Những sai phạm trong quản lý vốn tại Bộ Tài nguyên và Môi trường

• Thay thế cán bộ nhũng nhiễu, tiêu cực trong quản lý vốn đầu tư công
• Phát hiện nhiều sai phạm trong quản lý vốn nhà nước của SCIC
• Quản lý vốn Nhà nước không thể để như “chùm khế ngọt”

Trước đó, Thanh tra Bộ Tài chính đã chỉ ra những sai phạm trong quản lí vốn đầu tư xây dựng của Bộ TNMT. 

Cụ thể, Bộ TNMT được Thủ tướng giao trên 5.150 tỷ đồng vốn đầu tư trung hạn giai đoạn 2016-2020, trong đó vốn trong nước trên 2.830 tỷ, vốn nước ngoài gần 2.320 tỷ đồng. 

Tuy nhiên, Bộ này đã trình cấp có thẩm quyền để giao vốn chưa đúng quy định đối với một số dự án như: Dự án xây dựng cơ sở vật chất Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường TPHCM (giai đoạn 1) với tổng mức đầu tư 495,4 tỷ, kế hoạch vốn trung hạn là 200 tỷ đồng; Dự án xây dựng kho lưu trữ bảo quản tập trung Bộ Tài nguyên - Địa chất - Khoáng sản, tổng mức đầu tư trên 87 tỷ đồng, kế hoạch vốn trung hạn là 60 tỷ đồng; Dự án đầu tư xây dựng mới Đài khí tượng thuỷ văn tỉnh Quảng Nam; Dự án tăng cường năng lực giám sát tài nguyên môi trường cho Cục Viễn thám quốc gia... 

Thanh tra Bộ Tài chính cũng kết luận, Bộ TNMT đã phê duyệt dự án đầu tư giai đoạn 2016-2020 nhưng chưa cân đối đủ nguồn vốn để hoàn thành với số tiền trên 1.073 tỷ đồng, chưa thực hiện đúng quy định tại điều 55 Luật Đầu tư công. 

Đối với dự án "Tăng cường năng lực thiết kế thi công các nhiệm vụ điều tra địa chất - khoáng sản, tai biến địa chất và môi trường địa chất", Bộ TNMT đã phê duyệt chi phí dự phòng không tuân thủ theo hướng dẫn, khiến tổng dự toán được phê duyệt tăng không đúng trên 15,9 tỉ đồng. 

Không chỉ vậy, Bộ cũng phê duyệt những khoản chi không thuộc nhiệm vụ chi của nguồn vốn đầu tư xây dựng với số tiền 48,6 tỉ đồng. 

Ngoài ra, trong năm 2016, Bộ đã phê duyệt 2 dự án sử dụng 100% gạch nung, gồm dự án xây dựng cơ sở vật chất thuộc Liên đoàn Quy hoạch và Điều tra tài nguyên nước miền Trung và dự án tăng cường cơ sở vật chất kỹ thuật Liên đoàn Địa chất Đông Bắc. Điều này được cho là đi ngược chủ trương của Chính phủ về bảo vệ môi trường, giảm thiểu ô nhiễm.

Liên quan đến việc giao vốn đầu tư công trung hạn đối với các dự án chưa đúng quy định, Bộ TNMT thừa nhận còn gặp nhiều lúng túng, phải nhiều lần điều chỉnh dự án theo tổng nguồn vốn được thông báo nên việc phê duyệt chủ trương đầu tư một số dự án mới chưa kịp thời. 

Tuy vậy, đối với 7 dự án của Bộ được nêu trong Kết luận thanh tra, Bộ đã trình cấp có thẩm quyền đúng theo yêu cầu của Bộ Kế hoạch và Đầu tư tại Công điện số 5525/CĐ-BKHĐT ngày 7-7-2017. 

Các dự án này đã được Thủ tướng Chính phủ và Bộ trưởng Bộ Kế hoạch – Đầu tư giao kế hoạch trung hạn đợt 2 (ngày 29-8-2017). Bộ TNMT khẳng định, việc Thanh tra Bộ Tài chính kết luận Bộ này trình cấp có thẩm quyền giao vốn chưa đúng quy định thực chất chỉ là chưa đúng tiến độ về mặt thời gian theo hướng dẫn.

Đối với việc phê duyệt dự án đầu tư giai đoạn 2016-2020 nhưng chưa cân đối đủ nguồn vốn để hoàn thành với số tiền 1.073 tỷ đồng, Bộ TNMT lí giải là do tổng vốn đầu tư công trung hạn được thông báo chỉ đáp ứng được 1/2 so với nhu cầu triển khai các dự án. 

Do vậy, thực hiện theo chỉ đạo của Chính phủ, Bộ rà soát, cắt giảm, đình hoãn, giãn tiến độ và cơ cấu lại nguồn vốn cho các dự án theo thứ tự ưu tiên, đảm bảo đúng với số vốn được thông báo. 

Trong tổng số 1.073 tỷ đồng chưa cân đối đủ nêu trên, riêng dự án “Đầu tư tàu điều tra, nghiên cứu tài nguyên và môi trường biển” đã chiếm tới 1.047 tỷ đồng. Bộ TNMT đã báo cáo cấp có thẩm quyền cho bố trí kinh phí từ nguồn vốn khác để thực hiện hoặc dừng kỹ thuật, giãn tiến độ.

Lí giải về 2 dự án sử dụng gạch nung, Bộ TNMT cho rằng đây là do điều kiện khách quan tại nơi thực hiện dự án. Xuất phát từ chỗ nguồn cung chưa đảm bảo về chất lượng và giá cả, do đó, cơ quan tư vấn, thiết kế đề nghị sử dụng gạch nung. 

Tuy nhiên, trong quá trình triển khai thực hiện dự án tại Thái Nguyên, do nguồn cung về gạch không nung đã đáp ứng được yêu cầu nên dự án đã chuyển sang sử dụng gạch không nung để xây dựng công trình. Như vậy, chỉ còn một dự án quy mô nhỏ sử dụng gạch nung.

Liên quan đến việc duyệt chi những khoản chi không thuộc nhiệm vụ của vốn đầu tư xây dựng với số tiền 48,6 tỷ đồng, Bộ TNMT cho biết, số kinh phí này được tổng hợp từ dự toán của các dự án, trong đó riêng tiểu dự án “Xây dựng hệ thống giám sát biến động bờ sông, bờ biển khu vực đồng bằng sông Cửu Long bằng công nghệ viễn thám” có kinh phí khoảng 37,5 tỷ đồng. 

Khoản chi này là cần thiết và đã được nhà tài trợ WB chấp thuận. Các khoản chi khác phần lớn là phục vụ cho việc vận hành thử nghiệm các trạm quan trắc để đảm bảo tính ổn định các thông số kỹ thuật trước khi vận hành chính thức.

Thừa nhận còn tồn tại thiếu sót, khuyết điểm song Bộ TNMT khẳng định không làm thất thoát ngân sách Nhà nước. Bộ cũng đã chỉ đạo giảm dự toán đối với các dự án đang thực hiện với số tiền gần 2,4 tỷ đồng và thu hồi nộp ngân sách số tiền trên 130 triệu đồng. Báo cáo cụ thể về việc khắc phục các thiếu sót nêu trên sẽ được gửi về Bộ Tài chính trước ngày 30-6-2018.