Xét xử nhóm Thanh tra Bộ Xây dựng chiếm đoạt tiền tỷ của doanh nghiệp

Sáng 30/8, TAND tỉnh Vĩnh Phúc mở phiên toà hình sự sơ thẩm xét xử 4 bị cáo là cựu Thanh tra Bộ Xây dựng bị truy tố về tội lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản (Điều 335 BLHS năm 2015), do liên quan đến hành vi chiếm đoạt số tiền hơn 2 tỷ đồng của một số doanh nghiệp xây dựng ở tỉnh Vĩnh Phúc.

Trước đó, ngày 16/8, phiên toà xét xử vụ án này đã được mở. Nhưng trong quá trình xét xử, HĐXX đã tạm hoãn phiên toà để đề nghị Viện KSND tỉnh Vĩnh Phúc xác định lại tội danh của 4 bị cáo.

Ngày 21/8, Viện KSND tỉnh Vĩnh Phúc đã chuyển lại hồ sơ đến TAND tỉnh Vĩnh Phúc giữ nguyên quan điểm truy tố 4 bị cáo về tội danh trên.

4 bị cáo bị truy tố gồm: Nguyễn Thị Kim Anh (SN 1975, cựu Phó trưởng Phòng Phòng chống tham nhũng), Đặng Hải Anh (SN 1981, cựu chuyên viên Phòng Thanh tra xây dựng 2), Nguyễn Thị Kim Liên (SN 1977, cựu cán bộ Phòng Thanh tra xây dựng 3, em ruột của bị cáo Kim Anh) và Nguyễn Thùy Linh (SN 1994, cựu cán bộ Phòng Giám sát, kiểm tra và xử lý sau thanh tra).

Theo cáo trạng của Viện KSND tỉnh Vĩnh Phúc, năm 2019, Nguyễn Thị Kim Anh, Đặng Hải Anh, Nguyễn Thị Kim Liên và Nguyễn Thùy Linh được giao nhiệm vụ thanh tra công tác quy hoạch, quản lý, xây dựng tại một số dự án tại UBND huyện Vĩnh Tường (Vĩnh Phúc).

Quá trình thực hiện nhiệm vụ, Nguyễn Thị Kim Anh với cương vị là trưởng đoàn đã chỉ đạo ba người trong đoàn thực hiện nhiều hành vi trái thẩm quyền, không đúng chức trách được giao để đe dọa nhiều cá nhân, tổ chức liên quan đến công tác quản lý đầu tư xây dựng thuộc UBND các xã trong huyện Vĩnh Tường để chiếm đoạt tài sản.

Cụ thể là Kim Anh và đồng phạm tổ chức thanh tra tràn lan, đưa ra các lỗi vi phạm, kiến nghị xử lý rất nặng và không có cơ sở đối với các doanh nghiệp, chủ đầu tư. Đồng thời không chấp nhận giải trình của chủ doanh nghiệp, ép doanh nghiệp, chủ đầu tư phải đưa tiền để được giảm nhẹ hoặc bỏ qua lỗi vi phạm.

Với thủ đoạn trên, chỉ sau hơn một tháng, Kim Anh và đồng phạm đã chiếm đoạt, thu lợi bất chính của nhiều doanh nghiệp số tiền hơn 2 tỷ đồng.

Quá trình xét xử đã làm rõ, bị cáo Kim Anh được giao là Trưởng đoàn thanh tra tại huyện Vĩnh Tường. Khi thực hiện nhiệm vụ, Kim Anh yêu cầu 29 xã, thị trấn trong huyện Vĩnh Tường cung cấp 16 đồ án quy hoạch, 31 hồ sơ dự án và 167 dự án công trình để kiểm tra tràn lan, không đúng đối tượng gồm 75 dự án đã được thanh tra, kiểm toán trước đó.

Nhằm che giấu hành vi việc vượt thẩm quyền khi thực hiện nhiệm vụ, bị cáo Kim Anh không gửi quyết định thanh tra tới UBND tỉnh Vĩnh Phúc và Sở Xây dựng tỉnh Vĩnh Phúc để phối hợp cùng thực hiện.

Khi kiểm tra, bị cáo Kim Anh chỉ nhìn bằng mắt thường, không lập biên bản và yêu cầu rõ với cấp dưới của mình là bị cáo Hải Anh về việc “Đơn vị nào có quà biếu thì xem xét giảm nhẹ cho họ, người nào nhận trực tiếp được chia 1/3”.

Lo sợ bị Đoàn thanh tra Bộ Xây dựng gây khó dễ, thời gian này, một số doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc có lỗi vi phạm đã tìm gặp Kim Anh để giải trình, nhưng Kim Anh không đồng ý mà nói thẳng: Muốn bỏ qua lỗi vi phạm thì phải đưa tiền cho đoàn thanh tra. Nếu không phải đến trụ sở Thanh tra Bộ Xây dựng ở Hà Nội để giải trình. Sau đó, bị cáo Kim Anh chỉ đạo và thống nhất với bị cáo Hải Anh, bị cáo Thùy Linh về việc yêu cầu các nhà thầu tư vấn có sai phạm nộp 5% giá trị hợp đồng, đối với nhà thầu thi công thì phải nộp 0,15% giá trị hợp đồng. Số tiền này các bị cáo chi một phần cho hoạt động của đoàn thanh tra, còn lại chia cho nhau.

Để tránh bị ghi âm, ghi hình,  mỗi khi yêu cầu doanh nghiệp đưa tiền, bị cáo Kim Anh và đồng phạm đều viết con số ra giấy hoặc gõ lên máy tính... Việc chia tiền được các bị cáo thực hiện tại phòng làm việc. Ngoài ra, số tiền các bị cáo chiếm đoạt còn được lấy từ phong bì của doanh nghiệp.

Với thủ đoạn trên, từ tháng 5 đến tháng 6/2019, bị cáo Kim Anh và đồng phạm chiếm đoạt hơn 2,1 tỷ đồng. Quá trình điều tra, cơ quan điều tra mới xác định được 54 doanh nghiệp nộp cho nhóm bị cáo Kim Anh số tiền hơn 1,3 tỷ đồng, còn hơn 800 triệu đồng chưa xác định được bị hại nào đã nộp.

Cơ quan tố tụng xác định, bị cáo Kim Anh với vai trò Trưởng đoàn Thanh tra Bộ Xây dựng giữ vai trò chủ mưu, vừa chỉ đạo điều hành, vừa thực hiện tội phạm. Ba đồng phạm của bị cáo Kim Anh giúp sức tích cực để cùng Kim Anh hoàn thành tội phạm. Do đó, bị cáo Kim Anh phải chịu trách nhiệm chính do chỉ đạo đồng phạm xâm phạm bất hợp pháp tài sản của người khác.

Bị cáo Kim Anh vì động cơ vụ lợi đã bất chấp pháp luật, thanh tra tràn lan, không đúng đối tượng nhằm cưỡng đoạt tản sản của doanh nghiệp. Bị cáo Hải Anh tích cực thực hiện tội phạm theo chỉ đạo của bị cáo Kim Anh và chiếm đoạt số tiền 491 triệu đồng của 9 doanh nghiệp, hưởng lợi trái pháp luật 183 triệu đồng.Bị cáo Thùy Linh vì động cơ vụ lợi đã tham gia phạm tội theo chỉ đạo của Kim Anh, trực tiếp kiểm tra hồ sơ điều kiện năng lực của các doanh nghiệp tại 17 xã, thị trấn ở Vĩnh Tường, ép các doanh nghiệp phải chi số tiền 544 triệu đồng và được hưởng lợi bất hợp pháp 116 triệu đồng. Bị cáo Kim Liên cùng bị cáo Kim Anh ngoài vi phạm về việc thanh tra không đúng đối tượng, sai quy định, thẩm quyền còn giúp bị cáo Kim Anh gửi 310 triệu đồng hưởng lợi bất chính vào ngân hàng.

Liên quan đến vụ án này, quá trình điều tra, Cơ quan điều tra xác định còn một số người liên quan gồm: Ông Nguyễn Ngọc Tuấn, Chánh thanh tra Bộ Xây dựng; ông Bùi Anh Tuấn, Trưởng phòng Giám sát và xử lý sau thanh tra; bà Lưu Vân Oanh, Phó trưởng Phòng Giám sát và xử lý sau thanh tra; bà Ứng Thị Phương Hiền, cán bộ Phòng thanh tra xây dựng 2 và ông Nguyễn Văn Thành, lái xe hợp đồng của đoàn thanh tra. Tuy nhiên, do hành vi của những cá nhân trên chưa đủ căn cứ để xử lý hình sự nên Cơ quan điều tra không đề nghị xử lý.

Theo kế hoạch, phiên toà diễn ra trong 4 ngày.