Theodore Roosevelt: Từ cảnh sát trưởng thành tổng thống

• Khủng bố khiến Cảnh sát trưởng Somalia mất chức
• Portland có nữ cảnh sát trưởng gốc Phi đầu tiên
• Tranh cãi về ân xá đối với Cảnh sát trưởng Joe Arpaio

Theodore Roosevelt là Tổng thống thứ 26 của Mỹ. Ông đã đảm trách nhiều vai trò: Thống đốc tiểu bang New York, nhà sử học, nhà tự nhiên học, nhà phát minh, tác giả của nhiều đầu sách, nhà thám hiểm, Thứ trưởng Hải quân, Ðại tá chỉ huy Trung đoàn “Những kỵ sĩ quả cảm”. Ông từng là Cảnh sát trưởng thành phố New York, là Tổng thống Mỹ đầu tiên thành lập Cục Ðiều tra Liên bang (FBI).

Cậu bé ốm yếu trở thành cảnh sát trưởng

Theodore Roosevelt sinh ngày 27-10-1858 tại quận Manhattan, thành phố New York. Ông là con thứ hai trong số 4 người con của một doanh nhân giàu có. Cha mẹ ông là những người giàu lòng nhân ái, thường xuyên tham gia các hoạt động từ thiện, giúp đỡ người nghèo.

Khi còn nhỏ, Roosevelt được mọi người gọi là “Teedie” để phân biệt với người cha tên Theodore Jr. Roosevelt. Cái tên này theo Roosevelt trong suốt những năm tuổi trẻ, về sau bạn bè ở trường đại học đổi tên ông thành “Teddy”.

Roosevelt là một cậu bé gầy gò, ốm yếu và đặc biệt bị bệnh hen suyễn, căn bệnh vẫn còn chưa được hiểu biết rõ lúc bấy giờ. Vì vậy, bác sĩ kê cho nhiều phương thuốc điều trị vô cùng kỳ quái như: thường xuyên ra bờ biển hứng gió, cưỡi ngựa để tiếp khí vào phổi hay hút xì gà để trị bệnh. 

Roosevelt phải tuân thủ nghiêm khắc việc tập luyện thể thao để tăng cường sức khỏe. Nhờ đó, tình hình sức khỏe của ông đã được cải thiện đáng kể. Roosevelt có thể tham gia các hoạt động ngoài trời và đã chinh phục được dãy núi Alps hùng vĩ của Thụy Sĩ.

Năm 1895, Theodore Roosevelt được bổ nhiệm làm Cảnh sát trưởng thành phố New York. Với cương vị này, ông đã cố gắng giải quyết một trong những vấn nạn nhức nhối của nước Mỹ lúc bấy giờ, đó là nạn tham nhũng tràn lan ở các sở cảnh sát.

Ông thường xuyên “đi tuần” lúc nửa đêm để kiểm tra nhân viên cảnh sát. Ông còn quyết định thực thi một điều luật khiến nhiều dân nhậu không hài lòng, đó là cấm bán rượu ở quán nhậu vào ngày Chủ nhật. Nhưng điều này lại được dân chúng ủng hộ, và giúp ông trở thành nhân vật nổi tiếng ở New York. Cũng vì thế, ông đã nhận được 2 quả bom thư qua đường bưu điện.

Tổng thống của nhiều cái đầu tiên

Năm 1901, Tổng thống McKinley đắc cử Tổng thống Mỹ nhiệm kỳ 2. Ông Roosevelt trở thành Phó Tổng thống Mỹ. Tuy nhiên, Tổng thống McKinley đã bị ám sát nên Roosevelt tiếp quản vị trí Tổng thống Mỹ khi mới 42 tuổi, trở thành người trẻ nhất làm Tổng thống Mỹ.

Roosevelt là Tổng thống Mỹ đầu tiên công du nước ngoài. Vào tháng 11-1906, ông là Tổng thống Mỹ đầu tiên rời khỏi đất Mỹ lên tàu USS Louisiana để đích thân thị sát việc xây dựng Kênh đào Panama.

Roosevelt là người Mỹ đầu tiên được trao giải Nobel Hòa bình. Ông đã được giải thưởng Nobel hòa bình vào năm 1906 nhằm tôn vinh vai trò trung gian trong việc chấm dứt cuộc chiến đẫm máu giữa 2 cường quốc Nga - Nhật tại Hội nghị hòa bình ở Portsmouth, New Hampshire.

Roosevelt cũng được xem là cha đẻ của Hải quân Mỹ hiện đại. Khi còn là Thứ trưởng Hải quân Mỹ, ông chính là người chỉ đạo lực lượng này tham chiến xung đột Mỹ - Cuba vào năm 1898. Năm 1907, ông cũng là người chỉ đạo Hải quân Mỹ thực hiện tour vòng quanh thế giới để biểu dương lực lượng.

Roosevelt là Tổng thống đầu tiên công khai ủng hộ việc bảo tồn thiên nhiên, ông đã thành lập Lực lượng kiểm lâm ở Mỹ và thành lập 5 công viên quốc gia mới. Thời kỳ ông nắm quyền, 42 triệu hécta ở Mỹ đã được quy hoạch để trồng rừng, tạo nơi trú ẩn cho động vật hoang dã.

Roosevelt là người đã mời những kiến trúc sư nổi tiếng thời bấy giờ cải tạo nơi ở và làm việc của Tổng thống Mỹ, để nơi này chính thức được gọi là Nhà Trắng. Ông cũng là Tổng thống Mỹ đầu tiên mời một người da đen đến Nhà Trắng và bổ nhiệm một người Do Thái vào nội các của mình.

Thành lập Cục Điều tra Liên bang

Điều đáng ngạc nhiên là khi Roosevelt lên làm Tổng thống, dù đã hơn trăm năm sau khi lập quốc, nước Mỹ vẫn chưa hề có một lực lượng cảnh sát quốc gia hay một “bộ công an” có quyền lực để làm công cụ giữ gìn trật tự trị an trên toàn quốc.

Mỗi bang có lực lượng cảnh sát địa phương riêng. Cảnh sát Tư pháp Hoa Kỳ trực thuộc Tòa án Liên bang có nhiệm vụ chủ yếu là truy bắt tội phạm bị truy nã, không có chức năng điều tra vụ việc cụ thể, và cũng không có đủ nhân tài vật lực cho các vụ điều tra lâu dài cấp liên bang.

Cơ quan Mật vụ Hoa Kỳ lúc đó còn trực thuộc Bộ Ngân khố, chỉ có một nhiệm vụ chính là điều tra nạn làm tiền giả. Phải đến sau khi Tổng thống McKinley bị ám sát, Cơ quan Mật vụ mới được trao thêm nhiệm vụ bảo vệ an ninh cho các lãnh đạo chính phủ.

Nhiều đời tổng thống Mỹ trước Roosevelt phải nhờ đến dịch vụ thám tử tư nhân Pinkerton - một công ty chuyên cung cấp dịch vụ thám tử, an ninh, tình báo… để thực hiện các hoạt động điều tra tội phạm, chống bạo loạn, an ninh tình báo và chống khủng bố. Việc sử dụng một “đạo quân tư nhân” ít bị pháp luật kiểm soát và ràng buộc như Pinkerton gây ra nhiều hệ quả phiền phức cho chính phủ.

Roosevelt chỉ đạo cho Tổng Chưởng lý trong nội các của mình là Charles Joseph Bonaparte phải lập tức tiến hành xây dựng một lực lượng liên bang có chức năng và chuyên môn điều tra tội phạm cấp liên bang. Song việc này gặp phải sự phản đối và cấm đoán của Quốc hội Mỹ. Thế nhưng, ông Roosevelt không bỏ cuộc.

Ngày 26-7-1908, Bonaparte ký quyết định dùng công quỹ hiện có của Bộ Tư pháp để thành lập Cục Điều tra, sau này đổi tên thành FBI. Đây là một trong những lực lượng an ninh điều tra lớn nhất và được biết đến nhiều nhất trên thế giới.

Những điều ít biết về Theodore Roosevelt

Mẹ và người vợ đầu của Roosevelt qua đời cùng ngày. Vào ngày Valentine năm 1884, mẹ của ông qua đời vì bệnh sốt thương hàn. Vợ ông  - bà Alice cũng qua đời tại ngôi nhà này do biến chứng sau khi sinh con đầu lòng được 2 ngày. Nhờ nghị lực phi thường, ông đã vượt qua được giai đoạn rất đau thương này.

Trong thời gian ở Nhà Trắng, ông thường xuyên tham gia so tài với những cựu võ sĩ chuyên nghiệp và các sĩ quan. Tuy nhiên, trong trận đấu quyền Anh với một sĩ quan, ông suýt bị mù một mắt.

Chú gấu bông Teddy thực chất đã được đặt theo tên thuở thanh niên của Tổng thống Roosevelt. Tháng 11-1902, ông có chuyến đi săn ở tiểu bang Mississippi. Trong khi đa số các chiến hữu đều bắn được con thú nào đó thì Roosevelt bị báo chí đưa tin là chẳng săn được thứ gì.

Một ngày nọ, tùy tùng của ông dồn ép một con gấu đen Mỹ và chỉ cho ông thấy, tuy nhiên ông từ chối bắn con gấu đã bị thương và ra lệnh cho người khác giết nó vì mục đích nhân đạo. Câu chuyện này trở thành chủ đề cho bức vẽ chính trị của Clifford Berryman đăng trên tờ The Washington Post ngày 16-11-1902.

Ở Brooklyn, New York, một chủ cửa hàng tên Morris Michtom xem bức tranh này và cảm hứng tạo ra một món đồ chơi mới có hình dạng gấu con nhồi bông mang tên "Teddy's bear”. Thế là chú gấu Teddy ra đời.

Vào ngày 14-10-1912, John Schrank, 36 tuổi, đã bắn vào ngực Tổng thống Roosevelt khi ông đang có bài phát biểu trong cuộc chạy đua vào Nhà Trắng. Nhờ tập diễn văn dày 50 trang và một hộp đựng kính bằng thép để ở túi ngực áo khoác đã giúp ông thoát chết.

Roosevelt là tác giả của 38 đầu sách, và cuốn sách đầu tiên là "Chiến tranh Hải quân năm 1812" được viết khi ông mới 23 tuổi. Ông còn là tác giả nổi tiếng với các tự truyện, tiểu sử về Oliver Cromwell, lịch sử thành phố New York và sêri sách 4 tập "Những chiến thắng của phương Tây". Ngoài ra, ông cũng là tác giả của nhiều bài viết đăng tải trên các báo và tạp chí…

Tổng thống Roosevelt mất ngày 6-1-1919, thế nhưng hình ảnh vị tổng thống thứ 26 nước Mỹ vẫn sống mãi cùng thời gian. Không chỉ là 1 trong 4 vị Tổng thống thành công nhất, ông còn được xem là một trong những người đàn ông tuyệt vời nhất của nước Mỹ.

Roosevelt chính là nguồn cảm hứng cho dự án bom tấn của diễn viên điện ảnh lừng danh Leonardo DiCaprio và đạo diễn nổi tiếng Martin Scorsese làm nên bộ phim “Tổng thống trẻ nhất Mỹ”.