Kais Saied: Từ giáo sư trở thành Tổng thống

• Tiết lộ chưa từng có về thời làm điệp viên của Tổng thống Putin
• Tổng thống Bolivia thề bỏ phiếu lại nếu phát hiện gian lận
• Tổng thống Mexico chỉ trích quan chức Mỹ vì "săm soi" chuyện nội bộ

Theo ISIE, ông Kais Saied đã giành được 72,71% số phiếu, so với 27,29% của ông trùm ngành truyền thông Nabil Karoui. Với kết quả này, Giáo sư luật Kais Saied sẽ trở thành Tổng thống thứ 2 của quốc gia Bắc Phi kể từ cuộc chính biến năm 2011.

Theo nhận định của các nhà phân tích, chiến thắng của ông Saied phản ánh thông điệp của cử tri Tunisia đến Quốc hội. Người dân đã lựa chọn ứng viên với cam kết cải tổ hệ thống chính trị, đẩy mạnh cuộc chiến chống tham nhũng và trao thêm quyền lực cho các cơ quan địa phương. Kết quả bỏ phiếu cũng cho thấy bối cảnh chính trị đang thay đổi của Tunisia kể từ sau chính biến 2011. Người dân đã quá thất vọng với tình trạng kinh tế trì trệ và cuộc sống ngày càng khó khăn.

Saied được coi là người cứng rắn và khó lay chuyển. Phong cách khắc khổ của ông là một cam kết về quan điểm bảo thủ xã hội và phân cấp hệ thống chính trị Tunisia. Ông đã bảo vệ án tử hình, hình sự hóa đồng tính luyến ái và một luật tấn công tình dục trừng phạt các cặp vợ chồng chưa kết hôn, những người có quan hệ tình cảm công khai.

Sinh ra ở Tunis vào ngày 22-2-1958 trong một gia đình trung lưu, Saied là một chuyên gia về luật hiến pháp, giảng dạy tại khoa Khoa học Tư pháp và Chính trị Tunis từ năm 1999 đến 2018. Ông đã nghỉ hưu năm ngoái, và phát động một chiến dịch bầu cử không chính thống. 

Một số người ủng hộ ông vẫn gọi ông là “giáo sư” - mặc dù ông có ít tác phẩm được xuất bản và chưa bao giờ lấy bằng tiến sĩ. Ông có hai con gái và một con trai. Vợ ông, một thẩm phán, vẫn ở lại hậu trường trong suốt chiến dịch của ông.

Saied đã được đặt biệt danh là “Robocop” vì sự cứng nhắc và lời nói cùng tư thế và thái độ vô cảm. Nhưng một số học sinh cũ đã ca ngợi Saied, nói rằng bên trong vẻ ngoài cứng rắn của ông là một giáo viên tận tụy. 

“Ông ấy có thể dành hàng giờ ngoài giờ học để giải thích một bài học hoặc giúp chúng tôi hiểu lý do tại sao chúng tôi đã nhận được một số điểm nhất định trong một kỳ thi”, một trong những học sinh của ông đã tweet. 

Ông Nessim Ben Gharbia, một nhà báo đã tham gia một khóa học với Saied từ tháng 9-2011 đến 6-2012, nói ông là một giáo viên nghiêm túc, đôi khi giả tạo, nhưng luôn sẵn sàng và sẵn sàng lắng nghe.

Trong số những người ủng hộ ông có các nhà hoạt động mà ông gặp trong các cuộc biểu tình năm 2011 đã nổ ra sau vụ lật đổ của nhà độc tài Zine Al Abidine Bin Ali, yêu cầu đại tu toàn bộ hệ thống chính trị. Saied trở thành một cái tên quen thuộc khi ông trở thành một nhà bình luận chính trị thường xuyên trên tivi trong quá trình soạn thảo hiến pháp được thông qua vào năm 2014.

Trong số các cam kết chính sách của ông là một sự phân cấp quyền lực triệt để, cùng với việc tạo ra một mạng lưới các hội đồng địa phương mới được bầu bởi các quan chức sẽ phải đối mặt với truy tố nếu họ lạm dụng quyền lực của họ. 

Trong một video trực tuyến, ông bảo vệ tầm nhìn của mình như một định hướng để đảm bảo rằng ý chí của người dân sẽ vượt qua các cấp bậc cao nhất của chính quyền trung ương và chấm dứt nạn tham nhũng. 

Trong khi Tunisia đã thành công trong việc kiềm chế các cuộc tấn công cực đoan làm rung chuyển ngành du lịch trọng điểm năm 2015, nền kinh tế của nước này vẫn bị cản trở bởi những cải cách được hỗ trợ bởi Quỹ Tiền tệ Quốc tế.

Ông Saied đã giành chiến thắng nhờ được sự ủng hộ rộng rãi của giới trẻ vốn rất ấn tượng với tư tưởng cải cách của ông. Trong chiến dịch tranh cử của mình, ông khẳng định sẽ mang lại cho người dân những giá trị thực sự của những thay đổi. Theo ước tính của Viện Sigma, khoảng 90% thanh niên từ 18 - 25 tuổi đã bỏ phiếu cho ông Saied, so với mức 49,2% của các cử tri trên 60 tuổi.

ISIE cho biết, tỷ lệ cử tri tham gia bầu cử trong vòng bỏ phiếu lần này là 55%, thấp hơn ước tính 58% đưa ra ngay sau vòng bỏ phiếu kết thúc và cao hơn mức 49% của vòng bỏ phiếu đầu tiên ngày 15-9. Theo quy định của pháp luật Tunisia, các ứng cử viên có quyền đệ đơn phản đối kết quả bỏ phiếu trong vòng 2 tuần. Nếu không có bất cứ thay đổi nào khác, ông Saied sẽ tuyên thệ nhậm chức tổng thống vào cuối tháng này.