“Donald Trump" của Brazil

• Tân Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro – “Donald Trump” của Nam Mỹ
• Brazil có Tổng thống mới
• Đằng sau cuộc điều tra cố vấn kinh tế của ứng viên tổng thống Brazil Jair Bolsonaro
• Brazil: Hy vọng khôi phục giấc mơ thịnh vượng

Cựu Đại úy Jair Bolsonaro đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử với số phiếu ủng hộ 55,1%, trong khi đối thủ về nhì là chính trị gia cánh tả Fernando Haddad chỉ dành được 44,9% phiếu bầu.

Nổi tiếng với các phát ngôn gây sốc

"Chúng ta sẽ cùng nhau thay đổi vận mệnh của Brazil", ông Bolsonaro nói trong bài phát biểu sau chiến thắng được phát sóng trực tiếp trên Facebook. Ông cam kết sẽ điều hành đất nước "theo Kinh thánh và Hiến pháp".

Tờ New York Times của Mỹ bình luận rằng ông Bolsonaro đã chiến thắng nhờ “biến khủng hoảng thành cơ hội”. Trong thực tế, ông đã gặp rất nhiều “vạ miệng” vì những phát ngôn gây sốc của mình. Theo tờ USA Today, Bolsonaro là một người ủng hộ súng, tra tấn, và dường như "ủng hộ chế độ độc tài". Ông từng bị tòa án tuyên phạt vì những phát biểu “thù hận” của mình. Trong khi vận động tranh cử, ông từng bị đâm suýt chết.

Sau đây là phát ngôn nổi tiếng gây tranh cãi của vị Tổng thống Brazil tương lai. Giải thích trong một cuộc phỏng vấn của tờ báo Brazil năm 2018 về việc ông đã chi tiền trợ cấp nhà ở chính thức mà ông nhận được như một nghị sĩ, ông nói: "Vì tôi là một cử nhân vào thời điểm đó, tôi đã sử dụng tiền để quan hệ tình dục với mọi người".

Trong một cuộc tranh luận ở Quốc hội, ông Bolsonaro nói rằng trẻ vị thành niên nên được đối xử như người lớn nếu phạm các tội ác như giết người hoặc hiếp dâm. Nữ nghị sĩ Maria do Rosário đã phản bác ý kiến này bằng cách gọi ông là "kẻ hiếp dâm". 

Ông Bolsonaro sau đó tuyên bố rằng bà Rosário "không đáng để cưỡng hiếp, bà ấy rất xấu xí". Nhận xét này bị lên án trên khắp Brazil. Vì nhận xét này, Bolsonaro đã bị xét xử và bị kết án tại Tòa án Liên bang vào tháng 9-2015 về tội làm thương tổn tinh thần đối với bà Rosário. 

Tháng 6-2016, Tòa án Tối cao Liên bang đã quyết định mở hai vụ kiện hình sự chống lại Bolsonaro, phán quyết ông Bolsonaro đã có khả năng kích động hiếp dâm và phỉ báng danh dự của bà Rosário. Bolsonaro phải đối mặt với hình phạt từ 3-6 tháng tù và phạt tiền. Tháng 8-2017, một tòa án phúc thẩm giữ phán quyết của tòa án thấp hơn cho rằng Bolsonaro phạm tội và phạt ông phải trả cho bà Rosário 2.500 USD.

Trả lời phỏng vấn tạp chí Playboy năm 2011, ông Bolsonaro nói: "Nếu một cặp vợ chồng đồng tính đến sống trong tòa nhà của tôi, tài sản của tôi sẽ mất giá trị. Nếu họ đi xung quanh nắm tay, hôn, nó sẽ mất giá trị!". Về bình đẳng giới, ông từng gây tranh cãi khi nói phụ nữ không nên được trả lương ngang đàn ông, vì họ phải nghỉ thai sản.

Khuynh hướng cực hữu

Quan điểm chính trị của Bolsonaro đã được mô tả như là chủ nghĩa dân tộc và dân túy tự nhiên, và ông là người ủng hộ các chính sách cực hữu. Tuy nhiên, những người ủng hộ cho rằng quan điểm của ông phù hợp hơn với chủ nghĩa bảo thủ cánh hữu truyền thống. 

Cử tri của ông chủ yếu được hình thành bởi những người trẻ tuổi  (từ 16-24 tuổi), hoặc người làm việc ở tầng lớp thượng lưu, người bảo thủ nói chung, sinh viên tốt nghiệp đại học, một số người trung hữu và Kitô hữu. 

Theo một số cuộc thăm dò, sự ủng hộ chính của Bolsonaro đến từ phía Đông Nam, Trung Tây và Nam của Brazil. Cử tri của ông thường là nam giới và người da trắng, chỉ được 18% phiếu bầu từ nữ giới. Tuy nhiên, trước cuộc bầu cử năm 2018, người ta cho rằng sự hỗ trợ của nữ giới đối với ông đã tăng lên 27%.

Bolsonaro được xem như một người ủng hộ sự sống, một chính trị gia ủng hộ súng, lên tiếng phản đối hầu hết các hình thức kiểm soát súng, tranh cãi rằng công dân tuân thủ pháp luật có quyền tự bảo vệ mình (đặc biệt là những người sống ở nông thôn). Bolsonaro tuyên bố mình không phải là một chính trị gia "cực hữu" mà chỉ đơn giản là một cánh hữu.

Jair Bolsonaro được biết đến bởi phản đối mạnh mẽ đối với các chính sách cánh tả. Ông đã đưa ra các tuyên bố để bảo vệ chế độ quân chủ Brazil (một chế độ độc tài được biết đến với các vi phạm nhân quyền liên tục và chiến dịch khủng bố nhà nước do CIA hậu thuẫn chống lại các nhà bất đồng chính kiến cánh tả được gọi là Chiến dịch Condor). 

Ông tuyên bố tra tấn là một "thực hành hợp pháp" và nói sẽ cố gắng thông qua luật mới liên quan đến việc đưa tù chung thân vào Bộ luật Hình sự Brazil. Ông ủng hộ tư nhân hóa các công ty nhà nước và ủng hộ chính sách thị trường tự do, mặc dù các nhà phê bình đã cho biết hồ sơ hoạch định chính sách của Bolsonaro không cho thấy ông là người ủng hộ chủ nghĩa tự do kinh tế.

Trong một cuộc phỏng vấn năm 2017 với nhà báo Claudio Dantas Sequeira từ O Antagonista, Bolsonaro nói quan điểm của ông là phù hợp trực tiếp với quan điểm của công dân Mỹ về quyền sở hữu súng, phá thai, chính trị giới và thương mại. Và nhắc lại rằng ông dự định đảo ngược một số luật giải trừ, cải thiện an ninh công cộng và cải thiện quan hệ thương mại với Mỹ, mà ông nói đã bị phá vỡ dưới thời chính quyền của Lula da Silva và Dilma Rousseff. Các lập trường chính trị gây tranh cãi khác của Bolsonaro là bảo vệ hình phạt tử hình (hiện đang bị cấm theo Hiến pháp Brazil năm 1988) và sự can thiệp triệt để ở Brazil bởi quân đội, cùng với sự áp đặt của chính phủ quân sự Brazil.

Amazon Watch, một nhóm các nhà hoạt động vì môi trường tại Brazil, cho rằng ông Bolsonaro sẽ "gây ra thảm họa cho rừng Amazon" vì quyết tâm không cho phép các chương trình bảo tồn thiên nhiên ảnh hưởng tới sản xuất công nghiệp của nước này.

Ông Bolsonaro bắt đầu sự nghiệp chính trị từ năm 1988. Năm 1999, với vai trò nghị sĩ ông từng phát ngôn đe dọa các đồng nghiệp và kêu gọi ám sát tân Tổng thống Brazil mới đắc cử tại thời điểm đó, ông Fernando Henrique Cardoso. Theo AFP, ông Bolsonaro sẽ bắt đầu nhiệm kỳ từ tháng 1-2019.