Bức xúc chuyện giấy sở hữu nhà đất tại các dự án

• Cấp thẳng giấy tờ nhà cho người sở hữu không cần qua chủ dự án
• Chậm cấp giấy chứng nhận nhà đất là do "trao tay" quá nhanh

Hiện nay, ở TP. Hồ Chí Minh, tình trạng nhiều chủ đầu tư các dự án nhà ở thương mại, chung cư chậm làm thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng nhà ở hoặc nhiều chủ đầu tư đã mang giấy tờ thế chấp để vay tiền ngân hàng khiến cho người mua nhà không khỏi bức xúc và hoang mang, chờ "dài cổ" không được cấp giấy chủ quyền.

Điều này đang đặt ra trách nhiệm của các chủ đầu tư, chính quyền, vai trò của các ngân hàng. Họ phải có lộ trình giải quyết thế nào để cho người dân yên tâm hơn...

Mua chung cư hơn 10 năm vẫn chưa được cấp giấy chủ quyền

Trong chương trình lắng nghe và trao đổi với chủ đề "Chậm cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất tại các dự án", do HĐND TP Hồ Chí Minh và Đài Truyền hình TP. Hồ Chí Minh tổ chức mới đây, có nhiều ý kiến của người dân bức xúc và hoang mang trước thực tế đã bỏ ra hàng tỷ đồng để mua căn hộ, hay đất khu dự án nhưng hàng chục năm nay họ không được chủ đầu tư trao giấy chứng nhận chủ quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất (giấy chứng nhận) vì nhiều lý do, trong đó chủ yếu là chủ đầu tư đã mang giấy tờ thế chấp ngân hàng.

Hai dự án được nói đến nhiều nhất là dự án chung cư Ruby Land (quận Tân Phú) thuộc Công ty cổ phần Tân Hoàng Thắng và dự án khu dân cư Sông Đà ở phường Hiệp Bình Chánh (quận Thủ Đức) của Công ty cổ phần Đầu tư Đại Hải. Đây là hai trong nhiều dự án vướng mắc trong việc cấp giấy chứng nhận, do chủ đầu tư thế chấp tại ngân hàng và có những hạng mục công trình xây dựng sai so với giấy phép xây dựng.

Ông Đặng Minh Quý, một người dân sống tại khu dân cư Sông Đà, quận Thủ Đức cho hay, hơn 300 người dân mua đất nền, xây nhà ở dự án khu dân cư Sông Đà từ năm 2002 và đã trả hết tiền theo hợp đồng. Thậm chí nhiều người dân còn trả luôn 10% còn lại (mà lẽ ra khi nhận giấy chứng nhận mới nộp) nhưng vẫn cứ mòn mỏi đợi chờ… Thực tế cho đến nay chỉ có khoảng 30% số hộ được cấp giấy chứng nhận, số giấy còn lại được chủ đầu tư mang thế chấp ngân hàng.

"Đến khi ngân hàng thông báo thì chúng tôi mới tá hỏa vì chủ đầu tư đã thế chấp giấy tờ đất của dự án. Chủ đầu tư không có khả năng trả nợ nên chúng tôi rất hoang mang, lo sợ ngân hàng lấy nhà, đất phát mãi", ông Quý lo lắng.

Ông Nguyễn Thanh Trung, cư dân chung cư Ruby Land, bức xúc: "Chúng tôi đã chờ đợi 10 năm rồi mà chưa có giấy chủ quyền bởi chủ đầu tư mang giấy tờ 280 căn hộ thế chấp ngân hàng. Mong cơ quan chức năng nhanh chóng giải quyết để chúng tôi có sổ hồng".

Cùng tâm trạng, ông Văn Tiến Dũng vô cùng lo lắng khi ngân hàng đề nghị tòa phải xử lý tài sản bảo đảm, trong đó có 280 căn hộ của người dân ở chung cư Ruby Land. "Như vậy, khả năng chúng tôi mất nhà là có. Chúng tôi đang rất lo!" - ông bày tỏ.

Cũng theo ông Dũng thì việc sau 10 năm vào ở trong chung cư mà đến nay vẫn chưa được cấp chủ quyền đã khiến người dân gặp khó khăn trong việc đăng ký hộ khẩu để xin việc, cho con cái học hành...

Thực tế tại TP. Hồ Chí Minh có nhiều dự án nhà ở người dân vào sinh sống nhiều năm nhưng vẫn chưa được cấp giấy chứng nhận. Trong đó, có thể kể vướng mắc nhiều nhất là các dự án trên địa bàn quận Tân Phú. Toàn quận có 64 chung cư thì có đến 13 chung cư chủ đầu tư chậm trễ làm thủ tục cấp giấy cho dân.

Ông Phạm Minh Mẫn, Phó Chủ tịch UBND quận Tân Phú cho biết, hiện có khoảng 10 dự án chung cư tại quận rơi vào tình trạng chậm cấp giấy cho người mua nhà do nhiều nguyên nhân, như công trình chưa nghiệm thu bởi vi phạm xây dựng; chủ đầu tư chưa hoàn tất thủ tục nghiệm thu; đem dự án thế chấp ngân hàng trước khi bán cho người dân; chủ đầu tư chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính về đất đai; chưa hoàn thiện thủ tục về phòng cháy chữa cháy…

Dẫn chứng dự án Ruby Land, ông Mẫn thông tin, dù căn hộ được bán từ 2004 đến nay, dân trả gần hết tiền, đưa vào sử dụng năm 2009 nhưng chủ đầu tư đã thế chấp dự án này tại ngân hàng, khiến nhiều hộ dân chưa được cấp giấy chứng nhận. Ông Mẫn đề nghị thành phố cần có chế tài mạnh hơn đối với các chủ đầu tư chậm hoàn tất các thủ tục xin cấp giấy chứng nhận trong thời gian tới thì mới mong giải quyết rốt ráo tình trạng chủ đầu tư chây ì.

Ông Trần Văn Dũng, Phó Chủ tịch UBND quận Thủ Đức, cho hay, trên địa bàn quận có 105 dự án nhà ở từ năm 2000 đến nay, trong đó có 49 dự án đã hoàn thành, còn 15 dự án nhà ở và 8 dự án căn hộ chung cư đang được cấp giấy một phần hoặc chưa được cấp giấy cho dân.

Riêng dự án khu dân cư Sông Đà, phường Hiệp Bình Chánh, ông Dũng nói vướng mắc lớn nhất là chủ đầu tư chưa giải chấp nên người dân hết sức bức xúc.

Ông Dũng thừa nhận do quy định chưa chặt chẽ nên khi chủ đầu tư mang giấy tờ đi thế chấp, UBND quận Thủ Đức không nắm được cũng như không có thẩm quyền xử lý. Ông Dũng kiến nghị Sở Tài nguyên - Môi trường (TN-MT) TP. Hồ Chí Minh tiếp tục làm việc với chủ đầu tư Công ty cổ phần Đầu tư Đại Hải có giải pháp để cấp giấy chủ quyền cho người dân…

Cần rà soát tổng thể các dự án

Theo ông Nguyễn Toàn Thắng, Giám đốc Sở TN-MT TP Hồ Chí Minh, từ ngày 1-7-2014 đến nay, Sở đã tiếp nhận hồ sơ cấp giấy chứng nhận của người dân mua nhà của 131 dự án, tương đương hơn 35.000 giấy chứng nhận. Trong số này có khoảng 19.000 hồ sơ hợp lệ, Sở đã cấp 14.070 giấy chứng nhận, còn 4.930 đang chờ các bên hoàn tất nghĩa vụ tài chính như thuế trước bạ, thu nhập doanh nghiệp…

Với hơn 16.000 trường hợp chủ đầu tư chưa hoàn thành các thủ tục xin cấp chứng nhận quyền sử dụng đất cho đến nay, Sở đang đốc thúc các chủ đầu tư thực hiện nhanh cho người mua nhà.

Với trường hợp dự án chung cư Ruby Land, ông Nguyễn Toàn Thắng cho biết đã làm việc với các ngân hàng, Sở Xây dựng, chủ đầu tư và đại diện Ban quản trị chung cư Ruby Land để rà soát những gì thuộc sở hữu của chủ đầu tư, phần nào người dân chưa nộp cho chủ đầu tư.

"Nếu trường hợp cân đối được phần nợ và phần thu, chúng tôi sẽ cấp giấy chủ quyền cho người dân. Bên cạnh đó, hướng dẫn người dân khởi kiện chủ đầu tư ra tòa. Dự kiến trong quý IV năm nay, những nội dung này sẽ thực hiện xong", ông Thắng nói.

Quan điểm đề xuất của Sở TN-MT TP Hồ Chí Minh là những dự án có tính khả thi, phù hợp quy hoạch kế hoạch, còn khả năng tiếp tục bồi thường, giải phóng mặt bằng, chủ đầu tư cam kết năng lực và có nhu cầu tiếp tục triển khai dự án thì xem xét gia hạn có thời hạn thực hiện dự án, có giải pháp hỗ trợ thủ tục pháp lý, để chủ đầu tư đẩy nhanh tiến độ thực hiện; trường hợp cần thiết thì xem xét về quy hoạch, khả năng bồi thường để xem xét điều chỉnh quy mô, cắt giảm dự án cho phù hợp nhằm sớm kết thúc dự án giải quyết quyền lợi, tạo điều kiện cho người dân ổn định cuộc sống.

Cũng theo Sở TN-MT TP Hồ Chí Minh, tính đến nay, toàn thành phố còn khoảng 80 dự án nhà ở bị chậm cấp giấy chứng nhận. Trong đó, ba nhóm nguyên nhân chính khiến việc cấp giấy chứng nhận chậm cho dân, gồm vướng các thủ tục pháp lý; chủ đầu tư thực hiện nghĩa vụ tài chính chưa đầy đủ, thế chấp dự án tại ngân hàng; xây dựng công trình sai quy hoạch hoặc xây sai thiết kế được duyệt.

Trường hợp chủ đầu tư trì hoãn, cố tình không thực hiện thủ tục đăng ký thay đổi (rút bớt tài sản thế chấp), Sở Xây dựng sẽ kiểm tra việc kinh doanh bất động sản của chủ đầu tư và xử lý đối với các vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh bất động sản.

Sở TN-MT sẽ phối hợp với UBND các quận, huyện hướng dẫn cá nhân, tổ chức khởi kiện chủ đầu tư, yêu cầu bồi thường thiệt hại hoặc hủy hợp đồng (nếu thuộc trường hợp được hủy hợp đồng theo thỏa thuận của các bên trong hợp đồng mua bán nhà ở hoặc theo quy định pháp luật).

Ông Đỗ Phi Hùng, Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP. Hồ Chí Minh cho hay, trước mắt cơ quan này sẽ giám sát chặt hơn công tác nghiệm thu công trình trước khi đưa vào sử dụng. Ông đề nghị thành phố cần sớm thành lập một tổ liên ngành để xử lý các tồn đọng trong cấp giấy chứng nhận lâu nay tại các dự án. Bên cạnh đó, nêu cao trách nhiệm của cơ quan nhà nước, sự phối hợp của các sở - ngành và quận - huyện. Mặt khác, phải dùng biện pháp mạnh để chế tài các chủ đầu tư. Ngoài chuyện không chấp thuận hoặc phê duyệt dự án mới đối với các chủ đầu tư vi phạm xây dựng thì nêu tên trên website của các cơ quan có thẩm quyền.

Ông Huỳnh Cách Mạng, Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh cho biết, trong thời gian tới, UBND TP sẽ chủ trì giao cho Sở TN-MT thành lập tổ công tác liên ngành bao gồm Sở Xây dựng, Tư pháp, Quy hoạch kiến trúc, Giao thông vận tải, Cục thuế, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chi nhánh TP. Hồ Chí Minh, Văn phòng Đăng ký đất đai, UBND các quận, huyện có dự án liên quan để tiến hành rà soát tổng thể các dự án đầu tư, nếu phát hiện các chủ đầu tư cố tình vi phạm, không có những biện pháp khắc phục thì tổ liên ngành sẽ đề xuất biện pháp xử lý nghiêm theo quy định pháp luật và không xem xét thực hiện các dự án khác trên địa bàn thành phố.