"Bóng cười" và... nước mắt

• “Bóng cười” - Không kiểm soát, hậu quả khôn lường
• “Bóng cười” - hiểm họa trong giới trẻ

Khách vô tư sử dụng "bóng cười"

Ghi nhận thực tế tại phố đi bộ Bùi Viện, mọi người có thể dễ dàng thấy "bóng cười" xuất hiện khá nhiều tại các quán nước vỉa hè, quán bar, quán nhậu… Đặc biệt, vào mỗi dịp cuối tuần, nơi đây - một trong những trung tâm vui chơi, giải trí dành cho người Việt lẫn du khách nước ngoài, phố Bùi Viện thường rất đông đúc và hoạt động kinh doanh "bóng cười" có phần công khai, thậm chí treo ngay các bảng hiệu để chào mời khách sử dụng, gây bức xúc trong dư luận.

Với mức giá dao động mỗi quả "bóng cười" được bán từ 50 - 100 ngàn đồng, nhiều thanh niên hoặc du khách nước ngoài vừa uống bia vừa sử dụng "bóng cười". Chỉ khi thấy có người đưa máy ảnh chụp hình, những người này mới có phần hơi e ngại và tỏ vẻ khó chịu khi biết có người khác đang "tia" mình.

Bên cạnh xuất hiện công khai tại phố Tây, "bóng cười" còn được mua bán tràn lan trên mạng xã hội. Để tìm hiểu thực tế, chúng tôi đã gọi điện cho một người rao bán "bóng cười" trên internet thì được một người đàn ông xưng tên Tùng (ở TP Hồ Chí Minh) không ngại ngần giới thiệu khá cụ thể từ giá cả, hương vị cho đến hình thức giao hàng.

Ông Tùng cho biết một bình khí 3kg sẽ được bán với giá 1,1 triệu đồng, bình 6kg có giá 1,6 triệu đồng với đủ các loại hương như dâu, táo, nho… cho người mua lựa chọn. Riêng với mỗi bình khí 6kg, người mua có thể bơm được từ 100-300 quả bóng và bán với giá 50-150 ngàn đồng/quả. Đáng nói, ông Tùng khẳng định sẽ chuyển hàng đến nơi, người mua mới trả tiền.

Trên internet, nhiều địa chỉ kinh doanh "bóng cười" giới thiệu khá ấn tượng với số điện thoại liên hệ cụ thể, đa dạng chủng loại, giá hợp lý, chất lượng, nhận cung cấp bóng cười, bình bóng cười quận 1 giá tốt, giao nhanh, chất lượng và không giới hạn số lượng… Thậm chí, nhiều trang web này còn đăng cả những "cảm nhận" mang tính "PR" của khách hàng sau khi đã sử dụng sản phẩm N2O…

Theo Công an quận 1, hiện nay tình trạng mua bán, sử dụng "bóng cười" trên địa bàn quận có diễn biến phức tạp tại các quán cà phê, quán bar, karaoke... Việc mua bán, sử dụng "bóng cười" là sai phạm vì gây ảnh hưởng xấu tới sức khỏe người sử dụng và không được cấp phép để mua bán, sử dụng cho người.

Thời gian qua, lãnh đạo quận 1 cũng như Ban Chỉ huy Công an quận 1 đã chỉ đạo các Đội nghiệp vụ, Công an 10 phường trực thuộc Công an quận 1 cùng với các đơn vị chức năng phối hợp tăng cường công tác kiểm tra, phát hiện, xử lý việc vận chuyển, mua bán, sử dụng "bóng cười".

Gần đây nhất vào tối 19-7-2019, lực lượng chức năng quận 1 đã kiểm tra việc buôn bán, sử dụng "bóng cười" tại các điểm kinh doanh ở phố đi bộ Bùi Viện. Sau hơn 3 tiếng kiểm tra tại nhiều cơ sở quán bar, nhà hàng, lực lượng chức năng đã thu giữ 14 bình khí dùng để bơm "bóng cười" có trọng lượng từ 20kg đến hơn 49kg. Những bình khí "bóng cười" thường được chủ cơ sở giấu kỹ trên các tầng cao của nhà hàng để tránh bị phát hiện. 

Trước đó hai ngày, lực lượng chức năng cũng phát hiện nhiều quán bia, quán cà phê tại khu phố này tàng trữ các bình khí N2O để bơm vào bóng bay bán cho khách. Cụ thể, đã có 4 bình khí N2O loại 10kg và 90kg bị thu giữ để xử lý…

Đáng nói là có tình trạng trong khi chủ cơ sở ngồi làm việc với các lực lượng chức năng thì các bàn ăn uống xung quanh các quán này, nhiều người, nhất là các bạn trẻ, vẫn vô tư thoải mái sử dụng "bóng cười" mà không quan tâm đến lực lượng chức năng đang thực hiện nhiệm vụ.

Ông Cao Hồng Việt, Phó Chủ tịch UBND phường Phạm Ngũ Lão, quận 1 cho biết, trong thời gian qua, lực lượng chức năng đã mạnh tay xử lý các hộ kinh doanh vi phạm về buôn bán, sử dụng khí "bóng cười" trên địa bàn. Tuy nhiên, sau khi bị phát hiện và lập biên bản xử phạt, các hộ kinh doanh này vẫn tái phạm. 

"Lực lượng chức năng của phường thường xuyên tuần tra nhưng nhiều hộ kinh doanh vẫn cố tình buôn bán trái phép mặt hàng này. Thậm chí, nhiều hộ hôm nay bị xử phạt nhưng vài ngày sau đoàn thanh tra đến kiểm tra vẫn phát hiện hàng chục bình khí khác. Nhiều cơ sở lách luật bằng cách nói "bóng cười" là do khách mang đến. Từ đầu quý 3 đến nay, UBND phường đã thu giữ gần 100 bình "bóng cười" tại các cơ sở", ông Cao Hồng Việt cho biết thêm.

Xử lý hành chính không đủ sức răn đe

Thời gian qua Công an quận 1 đã xử lý nhiều vụ việc liên quan trực tiếp đến "bóng cười". Cụ thể vào tối 7-6-2019, tại ngã ba Phạm Ngũ Lão - Đỗ Quang Đẩu, phường Phạm Ngũ Lão, Tổ công tác 363, Công an quận 1 tuần tra phát hiện ôtô có biểu hiện nghi vấn nên ra hiệu lệnh dừng phương tiện để kiểm tra hành chính. Qua kiểm tra đã phát hiện trong thùng xe có chở 27 bình bằng kim loại chứa khí N2O không có hóa đơn, chứng từ.

Bốn ngày sau, tại trước địa chỉ số 87 đường Cống Quỳnh, phường Nguyễn Cư Trinh, Tổ công tác 363, Công an quận 1 phát hiện một ôtô tải chở 44 bình khí N2O không có hóa đơn, chứng từ nên đã lập biên bản, bàn giao Công an địa phương xử lý.

Từ ngày 2 đến 15-6-2019, Công an quận 1 cũng đã tiến hành kiểm tra, lập biên bản xử lý vi phạm hành chính đối với 13 cơ sở kinh doanh "bóng cười" trên địa bàn quận 1, thu giữ 68 bình khí N2O.

Trưởng Công an phường Phạm Ngũ Lão cho biết thêm, thời gian qua, được sự chỉ đạo của UBND quận 1, đơn vị liên tục ra quân chấn chỉnh tình trạng buôn bán "bóng cười", lập biên bản xử phạt hành chính, đồng thời tuyên truyền cho người dân biết tác hại của "bóng cười".

Trong 6 tháng đầu năm, phường này tịch thu trên 65 bình "bóng cười" và xử phạt hành chính (7,5 triệu đồng mỗi trường hợp) các cơ sở, cá nhân vi phạm.

Tuy nhiên, liên quan đến vấn đề xử lý "bóng cười", cơ quan chức năng quận 1 cũng thừa nhận việc kiểm tra, xử lý hiện nay gặp rất nhiều khó khăn. Hiện các đoàn kiểm tra cũng chỉ mới dừng lại ở việc lập biên bản hành chính (với mức phạt từ 5 - 10 triệu đồng đối với cá nhân và từ 10 - 15 triệu đồng đối với tổ chức, thấp hơn nhiều so với lợi nhuận có thể thu được từ kinh doanh "bóng cười"), tịch thu các bình bơm khí N2O đối với các cơ sở không có giấy phép đăng ký kinh doanh loại khí này mà thôi.

Về tác hại của "bóng cười", theo các chuyên gia y tế, "bóng cười" thực chất là quả bóng bay được bơm một loại khí có công thức hóa học là N20 (Dinitơ monoxit hay nitrous oxide). Khí N2O là một hợp chất vô cơ không màu, vị ngọt nhẹ, thường được sử dụng để gây mê toàn thân cho bệnh nhân.

Ở nồng độ thấp, N2O khi vào cơ thể sẽ kích hoạt trung tâm gây cười trong não, tạo hiệu ứng sảng khoái, vui vẻ duy trì từ 2-5 phút. Trong y học, chất này thường được phối hợp với thuốc gây mê khác có tác dụng gây tê, giảm đau.

Tuy nhiên, "bóng cười" tiềm ẩn rất nhiều mối nguy hại. Người sử dụng có thể lúc đầu sẽ thấy sảng khoái, không kiểm soát được tiếng cười, nhưng sau đó lại có nguy cơ đắm chìm hoàn toàn vào ảo giác, đê mê về mọi thứ xung quanh. Việc dùng "bóng cười" nhiều sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới tim mạch, hệ thần kinh. Nếu lạm dụng nó sẽ gây nên trầm cảm hoặc tử vong.

Trước đó, vào ngày 25-2-2019, Bộ Y tế đã có văn bản gửi các địa phương khuyến cáo, khí cười là nhóm chất gây nghiện, thuộc nhóm gây ảo giác có xu hướng tăng liều, người dùng có thể bị phụ thuộc tương tự heroin.

Nguy hại nhiều đến sức khỏe của người sử dụng như vậy, nhưng theo đại diện Công an quận 1, hiện chưa có quy định pháp luật nào cụ thể liên quan đến việc xử lý đối với người mua bán, vận chuyển, tàng trữ hay sử dụng "bóng cười". Việc chỉ có thể xử lý hành chính đã không đủ sức răn đe; do đó cần có chế tài mạnh để xử lý loại chất có thể gây nghiện này.