Thanh âm mùa xuân âm vang

10:10 03/02/2010
Mùa xuân trong âm nhạc nước ta thật đẹp. Trữ tình, lãng mạn, nhưng rất đỗi nhiệt huyết, hào hùng, những thanh âm mùa xuân Việt Nam vang vọng thời gian, xao xuyến đất trời, rung động lòng người. Có lẽ ta là một trong những nước có nhiều nhất những ca khúc hay viết về mùa xuân. Vì sao vậy?

Mỗi độ xuân về, nhất là vào dịp kỷ niệm ngày 3 tháng 2 lịch sử khi vang lên lời ca: "… Bao năm khổ đau, đất nước ta không mùa xuân/ Cuộc đời tăm tối, chốn lao tù bao hờn căm/ Vừng dương hé sáng khi khắp nơi ta có Đảng/ Bóng tối lui dần, tiếng chim vui hót vang…" lại mang hồn ta về với quá khứ đau thương, cực nhục của đất mẹ thân yêu những năm 1940 - 1945.

Đã hơn 60 năm qua đi, mà nay, trong ký ức nhiều người, tuy không nhớ rõ, nhưng vẫn còn đọng lại tản mạn nhiều bài hát của ngày ấy, u sầu đến nẫu ruột gan: "… Biết đâu bờ bến, một con thuyền trong đêm thâu…", "Trời mong mây tan/ Dương thế bao lần sầu…", "Đời lạnh lùng trôi theo dòng nước mắt/ Với bao tiếng tơ khóc thương đời/… Lệ sầu rơi xuống đàn tôi…"… Cuộc đời đất nước thời bấy giờ và thân phận con người sao mà lâm ly, bi đát, bế tắc đến vậy!

Xã hội mong chờ một luồng gió mạnh thổi đến xua tan bầu không khí tràn đầy uất hận, ngột ngạt tận cùng. Thế rồi, bỗng có một ngày, giữa các bể khổ trần gian ấy vụt bay lên một khúc ca xuân tươi mới vô ngần… Bài hát Mùa xuân và tuổi trẻ. Bài hát có tiết tấu và ca từ trong sáng, rộn ràng, trẻ, vui, có những câu, những phách nhịp hát ngắt quãng và rất nhanh, mạnh, dứt khoát từng nốt nhạc, từng ca từ; mang lại niềm lạc quan yêu đời lạ thường: "Ngày thắm tươi bền đời xuân mới/ Lòng đắm say bao nguồn vui sống/ Xuân về với ngàn hoa tươi sáng/… Ta hát ca cho lòng thêm hăng hái/… Hát vang lên/ Đời ta thêm thắm tươi/… Đừng để lòng thổn thức tình mê đắm…".

Và điều gì đến, ắt sẽ đến. Cuộc cách mạng Mùa Thu Tháng Tám 1945 đã bùng nổ và cuộc kháng chiến chống Pháp đã diễn ra. Đất nước tưng bừng trong muôn tiếng ca: "Đừng để lòng thổn thức tình mê đắm"; "Hèn thay đời nhàn cư, hèn thay vui yêu đương/ Coi thường công danh như phù vân"; "Diệt phát-xít, giết bầy chó đê hèn của chúng/ Tiến lên nền Dân chủ Cộng hòa"; "Tiến lên đường, tới sa trường, ta xứng danh là cảm tử quân"; "Ra đi, ra đi, bảo toàn sông núi/ Ra đi, ra đi, thà chết chớ lui/… Giành quyền tự do, hạnh phúc cho dân"…

Triệu triệu, lớp lớp thanh niên cùng với dân tộc vùng lên đập tan xiềng gông áp bức, bóc lột, xóa bỏ đời nô lệ lầm than, băng ra tiền tuyến, chịu đựng vô vàn gian khổ hy sinh, quyết giành lại mùa xuân, đã làm nên một Điện Biên Phủ rực rỡ tên vàng, giải phóng hoàn toàn miền Bắc. Lòng người vô cùng hân hoan, tin yêu đón chào ngày vui mới, cuộc đời mới: "Đảng đã cho ta một mùa xuân đầy ước vọng/ Một mùa xuân tươi tràn ánh sáng khắp nơi nơi/ Đảng đã đem về tuổi xuân cho nước non/ Vang tiếng hát ca chứa chan niềm yêu đời/… Và rồi từ đây ánh dương soi đời mới/ Tiến theo cờ Đảng là thấy tương lai sáng tươi".

Song, miền Nam vẫn còn giặc, đau thương, tang tóc ngút trời. Lòng miền Bắc luôn ngày đêm hướng về Nam. Ai cũng tự nguyện làm việc hết sức mình vì miền Nam ruột thịt, sẵn sàng chiến đấu, hy sinh cho sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất nước nhà, sống như người thiếu nữ anh hùng miền đất đỏ Võ Thị Sáu đã hiến dâng tất cả tuổi thanh xuân, bình thản nhận cái chết cho "Mùa hoa Lê-ki-ma nở/… Và mùa xuân lan tràn xứ sở…". Nhìn chim bay xao xuyến gió mùa xuân, mọi người thầm mong, ấp ủ trong trái tim mình bài ca hy vọng đằm thắm, thiết tha: "… Gửi lời chim yêu thương tới miền Nam quê hương/… Ước mơ một mùa xuân bóng dáng tương lai/ Đường ta đi lên xây đời trong hoa thơm/ Có mùa xuân nào đẹp bằng/… Bốn phương, gió mưa, buồn thương, mùa đông và mây mù sẽ tan"…

Giặc Mỹ đã gây nên cuộc chiến tranh xâm lược cục bộ Việt Nam lớn nhất và tàn khốc nhất trong thế kỷ XX. Đây là thách thức nghiêm trọng nhất với dân tộc, với mỗi gia đình và mỗi người Việt Nam. Sau chiến thắng vang dội của Tết Mậu Thân 1968, cái chết của đế quốc Mỹ ở Việt Nam đã được định đoạt. Bài thơ chúc Tết năm Kỷ Dậu 1969 của Bác Hồ được phổ nhạc, đã vang vọng khắp non sông, ấm áp, thân thương như lòng mẹ nhưng cũng uy nghiêm, hùng tráng như một lệnh động viên, một hịch truyền chiến đấu: "Năm qua thắng lợi vẻ vang/ Năm nay tiền tuyến chắc càng thắng to/ Vì độc lập! Vì tự do!/ Đánh cho Mỹ cút, đánh cho ngụy nhào/ Tiến lên, chiến sĩ, đồng bào/ Bắc Nam sum họp, xuân nào vui hơn". Vâng lời Bác, cả nước lên đường, toàn dân ra trận. Nam Bắc hai miền cùng hành quân giữa mùa xuân: "… Em có nghe tiếng mùa xuân về/ Lời thôi thúc phải đánh tan giặc kia/ A! Ta chào mùa xuân, hành quân giành chiến thắng/ A! Ta chào mùa xuân sục sôi triều cách mạng/ Xuân thắm tươi là trên nơi tiền tuyến/ Cùng hành quân đi giữa mùa xuân…".

Các binh đoàn hùng dũng nối nhau ra tiền tuyến. Các đoàn xe cơ giới băng qua đạn, lửa, chật đường vào chở nặng cả mùa xuân. Lòng người quặn nỗi đau chia cắt khi qua vĩ tuyến 17, lắng nghe sông Đakrông mùa xuân về: "… Đakrong ơi! Tây Nguyên ơi/ Xuân về đậu vai áo cô gái của Trường Sơn/ Xuân về theo chân bước quân đi rộn ràng/… Ta gọi mùa xuân tới cho tiếng ca rộn ràng/… Đakrong ơi/ Dòng sông xanh thắm nối đôi bờ mùa xuân".

Trên rừng núi các chiến trường miền Nam, hoa mai vàng nở khắp sườn non. Cuộc sống ở đây quanh năm, ngày tháng với khoai sắn, rau rừng, đói cơm lạt muối nhưng ai cũng lạc quan, tràn đầy niềm tin. Các cô gái văn công hát mừng các chiến sĩ: "Mùa xuân về trong chiến khu/ Mừng anh bộ đội, em tặng món quà/ Có chi làm quà hơn là hát tặng bài ca/… Mai nầy xuân về hoa nở khắp nhà/ Toàn dân ta hát một bài ca…".

Các đơn vị quân giải phóng mang theo lời hát Xuân chiến khu, tiến về đồng bằng, mở những trận đánh mùa xuân, quét sạch giặc thù, giải phóng thành đô và cuối cùng làm nên Đại thắng mùa xuân 1975. Sài Gòn đi trước về sau, tràn ngập niềm hạnh phúc trong ngày hội lớn nhất trên đời: "Mùa xuân này về trên quê ta, khắp đất trời biển rộng bao la/ Sau ba mươi năm ta mới gặp nhau/ Vui sao nước mắt lại trào/… Mùa xuân trên thành phố Hồ Chí Minh là mùa xuân đẹp nhất quê mình".

Ước mơ đã thành hiện thực. Cả nước nô nức, tưng bừng trong khúc ca khải hoàn, chào mừng non sông gấm vóc đã hoàn toàn độc lập, tự do, thống nhất, hòa bình: "Em ơi, mùa xuân đến rồi đó/ Sáng rực ngàn hoa, ánh mặt trời/… Em ơi, mùa xuân đến rồi đó/… Xúc động lòng ta trước cuộc đời…".

Từ đây, con người mới thật sự có điều kiện để phát huy nội lực tự do và sức sáng tạo để xây dựng đất nước đàng hoàng to đẹp, cuộc sống cá nhân tốt đẹp hơn. Những cung đàn mùa xuân ngân vang khắp nơi nơi: "Đường vui nay bước thênh thang/ Tâm hồn lộng gió em ơi!/ Xuân về non nước bao la/ Xây đời mộng ước tương lai/ Em ơi, vút lên một tiếng đàn…".

Những giờ phút của đêm giao thừa là khoảnh khắc thời gian thiêng liêng với mỗi đời người và càng có ý nghĩa trọng đại biết bao với một quốc gia, dân tộc. Đó là lúc tĩnh lặng để nhìn lại những gì đã qua, lắng nghe mùa xuân về, lắng sâu từng hơi thở mùa xuân và lời tỏ tình của mùa xuân, hướng lòng mình về tương lai: "Chúng ta lại đón giao thừa/ Nghe trong đêm mùa xuân lặng lẽ sang/ Mùa xuân đầu tiên đang gõ cửa/ Chứa chan niềm tin yêu/ Mầm non mùa xuân đang hé nở/ Nụ hoa mùa xuân đang hé nở". "Mùa xuân nói với ta điều gì, mà sao mắt em vui thế/ Mùa xuân hát trên cánh đồng/ Mùa xuân hát trong nắng vàng/ Mùa xuân hát trong mỗi người/ Và niềm vui đến mỗi ngày/ Và tình yêu mãi ban đầu".

Hương sắc mùa xuân Việt Nam lan tỏa đến mọi người, mọi nhà và khắp đất nước. Mùa xuân đến bên cửa sổ có hai người hôn nhau và "Khi tạm biệt mùa xuân, anh lính về biên giới, cô gái vào ca ba/ Họ vững tin rồi mùa xuân sẽ quay về/… Tạm biệt rồi còn nhớ mãi nụ hôn". Sắc xuân đằm thắm, êm đềm trên làng lúa, làng hoa bên Hồ Tây và trên các phố nhỏ: "Anh đi bên em mùa xuân Hà Nội/ Sắc hoa Ngọc Hà, hoa đào Quảng Bá/… Thiêng liêng Đông Đô, Thăng Long, Hà Nội".

Không chỉ lòng hồ, sông nước các công trình thủy điện Hòa Bình, Trị An âm vang mùa xuân, mùa xuân còn cất cánh từ những giếng dầu: "Mùa xuân đến, rạo rực lòng ta/ Mùa xuân từ những giàn khoan giữa trùng khơi dạt dào sóng vỗ". Mùa xuân đem biết bao vui tươi, hạnh phúc cho con người: "Mùa xuân người cầm súng, lộc giắt đầy trên lưng/ Mùa xuân người ra đồng, lộc trải dài nương lúa/… Mùa xuân, mùa xuân, một mùa xuân nho nhỏ lặng lẽ dâng cho đời…".

Nào ai biết mùa xuân của thiên nhiên có tự bao giờ. Nhưng ý nghĩa thật sự và tròn vẹn của mùa xuân đối với dân tộc ta, bắt đầu từ mùa xuân 1975. Những gì ta có hôm nay đã bắt đầu từ mùa xuân ấy - mùa xuân đầu tiên, một mùa xuân đầu tiên mãi mãi xúc động mãnh liệt và lắng sâu lòng người, mãi mãi in đậm dấu ấn vào thời gian: "… Mùa xuân mơ ước ấy đang đến đầu tiên với khói bay trên sông, gà đang gáy trưa bên sông/ Một trưa nắng cho bao tâm hồn/… Rồi dập dìu mùa xuân theo én về/ Người mẹ nhìn đàn con nay đã về/… Nước mắt trên vai anh, giọt sưởi ấm đôi vai anh/ Niềm vui phút giây như đang long lanh/ Ôi giờ phút yêu quê hương làm sao trong xuân vui đầu tiên/ Ôi giờ phút trong tay anh đầu tiên một cuộc đời êm ấm/ Từ đây người biết quê mình/ Từ đây người biết thương người/ Từ đây người biết yêu người/ Một trưa nắng hôm nay mênh mông…".

Đại thi hào Nguyễn Du đã viết: "Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ". Lòng người không có mùa xuân của thiên nhiên sẽ không có ý nghĩa. Mùa xuân trong âm nhạc Việt Nam không chỉ dừng lại ở cỏ non, ngàn hoa đua nở, cánh én liệng lưng trời, đàn chim ríu rít ca… mà là tình yêu say đắm con người, cuộc đời; mùa xuân của khát vọng độc lập, tự do không chịu nô lệ, lầm than; mùa xuân của khát vọng sống ấm no, hạnh phúc trong một xã hội dân chủ, công bằng, văn minh, yên bình, sánh vai cùng bạn bè năm châu, vươn lên ngang tầm thời đại. Đó là ước mơ ngàn đời và lẽ sống cao quí của con người khi nghĩ về mùa xuân. Mùa xuân trong âm nhạc Việt Nam thật đẹp là vì thế

Hồ Ngọc Sơn

Tối 14/5, tại TP Hải Phòng, Công an TP Hải Phòng tổ chức Gala nghệ thuật – chính luận mang chủ đề “Tổ quốc bình yên – Hải Phòng rực sáng”. Đây là điểm nhấn trong chuỗi hoạt động kỷ niệm 71 năm Ngày Giải phóng Hải Phòng, phát động hưởng ứng cuộc thi sáng tạo video clip “Tổ quốc bình yên” do Bộ Công an triển khai.

Thực hiện kế hoạch công tác năm 2026 và được sự ủy quyền của lãnh đạo Bộ Công an, ngày 14/5, tại Sơn La, Cục Truyền thông CAND đã chủ trì phối hợp Công an tỉnh Sơn La tổ chức khai mạc lớp bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, truyền thông năm 2026 cho đội ngũ phóng viên, biên tập viên các cơ quan báo chí trong Công an nhân dân (CAND), đội ngũ làm công tác tuyên truyền trong Công an các đơn vị, địa phương.

Ngày 14/5, Công an tỉnh Thanh Hóa thông tin, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh đã tống đạt quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Lê Mạnh Đáng, Lê Văn Lam và Lê Văn Hợi về tội “Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm” theo Điều 317 Bộ luật Hình sự vì hành vi mua bán lợn nhiễm dịch tả lợn châu Phi để giết mổ, bán ra thị trường.

Ngày 14/5, Trạm Cảnh sát giao thông Quảng Xương, Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết đã lập biên bản xử phạt vi phạm hành chính đối với lái xe tải có hành vi cố tình băng qua đường sắt khi rào chắn đang hạ xuống, gây nguy cơ mất an toàn giao thông nghiêm trọng.

Các chiến dịch bí mật do chính phủ Mỹ khởi xướng đã tồn tại từ lâu, nhưng chỉ thực sự bùng nổ về quy mô trong giai đoạn Thế chiến II và Chiến tranh Lạnh. Khi các hành động quân sự công khai dần nhường chỗ cho hoạt động gián điệp, chính phủ Mỹ bắt đầu phát triển những phương thức tinh vi nhằm đi trước đối thủ. Một số chiến dịch bí mật thực sự kinh hoàng, nhưng cũng có không ít trường hợp phi lý đến mức nực cười.

Bộ Xây dựng vừa trình Chính phủ dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Xây dựng về quản lý hoạt động xây dựng. Theo dự thảo,  Bộ Xây dựng đề xuất mở rộng tối đa các trường hợp miễn giấy phép xây dựng.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文