hùng cần được thể hiện qua nhiệt huyết sống với lòng can đảm, tình yêu, sự kiên cường và những nét riêng biệt”.

2. Để có những bức ảnh Wonderwoman trong triển lãm, mọi thứ đều được nghiên cứu và dàn dựng công phu từ trang phục, kiểu tóc đến lúc xuất hiện nơi công cộng, hòa mình vào đời sống thường nhật. Ngoài ba nghệ sĩ làm mẫu ảnh, nữ nhiếp ảnh Maroussia còn hợp tác với một ê-kíp ở Hà Nội, gồm năm phụ nữ, một nhà thiết kế trang phục và phụ tá, một thợ làm đầu, một thợ trang điểm và một trợ lý sản xuất.

“Cùng nhau, chúng tôi đã suy nghĩ làm thế nào để thể hiện những người phụ nữ anh hùng trong trí tưởng tượng này trong đời thực, để đem lại sự sống cho họ. Chúng tôi đã làm việc rất lâu với Trang Phạm, nhà thiết kế thời trang để sao cho trang phục hài hòa với những lời nhân chứng và đằm mình với nhân vật. Cùng lúc điểm thêm vào trang phục của họ đôi chút tính pop & funky”, Maroussia nói.

 Sau đó, chính nữ nhiếp ảnh Maroussia đã dàn cảnh cho mỗi nhân vật WonderWoman của mình, đến một nơi công cộng để họ đi lại, sinh hoạt, gặp gỡ những người dân trên phố. Để họ “diễn” và trên hết là để xem phản ứng của người dân khi nhìn thấy nhân vật tưởng tượng này bước vào đời sống thực. “Tôi đã dàn dựng cho mỗi một phụ nữ anh hùng này đi ra ngoài trong một ngày điển hình tùy theo những hoạt động mà các cô ấy làm trong ngày”.

Quả thật, những bức ảnh trong triển lãm được chụp trong nhịp sống hàng ngày nhưng rất tự nhiên. Theo Maroussia, ảnh được chụp ở nơi công cộng bởi qua đó, cô muốn đặt câu hỏi về vị trí của người phụ nữ anh hùng trong đời sống thường nhật. Triển lãm đã thu hút đông khách, Việt kiều và quốc tế, được đánh giá cao cả về ý tưởng, bố cục và cách thể hiện.

Hoàng Ngọc Giang - một du học sinh Việt Nam tại Pháp rất ấn tượng với triển lãm đặc biệt này. Ấn tượng về ý tưởng, về tình yêu của một phụ nữ trẻ Pháp dành cho Việt Nam, Giang chia sẻ: “Là một người trẻ sinh sống và học tập tại nước ngoài thì tôi cảm thấy rất tự hào khi Việt Nam mình đã trở thành một nguồn cảm hứng cho bạn bè năm châu để họ muốn tìm hiểu sâu hơn về văn hóa của mình, về những câu chuyện xung quanh đất nước mình. Thực tế, lâu nay chúng ta đã quen với hình ảnh phụ nữ Việt Nam anh hùng luôn gắn liền với chiến tranh, như chị Tư Hậu, bà Nguyễn Thị Định, chị Võ Thị Sáu… là những người mà họ đã hy sinh cho Tổ quốc, nhưng cuộc triển lãm này có một góc nhìn khác.

Maroussia muốn khai thác những hình tượng phụ nữ Việt Nam anh hùng ở ngay trong đời sống hàng ngày đương thời, thì một Wonderwoman có thể xuất hiện ở khắp nơi, có thể là một lính cứu hỏa, một người mẹ, là một hình tượng gọi là một ước mơ trở thành một nữ cầu thủ của một em bé. Tức là trong mỗi chúng ta đều có một wonderwoman nói riêng. Tôi cảm thấy lăng kính của bạn chiếu lên những người phụ nữ Việt Nam theo một cách rất đáng trân trọng, rất hiện đại và rất truyền cảm hứng”.

Dưới con mắt của nữ nhiếp ảnh trẻ người Pháp, Việt Nam là một đất nước tuyệt vời, nơi có một nền văn hóa với nguồn tài nguyên quý báu và duy nhất, với một lịch sử và sự truyền thừa phong phú. “Hiện nay, Việt Nam là một trong những nền kinh tế quan trọng của châu Á. Tôi nghĩ rằng trong khoảng 10 đến 15 năm nữa, về phát triển văn hóa, Việt Nam có thể tương đương với Hàn Quốc. Điều mà tôi thấy rất đáng ngưỡng mộ ở Việt Nam là sức bật văn hóa đang diễn ra hiện nay hay dù sao cũng từ 10 năm nay cùng với các nghệ sĩ đang tái tạo lại rất nhiều cách thể hiện với một niềm tự hào rất lớn về văn hóa Việt Nam, cùng lúc vừa làm cho thích hợp với thời đại mà vẫn tôn trọng và kế thừa những ký ức và cả truyền thống”.

Maroussia chia sẻ cô rất ấn tượng với phụ nữ Việt Nam, đó là những người mạnh mẽ. “Điều mà tôi đã thấy rất nhiều trong những lời nhân chứng mà tôi đã có thể thâu gom được, đó là khái niệm siêu -quyền lực đã thực sự chẳng có ý nghĩa, bởi trên thực tế, điều đặc biệt, đó là trong sự thường nhật của đời sống hàng ngày; trong sự quả cảm, trong sự bền bỉ, trong tất cả mọi đức tính mà ta có thể thấy nơi một người phụ nữ nói chung, và phụ nữ Việt Nam nói riêng. Và điều đó khiến tôi rất xúc động”, Maroussia kết luận.