COVID-19 làm gia tăng các loại tội phạm
Nguy cơ tội phạm liên quan đến vaccine ngừa COVID-19
Tổng Thư ký Interpol, Juergen Stock cho biết trong bối cảnh các chính phủ đang chuẩn bị triển khai tiêm vaccine, các tổ chức tội phạm đã lên kế hoạch thâm nhập hoặc làm gián đoạn nguồn cung. Các mạng lưới tội phạm sẽ nhằm vào những người cả tin thông qua các trang web giả mạo, phương thuốc giả, gây mối nguy hại lớn cho sức khỏe và tính mạng của người dân.
Từ nhiều tháng qua, các công ty dược phẩm trên thế giới đã chạy đua với thời gian để tìm ra vaccine ngừa COVID-19. Theo dữ liệu thử nghiệm quy mô lớn được công bố vào tháng trước, cả hai loại vaccine của Moderna (Mỹ) và BioNTech/Pfizer đều an toàn và có hiệu quả lên tới 95%. Hiện nhiều hãng dược phẩm, các bệnh viện và giới chức y tế của một số nước đang cất giữ vaccine ở những nơi bí mật và an toàn. Tuy nhiên, đồ càng quý hiếm thì càng hấp dẫn tội phạm, vì vậy trong khi các hãng dược tiến hành thêm các biện pháp để bảo vệ các liều vaccine quý giá trước sự rình rập của bọn trộm cắp chuyên nghiệp thì các băng nhóm tội phạm cũng tìm mọi cách để chiếm đoạt.
| Interpol cảnh báo các nước về mối đe dọa từ các nhóm tội phạm có tổ chức trong chiến dịch tiêm vaccine ngừa COVID-19. |
Thực tế, việc tội phạm lợi dụng dịch bệnh để phạm tội đã được cơ quan phòng chống tội phạm quốc tế cảnh báo từ khi dịch bệnh bùng phát và chưa có vaccine. Tháng 3-2020, Interpol đã tiến hành một chiến dịch với sự tham gia của 90 quốc gia hồi tháng 3, nhắm vào hoạt động bán thuốc và sản phẩm y tế trực tuyến bất hợp pháp. Kết quả là có 121 vụ bắt giữ trên toàn thế giới và cảnh sát tịch thu nhiều loại khẩu trang cùng các sản phẩm y tế giả mạo và kém chất lượng với tổng trị giá hơn 14 triệu USD. Số lượng thuốc kháng virus trái phép bị tịch thu tăng khoảng 18% so với chiến dịch của Interpol hồi năm 2018. Riêng số lượng thuốc chống sốt rét chloroquine bị tịch thu tăng hơn 100%. Các băng nhóm tội phạm đẩy mạnh buôn lậu chloroquine sau khi chính phủ một số quốc gia trên thế giới cho phép dùng thuốc này để điều trị bệnh nhân COVID-19.
Cách đây 5 tháng, trong báo cáo công bố ngày 8-7, Văn phòng Liên hợp quốc về chống Ma túy và Tội phạm (UNODC) lưu ý ngoài các sản phẩm y tế kém chất lượng và giả mạo, các băng nhóm tội phạm sẽ chuyển sang buôn lậu vaccine một khi thế giới có vaccine phòng COVID-19 hiệu quả. Bên cạnh đó, các băng nhóm tội phạm đẩy mạnh hoạt động gian lận, lừa đảo và tấn công mạng nhắm vào các cơ sở hạ tầng quan trọng giữa lúc đại dịch COVID-19 hoành hành khắp thế giới, theo UNODC.
"Các băng nhóm tội phạm xuyên quốc gia lợi dụng những lỗ hổng pháp lý để bán các sản phẩm y tế không đạt tiêu chuẩn và giả mạo, trục lợi từ cuộc khủng hoảng COVID-19, đe dọa sức khỏe và tính mạng nhiều người”, Giám đốc điều hành UNODC Ghada Waly nói.
Tháng 7 vừa qua, Interpol cũng đã cảnh báo về sự lan tràn của các bộ xét nghiệm COVID-19 giả, các sản phẩm y tế khi các nước trên thế giới đang nỗ lực để đảm bảo nguồn cung trong đại dịch. Đơn vị chống tội phạm mạng của Interpol gần đây cũng điều tra khoảng 3.000 trang web có liên quan đến các hãng dược phẩm chuyên bán thuốc bất hợp pháp và các sản phẩm y tế khác trên mạng, trong đó có 1.700 trang web sử dụng mánh khóe để lừa người dân cung cấp dữ liệu cá nhân hay sử dụng các phần mềm độc hại khác. Tổ chức này kêu gọi mọi người cần cảnh giác trước những lời mời chào hấp dẫn trên mạng.
Nhiều thủ đoạn phạm tội mới thời dịch bệnh
Còn theo Cơ quan Cảnh sát châu Âu (Europol) cho biết tội phạm công nghệ cao đã lợi dụng đại dịch viêm đường hô hấp cấp COVID-19 để thực hiện các vụ lừa đảo và phát tán nội dung khiêu dâm trẻ em trên mạng ở khắp châu Âu.
Trong báo cáo thường niên về tội phạm mạng, Europol nêu rõ các nhóm tội phạm mạng đã lợi dụng nỗi lo sợ mắc bệnh COVID-19 và nhu cầu sử dụng Internet cao chưa từng thấy trong giai đoạn dịch bệnh để kiếm lời bằng các thủ đoạn mới.
Theo đó, tin tặc chuyển hướng nhắm tới những đối tượng dễ bị tổn thương trong đại dịch COVID-19 để chào bán những mặt hàng được quảng cáo là có thể ngăn ngừa hoặc chữa khỏi căn bệnh này.
Các vụ tấn công bằng mã độc cũng có chiều hướng gia tăng, đặc biệt trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, cùng nhiều thủ đoạn tinh vi khác như lên kế hoạch theo dõi các mục tiêu, đánh cắp dữ liệu và sau đó đe dọa bán đấu giá các dữ liệu này hòng tống tiền nạn nhân.
Cũng theo Europol, các biện pháp phong tỏa trong giai đoạn đầu của đại dịch Covid-19 cũng liên quan tới nạn lạm dụng tình dục trẻ em, thường là thông qua các diễn đàn trên "web đen" - nơi mà các cá nhân có thể truy cập bằng cách ghi lại hình ảnh lạm dụng trẻ em và đăng tải lên mạng.
Ủy viên phụ trách các vấn đề nội vụ của Liên minh châu Âu (EU) Ylva Johansson nhận định đại dịch COVID-19 đã làm đình trệ nhiều hoạt động của đời sống kinh tế-xã hội, mặt khác cũng làm gia tăng tội phạm mạng.