Gia cảnh thương của hai đứa trẻ chưa có giấy khai sinh

• Một gia cảnh đáng thương cần giúp đỡ
• Xót thương gia cảnh em học sinh nghèo bươn chải trước ngày nhập học
• Xót xa gia cảnh em thiếu niên gặp tai nạn nghiêm trọng

Nguyên do là bởi bố mẹ cháu Hồng và Trường lấy nhau không có hôn thú, 2 lần sinh con xong là 2 lần trốn viện vì không có tiền đóng viện phí nên không có được giấy chứng sinh. Tình trạng càng trở nên bi đát hơn khi vào đầu năm nay bố của Hồng và Trường bị bắt vì vi phạm pháp luật, còn mẹ thì bỏ nhà đi. Hiện 2 cháu phải sống cùng bà nội bệnh tật. Tương lai của 2 đứa nhỏ rồi sẽ đi về đâu?

Bà già chăm cháu nhỏ

Chúng tôi tìm đến nhà bà Vũ Thị Quyền (bà nội của Hồng và Trường - PV) đúng vào những ngày miền Bắc nắng nóng nhất. Chiếc quạt máy điện cơ dường như không đủ sức xua tan đi không khí ngột ngạt cho 3 bà cháu. 

Khi biết chúng tôi đến tìm hiểu về việc 2 cháu nội của mình chưa có giấy khai sinh, bà Quyền buồn bã chia sẻ: “Nhiều khi nhìn 2 đứa cháu nội bơ vơ lòng tôi cứ thắt lại. Chúng nó chịu quá nhiều thiệt thòi so với bạn bè cùng trang lứa. Nhà nghèo đã đành, nay bố đi tù, mẹ bỏ đi mất tăm nên chúng phải sống với tôi. Mà tôi thì cũng phải sống dựa vào thằng con trai thứ hai. Vì hoàn cảnh đặc biệt nên đến bây giờ cả 2 đứa cháu nội của tôi đều chưa có giấy khai sinh. Con bé lớn năm nay chuẩn bị vào lớp một rồi mà giấy tờ đã lo xong đâu”.

Bà Quyền luôn tự hỏi không biết rồi tương lai của 2 đứa cháu nội mình sẽ đi về đâu?

Theo tìm hiểu của phóng viên, trước khi đến với chị Nguyễn Thị Mai (SN 1990) anh Nguyễn Tiến Nam (SN 1984) đã từng kết hôn và có một người con chung với vợ trước. Tuy nhiên, trong cuộc sống vợ chồng giữa 2 người thường bất hòa, nhiều khi dẫn đến xô xát nên cuối cùng họ đã quyết định ly hôn, con do người vợ cũ nuôi. 

Sau ly hôn, anh Nam ra thị xã Quảng Yên (Quảng Ninh) làm thợ xây rồi quen chị Mai nhưng không rõ quê quán tỉnh nào. Đến tháng 3-2013, chị Mai có thai được 2 tháng thì anh Nam đưa về nhà mình sinh sống và chờ ngày sinh con. Thấy vậy nhiều lần bà Quyền giục vợ chồng con trai lên ủy ban xã đăng ký kết hôn để sau này còn làm giấy khai sinh cho cháu nội. Tuy nhiên, mỗi lần bà Quyền giục thì vợ chồng anh Nam thường lấy cớ là đang bận bịu công việc nên chưa có thời gian. 

Mãi sau này khi bị mẹ giục quá nhiều anh Nam mới thú nhận rằng vợ mình bỏ nhà đi từ nhỏ nên không nhớ rõ nguyên quán cũng như không có giấy tờ tùy thân. Vì thế nên hai người không thể đăng ký kết hôn. 

Trong quá trình chị Mai ở nhà cùng bà Quyền thì anh Nam tiếp tục quay lại Quảng Ninh làm thợ xây cho đến đầu năm 2019 thì bị Công an giam giữ do vi phạm pháp luật. Cũng trong hai lần chị Mai sinh cháu Hồng, cháu Trường tại Bệnh viện Đa khoa huyện Ninh Giang (nay là Trung tâm y tế), bà Quyền đều có mặt chăm sóc. 

Bà Quyền bật khóc: “Gia cảnh nhà tôi nghèo quá nên 2 lần mẹ nó sinh con xong đều phải lén lút trốn khỏi bệnh viện để không phải thanh toán tiền viện phí. Cũng chính vì lẽ đó nên 2 đứa cháu nội của tôi đều không có giấy chứng sinh. Gia đình cũng nhiều lần lên làm giấy khai sinh cho các cháu nhưng vì thiếu giấy chứng sinh thành ra chưa làm được. Tội nghiệp, chúng nó đều đến tuổi đi học cả rồi, con lớn năm nay vào lớp 1, thằng bé thì đến tuổi đi mẫu giáo rồi nhưng chưa có giấy khai sinh thì ai người ta nhận”.

Mặc dù về ở với nhau không có giấy hôn thú nhưng trong thâm tâm bà Quyền luôn coi chị Mai là con dâu của mình. Bà luôn cố gắng nhường nhịn con dâu vì bà hiểu rằng người ta chấp nhận ăn đời ở kiếp với con mình là người ta phải chịu nhiều thiệt thòi. Ấy vậy mà sự cố gắng của bà cũng không níu được chân người con dâu mới. Khi đứa cháu nội của bà Quyền vừa tròn 8 tháng cũng là lúc mẹ nó lặng lẽ bỏ đi.

Con muốn được đi học như các bạn

Ngôi nhà nơi bà Quyền và 2 đứa cháu nội đang sinh sống.

Bố bị bắt, mẹ bỏ nhà đi nên 2 bé Hồng và Trường hiện đang phải sống cùng bà nội. Mặc dù tuổi chưa phải là cao nhưng trong người bà Quyền lại mang đủ thứ bệnh. Trong câu chuyện với chúng tôi bà Quyền luôn thể hiện sự bất an vì sợ bệnh tật sẽ khiến mình ra đi sớm thì 2 đứa cháu biết nương tựa vào đâu. 

Vợ chồng bà Quyền sinh được 3 người con (2 trai, 1 gái) nhưng hiện tại bà đang sống dựa vào người con trai thứ 2 Nguyễn Tuấn Anh, còn người con gái út lấy chồng ở Thanh Hóa. 

Bà tâm sự: “Lúc sinh con ra, ai chẳng muốn con mình ngoan ngoãn để sau này về già có chỗ nương tựa, nhưng bố mẹ sinh con - trời sinh tính, ai mà biết trước được điều gì. Con trai tôi phạm tội thì sẽ bị pháp luật trừng trị, còn 2 cháu tôi có tội tình gì mà phải khổ lây…”. 

Cách đây 3 năm, chồng bà Quyền mắc bệnh ung thư qua đời. Để có tiền thuốc thang, chữa trị cho chồng bà Quyền đã phải vay một khoản tiền khá lớn. Nhưng rồi chồng vẫn mất mà nợ nần thì ngập đầu ngập cổ. 

“Nhiều lúc tôi chỉ muốn đi theo chồng cho đỡ khổ, nhưng rồi lại nghĩ nếu mình cũng “đi” nốt thì 2 đứa trẻ biết nương tựa vào ai. Chính vì thế nên tôi vẫn phải cố gắng gượng để sống” - bà Quyền nghẹn ngào chia sẻ. 

Cũng theo lời bà Quyền chính vì không có giấy khai sinh nên 2 cháu Hồng và Trường mỗi lần ốm phải đi bệnh viện thì đều phải mượn thẻ y tế của các con người chú. Và cũng vì không có giấy khai sinh nên 2 bé đã không được hưởng nhiều quyền lợi khác. 

Anh Nguyễn Tuấn Anh - chú ruột hai cháu cho biết: “Nếu như anh tôi không vi phạm pháp luật, chị dâu không bỏ nhà đi thì các cháu sẽ không phải chịu quá nhiều thiệt thòi. Giờ đây các cháu tiếng là ở với bà nội nhưng mẹ tôi thì ốm đau, bệnh tật suốt nên cũng chẳng làm được việc nặng. Thế nên nếu vợ chồng tôi không cưu mang các cháu thì không được. Hiện tại vợ chồng tôi phải nuôi tổng cộng là 8 miệng ăn. Khi 2 con của anh tôi chưa đi học còn đỡ chứ sau này chúng nó đi học rồi vợ chồng tôi cũng không biết xoay xở ra sao”.

Ngồi bên cạnh bà nội, bé Hồng vuốt vuốt những ngọn tóc trên đầu bà rồi thì thầm điều gì đó. Khi được hỏi: “Con có muốn đi học không?” bé Hồng đáp: “Con muốn được đi học như các bạn nhưng bà con bảo phải xin được giấy khai sinh cho con xong thì mới được đi”. Đôi mắt của Hồng vừa ánh lên niềm hy vọng lại bất chợt buồn hiu. Có thể trong sâu thẳm tâm hồn đứa trẻ 6 tuổi này đang lo sợ rằng bà nội sẽ không kịp làm giấy khai sinh để nó được đến trường như chúng bạn?

Ông Nguyễn Quốc Thị, Chủ tịch UBND xã Hồng Phong cho biết:  Cháu Hồng, cháu Trường là trường hợp đặc biệt từ trước đến nay ở địa phương. Do đó, ngoài việc báo cáo sự việc xin ý kiến từ cơ quan chuyên môn cấp trên thì chính quyền xã sẽ tạo điều kiện để 2 cháu nội của bà Quyền được đi học trong năm học này nếu chưa kịp hoàn thiện giấy khai sinh.  Từ khi chào đời đến nay, 2 cháu đã chịu thiệt thòi, mẹ đẻ bỏ nhà đi không xác định được quê quán, bố đang bị tạm giam… Cho nên, thời gian tới chính quyền xã Hồng Phong sẽ bàn cách để giúp đỡ các cháu, có thể giao cho tổ chức đoàn thể ở địa phương nhận đỡ đầu hoặc lập danh sách đưa các cháu vào diện bảo trợ xã hội.