Tìm đường trong bóng tối…
Nhưng liệu những người đã đi theo con đường này trước bạn có thông minh hơn bạn không? Bạn chẳng biết điều đó. Bạn tin, bạn rất tin những dấu chân này nhưng rồi sau vài cây số chúng bỗng quay ngoắt lại. Thì ra con đường này không dẫn tới đâu cả. Ngày là nỗi bất hạnh của các ngã ba ngã tư, là sự hoài nghi của các biển chỉ dẫn, là sự rã rời của các giọt mồ hôi đã rơi.
Tìm đường ban đêm dễ hơn nhiều.
Tôi chỉ dựa vào đôi mắt của mình thôi - tôi chẳng còn gì hơn trong bóng đêm đen tối. Ngày là kinh nghiệm của người khác, con đường là kinh nghiệm của người khác. Trong đêm chỉ có mỗi kinh nghiệm và con đường của tôi tồn tại.
Tôi tránh những cửa sổ lấp lánh ánh đèn. Nếu bạn đi giữa đêm, đừng nhìn vào những cửa sổ rực sáng. Chói mắt bởi nó, bạn sẽ không nhìn thấy gì nữa đâu. Bạn sẽ như con chó đánh mất sự thính hơi. Tôi tránh những cửa sổ lấp lánh ánh đèn - tôi rẽ sang lối khác.
Bóng tối kín và đẹp. Khi tôi chỉ dựa vào bản thân mình, tôi còn dựa vào nó nữa. Và khi tôi dựa vào nó, nó cũng dựa vào tôi.
Bóng tối như biển - càng bơi ra xa bạn càng cảm thấy rõ hơn sự bao la đó và càng thấm thía, sự dũng cảm của chính bạn cũng lớn chừng nào! Khi tôi xuyên qua bóng tối, ý nghĩ này đôi khi tới với tôi: Có thể tôi đang tỏa ra ánh sáng mà tôi không biết, có thể tự đàng xa ai đó đang trông thấy tôi và với anh ta, tôi tựa con đom đóm nhỏ đang bay.
Và tôi thầm tự hỏi - liệu anh ta có nhìn thấy bên cạnh những bụi cây tôi đang vượt qua có con đường đã được người đi trước tạo nên? Liệu anh ta có chế giễu tôi không? Liệu anh ta có thấy cái hố tôi sẽ ngã xuống hay cái rìa vực mong manh tôi đang cẩn thận nhón từng bước vượt qua?
Biết đâu chính anh ta đã đào cái hố này bẫy tôi?
Ra thế đấy! Tôi cảm thấy sức mình tăng lên gấp bội và tôi cười giễu cợt anh ta. Tôi - cái chấm nhỏ nhoi trong bóng tối - ráng sức hít hơi, đốt đôi đèn mắt và từ từ đi qua ngay sát bên miệng hố. Không, tôi không thể ngã xuống nó bởi chẳng ai tự khẳng định mình chắc hơn người đi trong đêm tối.
Bóng tối là vitamin của tôi. Tôi thở nó như khí ôxy và trong tôi nó cháy.
Khi tôi đi trong bóng tối, tôi cảm thấy nó yêu tôi biết bao. Tôi tồn tại thực sự - cây thông đứng ở bên phải hay bên trái tôi, dòng nhựa vô hình trong bóng tối, tiếng rì rào rất khẽ của những quả thông ở tít trên cao, nơi những ngôi sao không ai thấy đang khẳng định điều đó và thế là đủ lắm rồi.
Cái cành cây làm xây xát má tôi cũng chỉ khẳng định thêm rằng tôi có ở trên đời; cái rễ cây tôi vấp ngã đã nhận ra tôi và chào tôi theo kiểu của mình.
Nếu bạn muốn khẳng định mình, bạn hãy đi trong đêm và đừng mang ai theo cả. Có thể mất mọi thứ trong đêm, nhưng bạn sẽ tìm được mình.
Đôi chân bạn luôn ở bên bạn - chúng thông minh và mau hiểu. Tự lâu rồi chúng đã biết thế nào là đá sỏi, bụi đường và cành cây khô gãy.
Đôi tay bạn luôn cùng bạn, hãy vươn chúng sang bên phải hay sang bên trái cũng được, tới cây tùng kia, tới cây sồi kia và bạn sẽ khẳng định được mình.
Đôi mắt bạn và đôi tai bạn luôn cùng bên bạn. Mặc cây liễu run như cầy sấy, cây sồi dù đông về vẫn không trút lá. Xung quanh bạn là bóng tối mênh mông, vô tận. Bạn còn cần gì hơn nữa?!