Những người buôn “thuốc cãi nhau”

Nếu một buổi đẹp trời nào đó, bạn bất ngờ nhận được ánh mắt hình viên đạn của một đồng nghiệp thân thiết, đừng coi đó là chuyện quá động trời. Vì đã có một lò thuốc nổ đang được mở sẵn để cuộc cãi vã, thậm chí ẩu đả của bạn lan đi toàn cơ quan và có nguy cơ lan ra một số cơ quan khác với đủ những lời bàn luận vui ít bực mình nhiều. Thậm chí, ngay lập tức nó sẽ được quăng lên mạng nội bộ cơ quan. Và nếu gay cấn hơn, nó sẽ được tung lên những diễn đàn công cộng nhiều như nấm sau mưa trên Internet. Tốt hơn hết, hãy để mọi chuyện lắng xuống và hỏi đồng nghiệp về vị trí của ngòi nổ. Và cao thủ hơn, hãy tìm cho ra một kẻ trong văn phòng của bạn có triệu chứng chuyển việc: đi buôn thuốc cãi nhau.

Thử phác thảo chân dung những kẻ đi buôn loại độc dược có khả năng gây dịch này xem sao. Chắc chắn họ phải là một kẻ dẻo mỏ, nếu không thì thiên hạ không ngu dại để phải tin những lời xúc xiểm thiếu căn cứ. Thứ nữa, kẻ này phải có khiếu quan sát, bởi chỉ có quan sát mới có thể liên kết được những sự kiện, hành vi rất xa nhau vào thành một câu chuyện logic và hoàn chỉnh. Không chỉ vậy, anh ta còn phải có phẩm chất của một nhà… chiêm tinh, bởi anh ta đã nhìn thấy trước cái viễn cảnh, thậm chí còn đo được độ nóng của những câu chuyện mà mình sắp nói, nó sẽ có tác động thế nào đến đối tượng. Và cuối cùng, kẻ này chắc chắn là một tay rỗi việc, vô công rỗi nghề và đầu óc luôn tiềm tàng mầm mống của sự biến thái.

Nếu bận rộn, nếu tài năng và muốn chứng tỏ năng lực một cách nghiêm túc, chắc chắn bạn không thể có thời gian ngồi soi người khác như bà mẹ chồng soi ngực con dâu và nghĩ ra những câu chuyện thậm chí rất ác hiểm, chỉ để đạt được mục đích duy nhất: hai kẻ không hiểu nhau, không biết hết sự thật lao vào đánh nhau, hậm hực thù nhau suốt đời, để mình "ngư ông đắc lợi"!

Ấy thế mà, vào những ngày tháng năm này của thế kỷ XXI, khi người ta phải tiếc xót từng giây phút sống, làm việc và hưởng thụ, khi nhiều người chỉ ngủ một ngày bốn tiếng để sống được nhiều hơn thì những cái miệng không thơm tho gì lại không hề thuyên giảm. Bạn có thể gặp họ ở bất cứ văn phòng nào, Tây hay ta, liên doanh, tư nhân hay Nhà nước, đâu càng lắm người nhàn hạ mà việc lại thi thoảng mới nhón chân thì ở đó thóc gạo sẽ thường xuyên bị đâm chọc cho bằng nát và ở đó cái văn phòng cơ quan giống như một trận địa, ai giỏi ngụy trang người đó sẽ chiến thắng, ai biết liên minh ma quỷ người đó là kẻ mạnh.

Người viết bài này từng chứng kiến một chuyện khá khôi hài, hai phóng viên trẻ lao vào cãi nhau kịch liệt, thậm chí chỉ còn nước thượng cẳng chân, hạ cẳng tay mà thôi. Nhưng rồi, cả hai đều xấu mặt, chỉ vì một phóng viên đàn anh lúc rỉ tai người này tài hơn mà bị xử ép, lúc rỉ tai người kia viết hay hơn mà lại không được lãnh đạo tin do không biết dùng tuyệt kế để lấy lòng cấp trên. Và kết luận cuối cùng là, vị phóng viên đàn anh kia sợ hai phóng viên trẻ năng lực hơn mình, nên phải bán cho mỗi người một thang thuốc cãi nhau, nhằm làm mất đoàn kết và hy vọng họ sẽ bị kỷ luật, nhằm củng cố vị trí của mình.

Trên các diễn đàn Internet, một nick ảo có thể khiến cả thế giới rùng mình vì thông tin nó post lên. Trên các diễn đàn tiếng Việt, tình trạng này thể hiện rõ ràng nhất. Một số chuyện không thể tin là sự thật vẫn hiển nhiên tồn tại trên diễn đàn. Các box hoạt động chủ yếu không được bàn luận về chính trị, không được nói tục chửi bậy, còn lại không hề có định hướng, không ai có thể thẩm định được thông tin. Chính vì thế những kẻ buôn thuốc cãi nhau sẽ bán thuốc trong môi trường thuận lợi như thế. Họ sẽ post lên mạng tất cả những thông tin mà họ muốn bằng những câu chuyện y như thật.

Không ít những thông tin về đời tư của các nhân vật nổi tiếng bị tung lên mạng mà người biết sau cùng lại là… khổ chủ. Những câu chuyện được bịa đặt không thương tiếc. Họ sẵn sàng sáng tác ra câu chuyện hết sức bi thảm về một cơ quan lục đục, các lãnh đạo đánh nhau, sắp xếp hãm hại nhau theo kiểu nồi da xáo thịt. Nếu họ ghét một ai đó, họ sẽ tung lên mạng một chân dung méo mó, thậm chí dị dạng về nhân vật ấy, từ chuyện xó bếp gậm giường cho đến may ô quần đùi, hệt một chú chó từng quấn quýt lâu ngày bỗng dưng phản chủ. Nếu họ muốn hai người lao vào đánh nhau, đơn giản thôi,  sẽ có một loạt thông tin về đối thủ mà họ cố tình để lộ ra vài chi tiết để ai cũng nghĩ rằng, chỉ có người kia mới biết và mới làm như vậy để "đánh" đối thủ của mình.

Nhìn lại một cuộc cãi vã ầm ĩ nhất trên các diễn đàn trong năm qua và chuyển thành cãi vã trên các phương tiện truyền thông chính là cuộc "so găng" giữa hai ca sỹ Mỹ Tâm và Hồ Quỳnh Hương. Trên diễn đàn giaidieu.net, có rất nhiều topic về Mỹ Tâm và Hồ Quỳnh Hương, nhưng vừa mới mở ra đã thấy những cuộc cãi vã, những lời thóa mạ, những bức hình ghép có phần bệnh hoạn nhằm hạ bệ cả hai người liên tiếp. Thử xem lại số nick tham gia thì thấy tương đối giống nhau tại các topic. Điều này, nếu như không phải một trong hai ca sỹ cử người "uýnh nhau" trên diễn đàn nhằm tạo scandal thì đích thị là những kẻ buôn thuốc cãi nhau, cố tình khiêu khích để các "fan" của họ lao vào một cuộc chiến mà biết trước không có ai thắng cuộc. Chỉ có những kẻ buôn thuốc cãi nhau là thắng, bởi họ không những chẳng phải làm gì, không mất gì mà lại còn cười vào mũi những kẻ "tử vì thần tượng" kia nữa. Và họ sẽ hả hê khi thấy hai ca sỹ lên báo để chỉ trích nhau.

Trên box báo chí của một diễn đàn sinh viên, người ta ngạc nhiên khi thấy rất nhiều topic để chỉ trích các lỗi vặt của một vài tờ nhật báo. Sau đó các "ông cụ non" ngồi phán thánh phán tướng, coi như trong mắt họ báo chí Việt Nam chỉ là những thứ rác rưởi với rất nhiều lỗi ngớ ngẩn, thông tin lá cải tầm thường, viết bài quảng cáo kiếm tiền, những bài viết bịa đặt…

Một thành viên tham gia "chinh chiến" tại diễn đàn này sau một buổi offline về tâm sự, rất nhiều những lời chỉ trích được post lên trên diễn đàn không phải từ sự khách quan mà là sự hằn học cá nhân. Họ chửi tờ báo đó là lá cải vì không đăng bài của họ, họ mắng nhà báo kia dốt vì dám biên tập một bài báo dài của họ thành một cái tin. Thậm chí, họ không ngại dựng chuyện "thâm cung bí sử" của tòa soạn nào đó với tư cách là một phóng viên, sau đó hả hê nhìn các nhân viên trong tòa soạn nghi kỵ lẫn nhau…

Một dạng buôn thuốc cãi nhau nữa được núp dưới danh nghĩa của những công việc chân chính. Mới đây trên một diễn đàn tại hải ngoại có đăng phỏng vấn một cây bút trẻ từ trong nước. Không biết có phải bị kích động hay không mà trước những câu hỏi đầy móc máy của một người tràn đầy kinh nghiệm đáng tuổi cha chú mình, cây bút trẻ này đã hăng máu trả lời với thái độ rất không bình thường, thậm chí có phần chê khinh những giá trị mà các bậc đàn anh đi trước đã tạo dựng.

Với một người đầy kinh nghiệm như người phỏng vấn trên, chắc chắn ông đã đo được sự phản ứng của bạn đọc với bài phỏng vấn. Nhưng cuối cùng ông vẫn tung lên và cho rằng, mình đang làm một công việc trọng đại là giới thiệu ra ngoài một người trẻ có tài. Chắc chắn đã xảy ra những cuộc tranh cãi kịch liệt phía sau bài phỏng vấn đó và không ít nhà văn lớn tuổi đã thất vọng về thái độ của cây bút trẻ này. Mọi búa rìu thì tác giả trẻ kia phải chịu, còn ông vẫn cứ vô can. Ông đang tìm những cây bút mới, càng trẻ và càng ngây thơ càng hay…

Sống trong môi trường của những lò thuốc cãi nhau luôn thường trực, nếu bạn là một người thật thà, cả tin thì hoặc là bạn sẽ bị lôi kéo hoặc bạn sẽ là nạn nhân. Nhưng nếu buộc phải lựa chọn, thì tôi nghĩ chúng ta nên chọn là nạn nhân, bởi như thế ít nhất bạn còn có được những kinh nghiệm để biết mà tránh những lần sau. Còn nếu bạn tin và bị lôi kéo vào trận địa của họ thì bạn sẽ được họ coi là một người tốt. Nhưng trong trường hợp ấy người tốt phỏng có ích gì, bởi bạn sẽ giống như một vật dùng chung cho mọi người, như một cái nickname cho cả huyện người cùng đăng nhập, là cái số điện thoại của cô cave ai cũng có thể biết, có thể gọi để đùa chơi.

Và cuối cùng, khi bạn cũng tập tọng đi buôn thuốc cãi nhau, có nghĩa là bạn đang biến cuộc sống của người khác thành một trò chơi trong những câu chuyện của bạn. Nếu như chúng ta đều cố gắng tôn trọng người khác và làm tốt phần việc của mình, có lẽ những bài viết như thế này sẽ chỉ là một cái tin ngắn