Che Guevara: Anh hùng của Cuba, người con của châu Mỹ Latinh

Cho đến nay vẫn tồn tại biết bao huyền thoại về cuộc sống và cuộc đời hoạt động cách mạng của ông. Emesto Che-Guevara sinh ngày 14/6/1928, ở thành phố Roserio của Argentina. Ngay từ hồi còn bé, ông đã nhận thức rằng, mỗi người đàn ông sinh ra, trong cuộc đời đều có cuộc chiến tranh của mình. Ông đã phát hiện kẻ thù rất sớm, không phải kẻ thù bên ngoài mà kẻ thù bên trong người mình. Đó là căn bệnh hen suyễn đeo đuổi ông suốt đời. Emesto đã tuyên chiến với căn bệnh này và đã bắt đầu tập luyện các môn thể thao mà thường thì người ta cấm những người mắc bệnh hen suyễn tập như bóng đá, chạy, quần vợt, chơi gôn, bơi lội, đấu kiếm, leo núi, vũ thuật, bóng chuyền, bóng rổ, bơi thuyền v.v... Sự can đảm, coi khinh cái chết đã xuất hiện ở ông từ khi còn là cậu bé.

Trong cuộc đời ngắn ngủi của mình, Che Guevara đã làm hầu như tất cả những công việc mà người đàn ông có thể làm. Là người con trai trong gia đình, người chiến sĩ, người chỉ huy, người lãnh đạo nhà nước, nhà thể thao, nhà báo, nhiếp ảnh, nhà văn, nhà thơ, nhân viên quét dọn vệ sinh, người rửa bát, thuỷ thủ, lái xe, lái máy liên hợp thu hoạch mía, nhân viên trạm bán xăng dầu, giáo viên, nhà nghiên cứu, cán bộ khoa học, nhà phát minh, người bán hàng, người cộng sản, nhà ngoại giao, chủ ngân hàng, nhà tu hành khổ hạnh, một người lang thang, một quản gia, công nhân nông nghiệp, một hành khất, một phú gia, người chồng, bác sĩ, bệnh nhân, bộ trưởng, nhà khảo cổ, nhà dân tộc học, người hoạt động bí mật, báo cáo viên trước liên hiệp  quốc, một tù nhân, một tù binh bị tra tấn rồi bị xử tử hình. Cho nên, những người nổi tiếng hoặc không có tiếng tăm gì đều gọi Emesto Che-Guevara là “đứa con yêu thương của vũ trụ”.

Để đi tìm sự thật và đấu tranh cho công lý, Che Guevara đã thực hiện các chuyến đi trên các nước Châu Mỹ La tinh. Đâu đâu ông cũng chứng kiến nhiều cảnh bất công. Một phần lớn tài sản do mồ hôi và máu của nhân dân các nước này tạo dựng lên đã bị bọn Yanki chiếm lấy. Công nhân làm lụng cực khổ trong những hầm mỏ và các đồn điền bị bóc lột thậm tệ. Washington dùng bàn tay của CIA và bọn cầm quyền của các chế độ bù nhìn các nước láng giềng lật đổ các nhà lãnh đao Châu Mỹ La tinh. Ông đi Mỹ, tìm hiểu tình hình ở đây, thấy bên cạnh cuộc sống xa hoa của những triệu phú Mỹ trong những khách sạn, bãi tắm, hiệu cà phê, nhà hàng là những đám người da màu cực khổ. Để đảm bảo cho cuộc sống đế vương của hàng chục triệu người Mỹ giàu có, bọn tư bản dùng sức mạnh các cơ quan mật vụ, đàn áp và cướp bóc hàng trăm triệu người nghèo khó khác ở nước Mỹ và ở các nước khác thuộc Châu Mỹ La tinh.

Ông cho rằng nhiệm vụ là phải biến họ thành những người với vũ khí trong tay tự giải phóng mình khỏi chính quyền tư bản Mỹ. “Không có vũ khí thì không làm được gì”. Suy nghĩ này của ông được Fidel Castro khẳng định trong cuộc gặp gỡ mong đợi từ lâu của ông với Fidel Castro diễn ra vào lúc 22 giờ ngày 9/7/1955. Từ đây vài chục nhà cách mạng trẻ tuổi tập hợp từ khắp Châu Mỹ, trong đó có Emesto Che Guevara với biệt danh Che, người Achentina”.

Trong thời gian đấu tranh vũ trang với chế độ Batists, Che Guevara đã trở thành giáo sư về khoa học chiến tranh du kích, được công nhận là tướng soái... Nhưng có điều quan trọng hơn là trong cuộc chiến tranh này, ông nhận thức được giá trị mang tính quyết định là yếu tố con người. Từ đây Che Guevara đi đến kết luận: “Mọi việc bắt đầu từ con người và do con người kết thúc”.

Trong những thắng lợi của đội quân du kích Fidel Castro có sự đóng góp rất lớn của Che. Cống hiến chính của Che là thực hiện cải cách ruộng đất ở các vùng du kích chiếm giữ được, đưa nông dân vào đội quân cách mạng. Cống hiến thứ hai của ông là thiết lập pháp chế ở các vùng do ông cai quản với tư cách là chỉ huy, ngăn chặn cướp bóc và quậy phá. Chính vì vậy sau khi cách mạng thành công, ông được uỷ nhiệm lãnh đạo các ngành nông nghiệp và ngân hàng, rồi sau đó công nghiệp...

Trên cương vị công tác của mình, Che đã quên ngủ, quên ăn đi khắp đất nước Cuba tiến hành các hội nghị hội thảo, bàn về khôi phục kinh tế, phát triển nông nghiệp, điện khí hoá và thậm chí về vật lý hạt nhân, mơ ước xây dựng nhà máy điện nguyên tử ở Cuba. Tự ông đã thiết kế máy liên hợp chặt mía. Tự ông thí nghiệm và tự mình lái máy để chặt mía sau ngày làm việc ở Bộ, tổ chức liên tục các ngày làm việc thứ bảy, chủ nhật ở các cơ quan và xí nghiệp thuộc quyền mình.

Với nghĩa vụ và chức vụ của mình, Che đã phải đi khắp thế giới để tìm kiếm viện trợ cho hòn đảo tự do. Khi là Bộ trưởng ở chính phủ Cuba, ngoài số tiền lương hàng tháng, rất khiêm tốn 120USD, Chính phủ đã trợ cấp thêm một khoản tiền cho ông, nhưng trong cuộc họp của lãnh đạo, ông đề nghị không cấp thêm tiền cho ông và đã được chấp nhận. Năm 1965, ông rời chức vụ của chính phủ Cuba để tiếp tục cuộc đấu tranh vì độc lập của Châu Mỹ La tinh. Năm 1966, ông tham gia cuộc chiến tranh ở Bolivia. Trong cuộc chiến đấu ở đây Che Guevara bị bắt, tra tấn và sát hại vào ngày 9/10/1967.

Sau gần 40 năm, kể từ ngày Che hy sinh, gần đây, báo chí Mỹ La tinh lại lần lượt đăng các bài viết về ông. Các bài viết để thuật lại những giờ phút oanh liệt cuối cùng của nhà cách mạng Mỹ La tinh huyền thoại, những chi tiết mà cho đến nay nhiều người vẫn chưa được biết.

Trong một bài phóng sự  đăng trên một tờ báo lớn ở Achentina đã viết: “Từ dưới nền nhà ẩm ướt của một phòng học của ngôi trường La Huguera nằm giữa vùng rừng rậm Bolivia, Emesto Guevara biết rằng ông sẽ bị sát hại. Ông phóng một ánh mắt lạ lùng tới kẻ mà ông biết sắp sửa nổ súng vào ông. Đó là một trung sĩ của quân đội Bolivia có tên là Mario Teran. Viên trung sĩ sau này hồi tưởng lại: “Trong khoảng khắc đó tôi nhìn thấy Che thật vĩ đại, một người khổng lồ. Đôi mắt của ông rực sáng lạ thường. Tôi có cảm giác như ông sắp đổ sập lên người tôi và khi ông nhìn tôi một cách chăm chú tôi cảm thấy choáng váng”.

Còn một cựu nhân viên tình báo CIA kể lại trong hồi ký của mình rằng lúc đó anh ta có tiết lộ với Che là họ sắp sửa sát hại ông: “Ngài Tư lệnh – tôi nói với Che – Tôi đã làm tất cả những gì trong khả năng của mình nhưng mệnh lệnh lại đến từ Bộ Tư lệnh tối cao Bolivia”. Che hiểu ngay mọi chuyện. Nét mặt của ông cho thấy ông biết rõ mình không còn khả năng sống sót. Ông nhìn tôi, khuôn mặt vẫn trầm tĩnh, và nói: “Như vậy thì tốt hơn. Lẽ ra tôi không nên để bị bắt sống”.

Thi thể của Che bị giấu kín cho đến khi được phát hiện năm 1997 trong một hố chôn bên cạnh đường băng sân bay ở thành phố Vallegrande và sau đó đã được đưa về Cuba