Cần sớm điều tra, xử lý nghiêm các sai phạm tại Sở Y tế Gia Lai

• Xét xử vụ sai phạm trong đấu thầu thuốc chữa bệnh ở Sở Y tế Gia Lai: Còn nhiều vấn đề cần được làm sáng tỏ
• Ẩn khuất trong vụ đấu thầu thuốc tại Sở Y tế Gia Lai

Tuy nhiên, lý giải về những sai phạm này, lãnh đạo Sở Y tế Gia Lai lại cho rằng đơn vị đã làm... "đúng quy trình".

Có dấu hiệu kê khống hàng chục tỷ đồng 

Theo báo cáo của Kiểm toán Nhà nước khu vực XII ngày 20-1-2017 cho thấy, từ năm 2013 đến 2015, Sở Y tế Gia Lai và các cơ sở y tế công lập trực thuộc đã đầu tư số tiền hơn 118 tỷ đồng để mua sắm trang thiết bị y tế là tài sản cố định. Tuy nhiên, qua kiểm toán đã phát hiện Sở Y tế Gia Lai và các cơ sở y tế công lập trực thuộc mua số trang thiết bị này cao hơn dự toán hơn 46 tỷ đồng.

Cụ thể, tại gói thầu mua sắm trang thiết bị y tế của Bệnh viện Lao và Bệnh phổi có giá trị thực dự toán là hơn 12 tỷ đồng, nhưng đơn vị này đã "đẩy" giá lên đến hơn 22 tỷ đồng; gói mua sắm máy thở tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh có giá trị hơn 6 tỷ đồng cũng được "đẩy" lên hơn 10 tỷ đồng.

Đặc biệt, tại gói thầu mua sắm kính hiển vi điện tử phẫu thuật thần kinh, cột sống và máy tiệt khuẩn nhiệt độ thấp chỉ có giá trị thực là 11 tỷ 241 triệu đồng nhưng lại được kê khống giá lên đến 19 tỷ 982 triệu đồng…

Không chỉ "đẩy" giá trong việc mua sắm các trang thiết bị y tế, trong quá trình thực hiện quản lý xây dựng một số hạng mục công trình cũng đã được Sở Y tế Gia Lai kê khống để quyết toán số tiền chênh lệch lên đến hơn 483 triệu đồng.

Điển hình như tại dự án xây dựng Bệnh viện Tâm thần kinh, qua kiểm toán, số tiền giá trị thực tế được quyết toán theo phê duyệt là 39 tỷ 283 triệu đồng nhưng đã được kê khống lên 39 tỷ 752 triệu đồng. Dự án xây dựng Bệnh viện huyện Đắk Pơ, số tiền thực được quyết toán 5 tỷ 245 triệu đồng cũng đã bị kê khống lên 5 tỷ 259 triệu đồng.

Cũng theo Kiểm toán Nhà nước, trong quá trình mua thuốc, vật tư y tế, Sở Y tế Gia Lai cũng đã để xảy ra nhiều sai phạm. Cụ thể, trong năm 2013, kết quả lựa chọn mặt hàng thuốc trúng thầu theo cả gói thầu mà không theo từng mặt hàng thuốc theo Quy định tại Khoản 4, Điều 8, Thông tư liên tịch số 01/2012/TTLT-BYT-BTC nên một số mặt hàng thuốc có giá trị bỏ thầu thấp nhất và đạt đủ điểm kỹ thuật, đủ điều kiện trúng thầu nhưng lại không được lựa chọn.

Từ đó, các cơ sở y tế công lập đã phải mua 124 mặt hàng thuốc của doanh nghiệp trúng thầu trên 80% giá trị gói thầu, dẫn đến giá trị 124 mặt hàng thuốc này cao hơn thực tế số tiền lên đến 10 tỷ 639,5 triệu đồng.

Ngoài ra, kết quả đấu thầu thuốc năm 2013, Sở Y tế Gia Lai đã tổ chức đấu thầu có mức giá cao hơn so với mức giá trúng thầu của tỉnh Kon Tum và Đắk Nông với số tiền 2 tỷ 121 triệu đồng.

Trong quá trình chấm thầu, Tổ chuyên gia đấu thầu và Tổ thẩm định đã không phát hiện ra sai sót về hạn sử dụng của một số mặt hàng thuốc, vẫn được đưa vào vòng xét giá và làm sai lệch kết quả trúng thầu, dẫn đến phải tổ chức đấu thầu lại, làm ảnh hưởng đến công tác mua sắm thuốc tại các cơ sở y tế công lập.

Tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Gia Lai, cơ quan Kiểm toán Nhà nước cũng đã chỉ ra hàng loạt sai phạm nghiêm trọng trong việc mua sắm vật tư, hóa chất, dẫn đến làm thất thoát số tiền lên đến hàng chục tỷ đồng.

Cụ thể như trong Chứng thư thẩm định giá của một số doanh nghiệp thẩm định giá chưa tuân thủ theo tiêu chuẩn thẩm định giá Việt Nam (giá thị trường làm cơ sở cho thẩm định giá), dẫn đến 14 mặt hàng được bệnh viện mua trong năm 2015 đã cao hơn giá thị trường lên đến hơn 2 tỷ đồng.

Điển hình như tại gói thầu mua 40.000 mặt hàng khí oxy, đơn vị đã không lựa chọn nhà thầu tại tỉnh Gia Lai, mà lại chọn nhà thầu cung cấp tại Đà Nẵng, dẫn đến giá trị chênh lệch mỗi bình khí oxy lên đến 46.490 đồng. Với tổng 40.000 bình khí oxy, bệnh viện đã làm tăng số tiền lên đến 1 tỷ 859,5 triệu đồng.

Ngoài ra, khi mua sắm các loại hóa chất, vật tư y tế, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Gia Lai đã không yêu cầu bên bán cung cấp hồ sơ, tài liệu, thông tin liên quan đến nguồn gốc, chất lượng, xuất xứ, hạn dùng…

Nhiều khuất tất cần được làm rõ

Trước những sai phạm trên, chiều 20-3, Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Gia Lai đã tổ chức họp báo để làm rõ thông tin liên quan đến những sai phạm tại Sở Y tế và Bệnh viện Đa khoa tỉnh.

Điều bất ngờ tại buổi họp báo, các cơ quan báo chí chỉ nhận được duy nhất bản thông cáo báo chí chưa đầy 2 trang mà không được tiếp cận kết luận của Kiểm toán Nhà nước khiến nhiều nhà báo, phóng viên dự buổi họp gần như bị thiếu thông tin vụ việc.

Tại buổi họp báo, nhiều cơ quan báo chí đã tỏ ra bất ngờ khi ông Trần Đình Hiệp, Phó trưởng Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Gia Lai cho biết, Báo cáo kiểm toán số 11/BC -KV XII ngày 20-7-2017 của Kiểm toán Nhà nước khu vực XII gửi HĐND, UBND là không chính thức.

Ông Hiệp cho rằng, Kết luận Kiểm toán Nhà nước số 07 ngày 28-2 mới là bản chính thức. Tuy nhiên, khi các phóng viên yêu cầu được cung cấp Kết luận số 07 để làm cơ sở thông tin thì đơn vị chủ trì cuộc họp lại không thể cung cấp vì lí do "tế nhị" khi chưa được sự cho phép của Kiểm toán Nhà nước khu vực XII.

Khi một số phóng viên đặt câu hỏi: Theo Báo cáo số 11/BC - KV XII ngày 20-7-2017 của Kiểm toán Nhà nước khu vực XII đã gửi cho HĐND, UBND tỉnh Gia Lai đã dựa trên báo cáo này để chỉ đạo khắc phục. Vậy cơ quan Kiểm toán Nhà nước đã làm sai?

Ông Hiệp cho rằng: "Câu hỏi này khó trả lời".

Trước yêu cầu của nhiều phóng viên, đơn vị chủ trì cuộc họp đã "chữa cháy" bằng cách cho nhân viên văn phòng photo Quyết định số 223/QĐ-UBND ngày 17-3-2017, do ông Võ Ngọc Thành, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai ký ban hành với nội dung hoàn toàn dựa vào Báo cáo kiểm toán số 11/BC - KV XII.

Theo nội dung của Quyết định số 223/QĐ-UBND có đoạn nêu rõ: Giao Giám đốc Sở Y tế phối hợp với các cơ quan, ban, ngành liên quan tổ chức kiểm điểm và xem xét trách nhiệm của người ký, người tham mưu ban hành Thông báo số 01/TB-UBND để chỉ đạo đấu thầu theo hình thức trọn gói trái với Thông tư liên tịch số 01/TTLT-BYT-BTC, dẫn đến thất thoát số tiền hơn 10 tỷ đồng; kiểm tra, làm rõ, xử lý theo quy định của pháp luật khoản chênh lệch giữa giá trị trúng thầu của các gói thầu mua sắm trang thiết bị y tế, nhập khẩu hóa chất, vật tư y tế và giá dự toán do Đoàn kiểm toán tạm tính số tiền 56 tỷ 717 triệu đồng, báo cáo kết quả về UBND tỉnh trước ngày 30-3-2017.

Tuy nhiên, khi được chất vấn về trách nhiệm của người ký, người tham mưu ra Thông tư 01/TB-UBND để thao túng trong đấu thầu giá thuốc, ông Trần Duy Linh, Phó Giám đốc Sở Y tế Gia Lai phân trần rằng, chúng tôi đã làm "đúng quy trình", khi huy động nhiều cán bộ dược sĩ có năng lực tham mưu UBND tỉnh ra Thông tư số 01/TB-UBND về đấu thầu thuốc trọn gói.

"Sở dĩ mục đích muốn đấu thầu trọn gói như vậy là trong một gói thầu có nhiều mặt hàng thuốc, trong khi nhu cầu thuốc điều trị khám bệnh rất lớn", ông Linh nhấn mạnh.

Theo ông Đặng Toàn Thắng, nguyên Trưởng ban Quản lý Dự án đầu tư chuyên ngành Y tế tỉnh Gia Lai lại cho rằng, kết luận của Kiểm toán Nhà nước dựa vào giá Ship tại Hải quan, trong khi đó giá thuốc đấu thầu tại Gia Lai được xây dựng dựa trên giá thị trường nên sinh ra số tiền chênh lệch.

Riêng Giám đốc Sở Y tế Gia Lai, ông Mai Xuân Hải lại cho rằng: "Sở Y tế chỉ có sai phạm số tiền 1,1 tỷ đồng" và chỉ nhận có một phần hạn chế, sai sót. Trong khi đó, số tiền 56,7 tỷ đồng từ chênh lệch đấu thầu giá thuốc mà Kiểm toán Nhà nước nêu ra vẫn chưa được người đứng đầu Sở Y tế trả lời một cách rõ ràng, thỏa đáng.

Cần chuyển hồ sơ cho cơ quan điều tra

Trước các sai phạm trên, Kiểm toán Nhà nước đã kiến nghị xem xét xử lý trách nhiệm tập thể và các cá nhân liên quan. Cụ thể, tổ chức kiểm điểm và xem xét trách nhiệm của người ký, tham mưu ban hành Thông báo số 01/TB-UBND để chỉ đạo đấu thầu theo hình thức trọn gói trái với Thông tư liên tịch số 01/2012/TTLT-BYT-BTC, dẫn đến gây thất thoát số tiền 10,1 tỷ đồng.

Đối với khoản chênh lệch giữa giá trúng thầu của các gói thầu mua sắm trang thiết bị y tế, nhập khẩu, hóa chất, vật tư y tế và giá dự toán do Đoàn kiểm toán tạm tính là 56,7 tỷ đồng, Kiểm toán Nhà nước đề nghị UBND tỉnh Gia Lai chỉ đạo các cơ quan chuyên môn kiểm tra làm rõ, xử lý theo quy định của pháp luật.

Đây là vụ việc nghiêm trọng, số tiền lớn nên dư luận đề nghị chuyển hồ sơ cho cơ quan điều tra tiến hành các trình tự điều tra, xử lý theo đúng quy định pháp luật.