"Sóng ngầm" quanh chuyện ông Trump sa thải nữ Bộ trưởng an ninh nội địa và nhiều quan chức cấp cao

• Sau Bộ trưởng An ninh Nội địa, đến lượt Giám đốc Mật vụ Mỹ từ chức

Việc ông Kelly công khai chỉ trích Tổng thống Trump kể từ khi rời Nhà Trắng cũng khiến tổng thống càng thêm ác cảm với bà Nielsen. Ngoài ra, cố vấn an ninh quốc gia John Bolton được cho là đã thúc đẩy sự ra đi của bà Nielsen từ mùa thu năm ngoái. Ông nói với tổng thống rằng ông không nghĩ sự lãnh đạo hoặc chính sách của "nữ tướng" Bộ An ninh nội địa có hiệu quả. 

Sau 12 ngày biến động dẫn đến sự từ chức của nữ bộ trưởng Nielsen, ông Trump sa thải nhiều lãnh đạo cấp cao trong cơ quan của bà và mở ra một giai đoạn mới, trong đó những người có quan điểm nhập cư cứng rắn tại Nhà Trắng quyết tạo ảnh hưởng nhiều hơn đối với Bộ An ninh nội địa. 

“Đã đến lúc làm mọi thứ khác đi một chút. Vậy nên tổng thống đang tìm cách định hình lại đội ngũ của mình để đặt đúng người đúng chỗ nhằm thực hiện chương trình nghị sự của ông ấy”, người phát ngôn của Nhà Trắng Hogan Gidley nói trên Fox News Channel.

Những bất đồng

Dòng di dân ở biên giới phía Nam đang tăng cao. Một đoàn khác dường như đang hình thành. Hết chỗ giam giữ, chính phủ của ông Trump buộc phải thả hàng chục nghìn gia đình bị bắt ở biên giới. Trong cuộc họp với các phụ tá cấp cao hôm 28-3, Tổng thống Trump đã yêu cầu phải có những hành động quyết liệt để hiện thực hóa đe dọa ông mới đưa ra sáng cùng ngày trên Twitter: Hãy đóng cửa biên giới phía Nam. Bộ trưởng An ninh nội địa lúc đó - bà Kirstjen Nielsen, kêu gọi tổng thống xem xét lại. 

Cơ quan của bà đã điều động hàng trăm sĩ quan biên giới từ một số cửa khẩu ở những nơi khác tới để xử lý các gia đình di cư. Điều này có thể sớm tạo ra những "nút thắt cổ chai" đáng kể. Bà lập luận rằng việc đóng hoàn toàn các cửa khẩu sẽ chỉ khuyến khích người di cư vượt biên trái phép ở những địa điểm khác. Ông Trump không nghe. Ông ra lệnh đóng các cửa khẩu tại El Paso, Texas, ngay trong trưa hôm sau, rồi kết thúc cuộc họp. 

Sau lệnh này, đội ngũ ở hậu trường lao vào nỗ lực để thuyết phục ông Trump đổi ý. Cuối cùng, tổng thống Mỹ đã thay đổi lập trường và từ đây sóng ngầm nổi lên. Ông Trump luôn nghi ngờ Nielsen, một phần vì bà từng làm việc cho cựu Tổng thống George W. Bush. Bà từng có kế hoạch rời khỏi bộ vào mùa thu năm ngoái sau khi ông Kelly rời khỏi Nhà Trắng. 

Tuy nhiên, Nielsen dường như đã giành lại được cảm tình của ông Trump trong thời gian chính phủ đóng cửa, khi bà đóng vai trò một trong những người bảo vệ hàng đầu cho nỗ lực xây dựng bức tường biên giới phía Nam của ông. Mặc dù vậy, Nielsen phải gánh chịu cơn thịnh nộ của người đứng đầu Nhà Trắng vì số lượng người vượt biên tăng mạnh và tình hình đang trở nên tồi tệ hơn. 

Các trợ lý đã mất nhiều tháng cố gắng đưa ra các giải pháp mới. Một số tìm cách dẫn dắt ông Trump tránh khỏi các biện pháp quyết liệt hơn, bao gồm ý định của ông về việc khôi phục chính sách chia tách các gia đình từng khiến quốc tế phẫn nộ. 

Dù đôi khi cảm thấy nghi ngờ, bà Nielsen vẫn thực hiện một cách thận trọng các mệnh lệnh của ông Trump, bao gồm các chính sách gây chia rẽ nhất của ông như chia tách các gia đình và thương lượng với các nước Trung Mỹ và Mexico. Bà Nielsen cũng lãnh trách nhiệm giải thích cho tổng thống về giới hạn pháp lý của những điều ông muốn làm. Và ông Trump không thích điều đó.

Ngồi đống lửa

Vừa đáp xuống châu Âu lần đầu tiên trên cương vị bộ trưởng mới đây, bà Nielsen đã phải vội vã trở lại Washington. Mặc dù các trợ lý đã thuyết phục ông Trump từ bỏ lời đe dọa đóng cửa biên giới, tổng thống vẫn tiếp tục đề cao quan điểm. 

Ông cảnh báo trên Twitter rằng nếu Mexico không “ngay lập tức ngăn chặn tất cả việc nhập cư bất hợp pháp vào Mỹ qua biên giới phía nam của chúng tôi”, ông sẽ “đóng cửa” biên giới, hoặc một phần lớn của nó trong vòng một tuần. 

Bà Nielsen đã có mặt ở biên giới, giám sát các nỗ lực kiểm soát những người xin tị nạn ở Mexico và chuẩn bị cho chuyến viếng thăm của tổng thống đến Calexico, California. Tuy nhiên, đêm trước chuyến thăm của ông Trump, một thông báo khó hiểu đã xuất hiện tại tòa nhà Quốc hội. 

Ông Trump đã rút đề cử Ron Vitiello cho vị trí lãnh đạo Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ. Các nhân viên cho rằng đây là một sai lầm. Tại sao ông Trump lại loại bỏ chính người mà mình đề cử, một quan chức biên giới lâu năm và được kính trọng, người dường như chỉ còn chờ ngày nhậm chức? 

Hôm đó, Vitiello nhận được một cuộc gọi từ Stephen Miller, trợ lý cấp cao của ông Trump, thông báo rằng ông sẽ không tháp tùng tổng thống trong chuyến đi tới biên giới vào sáng hôm sau mà không đưa ra lời giải thích.