Gian nan truy vết, trao trả người nước ngoài nhập cảnh trái phép
Từ đầu năm 2021 đến nay, Công an tỉnh Tây Ninh đã chủ động làm tốt công tác truy vết, trao trả hàng trăm đối tượng người nước ngoài lợi dụng tình hình dịch bệnh COVID-19 diễn biến phức tạp để nhập cảnh trái phép. Nếu “thuận buồm, xuối gió”, họ sẽ di chuyển bằng đường “tiểu ngạch” qua nước thứ 3 để tìm kiếm việc làm.
Điển hình là nhóm do ChenJie (tức Trần Kiệt, ngụ tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc) cầm đầu. Thoạt đầu, cả nhóm đến trung tâm cách ly tập trung phòng, chống dịch bệnh, ChenJie đưa ra nhiều lý lẽ chống đối, xúi giục đồng bọn đập phá đồ dùng. Nhờ sự động viên, quan tâm của Đại úy Đỗ Thái Minh, Đội Quản lý xuất cảnh, nhập cảnh cư trú người nước ngoài, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh Công an tỉnh, ChenJie đã thay đổi thái độ, đồng thời hỗ trợ Công an lấy lời khai những đối tượng còn lại. Qua điều tra, nhóm ChenJie khai nhận, họ bị lừa đảo, hứa hẹn lương cao nơi đất khách nên nhập cảnh trái phép.
Cùng lâm vào cảnh tương tự, cùng hành vi, hai vợ chồng Zhang Xin Hua và Chen Wei Xin (ngụ huyện Vân Tiêu, tỉnh Phúc Kiên, Trung Quốc) cũng bị bắt. Đáng thương, Xin không biết mình mang thai được hơn 2 tháng. Xin còn có tiền sử sẩy thai. Đại úy Minh đã thường xuyên thăm hỏi, động viên hai vợ chồng này, gửi tiền cá nhân của mình trả tiền viện phí cho họ.
“Nếu trao trả họ bằng đường bộ sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe của thai phụ. Do vậy, ngày 2/5, Công an tỉnh Tây Ninh cho họ xuất cảnh bằng đường hàng không để về nước an toàn. Trước tinh thần tận tình chăm sóc của CBCS, họ đã xúc động cảm ơn Công an Tây Ninh và đã chuyển trả lại số tiền cho mình”, Minh kể lại.
Đại úy Đỗ Thái Minh, nhận định: Phần lớn các công dân nước ngoài bị bắt luôn tỏ thái độ bất hợp tác, vì họ lo sợ bị trả về nước. Họ thường khai “ảo” về danh tính, quê quán, gây khó khăn cho công tác điều tra. Chỉ khi Công an phối hợp cùng Sở Ngoại vụ, Tổng lãnh sự quán Trung Quốc tại TP Hồ Chí Minh xác minh kỹ về nhân thân, lai lịch từng người thì họ mới chịu hợp tác. Tại khu cách ly, họ thường đập phá đồ đùng, la lối, đòi hỏi yêu sách, thức khuya... Được sự khuyên nhủ, động viên, nhiều công dân nước ngoài đã thay đổi cách hành xử của mình.
Công an phải lấy lời khai từng người, xác minh qua các cơ quan chức năng, rất mất thời gian. Nếu đúng nhân thân lai lịch thì sẽ tham mưu cho Ban giám đốc Công an tỉnh, UBND tỉnh lên kế hoạch di lý, trao trả họ về nước. Để thực hiện được bước di lý, trao trả người nước ngoài thì CBCS lại phải trải qua nhiều thời gian với các thủ tục liên quan đến nhiều cơ quan khác. Nhiều khi những người nước ngoài trên còn bị từ chối tiếp nhận từ cơ quan lãnh sự của họ, mà giao lại cho chính quyền Việt Nam xử lý. Sau khi hoàn thành thời gian cách ly, các công dân Trung Quốc được xét nghiệm COVID -19 cho kết quả âm tính thì CBCS vẫn phải thường trực đảm bảo an toàn cho họ. Chỉ đến khi hoàn tất thủ tục di lý, trao trả cho nước ngoài xong thì nhiệm vụ của CBCS mới kết thúc.
Thượng tá Trần Hữu Phước, Phó Trưởng phòng Quản lý xuất nhập cảnh Công an tỉnh Tây Ninh, cho biết thêm: Trong năm 2020 và 6 tháng đầu năm 2021, Công an tỉnh Tây Ninh đã bắt giữ hơn 180 đối tượng người nước ngoài nhập cảnh trái phép vào Việt Nam. Phần lớn các đối tượng là người Trung Quốc. Qua mạng xã hội hoặc các đường dây nhập cảnh trái phép, họ nhập cảnh qua các đường mòn, lối mở vào các tỉnh phía Bắc, rồi di chuyển vào TP Hồ Chí Minh. Tiếp đó, chúng di chuyển đến Tây Ninh và tìm cách xuất cảnh trái phép sang Campuchia tìm việc làm. Họ không mang theo tiền, giấy tờ tùy thân, nếu có hộ chiếu thì cũng đã hết thị thực, khiến công tác truy vết phòng dịch bệnh, trao trả về nước rất khó khăn.
Về công tác trao trả, Công an tỉnh Tây Ninh phải chuẩn bị tỉ mỉ lịch trình di chuyển đối tượng từ Tây Ninh ra tới Lào Cai. Di chuyển bằng xe ôtô và tàu phải mất 2 ngày nhưng từng điểm dừng chân luôn được CBCS quan sát, bảo vệ chăm lo an toàn về sức khỏe, cũng như động viên từng công dân để họ yên tâm tư tưởng, không bỏ trốn. Đợt trao trả 54 người Trung Quốc tại cửa khẩu Quốc tế Lào Cai (Lào Cai gồm toàn các công dân Trung Quốc nhập cảnh trái phép và bị bắt giữ ở huyện Bến Cầu. Chuyến đi bắt đầu từ ngày 26/5. Khi làm thủ tục, phía Trung Quốc không chịu tiếp nhận. Đến cuối tháng 5/2021, phía Trung Quốc mới đồng ý nên CBCS phải nhanh chóng lên đường ngay.
Quá trình di chuyển đường dài rất khó khăn vì số lượng người đông và có một số công dân chống đối không muốn trở về nước. Sau 2 ngày di chuyển, đoàn đến tỉnh Lào Cai. Tại khu vực biên giới, Công an phối hợp cùng Biên phòng để làm thủ tục trao trả nhưng lại tiếp tục gặp sự cố ngoài ý muốn. Phía Trung Quốc thông báo chỉ nhận có 10 người. Bàn giao xong số lượng như yêu cầu, CBCS cùng số đối tượng chưa trao trả được phải tiếp tục ở lại chờ. Cứ cách vài ngày, phía Trung Quốc thông báo nhận người nhỏ giọt. Đến ngày 2/6, Công an tỉnh Tây Ninh mới trao trả xong.