Chạy đua với thời gian để cứu người trong vụ vỡ đập tại Lào

• Tỉnh Kon Tum cứu trợ nhân dân Attapeu (Lào) bị thiệt hại do sự cố vỡ đập thủy điện
• Việt Nam hết lòng chung tay giúp đỡ bạn Lào sau vụ vỡ đập thủy điện
• Chính phủ Lào lập ủy ban điều tra nguyên nhân vỡ đập thủy điện

Tờ Thời báo Vientiane tiếng Anh số ra ngày 26-7 trích dẫn lời của người đứng đầu huyện Sanamxay, Bounhom Phommasane cho biết, hơn 3.000 người "yêu cầu giải cứu" và khoảng 2.851 người đã được cứu.

Cho đến tối 25-7, lực lượng cứu hộ mới phát hiện được 26 thi thể và đang tiếp tục tìm kiếm hàng trăm người mất tích khác. Khoảng 6.600 người trong khu vực bị ảnh hưởng nặng nề đã di dời khỏi nhà của mình.

Trả lời tờ Thời báo Vientiane tiếng Anh qua điện thoại di động, ông Bounhom Phommasane cho biết: "Nhiều người đang mắc kẹt trên cành cây và mái nhà cần được cứu sống. Bước tiếp theo chúng tôi cần làm là tìm kiếm và nhận dạng những người đã qua đời. Chúng tôi vẫn đang khẩn trương tìm kiếm những người còn sống trong khu vực".

Trong khi đó, hãng thông tấn Lào PKL cho biết, chính quyền tỉnh Attapeu xác nhận đã có 1.300 ngôi nhà bị hư hại sau sự cố vỡ đập nghiêm trọng tại công trình thủy điện Xe Pian-Xe Namnoy và kêu gọi cứu trợ gồm nhu yếu phẩm bao gồm thực phẩm, quần áo, thuốc men, nước sạch... cho khu vực huyện Sanamxay, được công bố là vùng thiên tai khẩn cấp.  Chính quyền các cấp của Lào cũng đang nỗ lực đẩy nhanh tiến độ cứu hộ người dân bị ảnh hưởng bởi sự cố trên.

Tuy nước đang rút giúp tạo điều kiện thuận lợi hơn cho công tác cứu hộ, nhưng hệ thống giao thông đường bộ bị phá hủy nghiêm trọng khiến các phương tiện cơ giới lớn không thể đi qua.

Lực lượng cứu hộ chủ yếu vẫn chỉ sử dụng thuyền và trực thăng để tiếp cận người dân. Phó Bí thư, Phó Chủ tịch tỉnh Attapeu, ông Phonesamay Mienglavan cho biết, trong những ngày qua, lãnh đạo tỉnh Attapeu và cụ thể là đơn vị cứu nạn đã huy động nhiều ban, ngành cùng tham gia công tác cứu hộ.

Việc tiếp tế lương thực, thực phẩm cho những người còn đang bị cô lập bởi nước lũ cũng được đảm bảo triển khai liên tục. Khó khăn lớn nhất là thiếu thuyền cứu hộ, khiến diện tích khu vực tìm kiếm bị thu hẹp, nhiều nơi vẫn chưa được tiếp cận trong đó có các điểm nhiều khả năng có người bị mắc kẹt.

Chính quyền tỉnh Attapeu dự kiến công tác cứu hộ cho người dân bị ảnh hưởng bởi sự cố vỡ đập thủy điện Xe Pian-Xe Namnoy đã hoàn thành khoảng 50% và nếu không có gì bất thường và thời tiết thuận lợi, trong 2-3 ngày tới, công tác cứu hộ này sẽ hoàn thành.

Hiện mực nước ở đầu nguồn, khu vực các bản bị ngập đã rút hơn 10m, tuy nhiên khu vực cuối nguồn nước lại dâng cao, khu vực cửa sông Xe Pian nước lại dâng cao.

Sự cố vỡ đập thủy điện Xe-Pian Xe-Namnoy tại huyện Sanamxay, tỉnh Attapeu xảy ra đêm 23-7. Hơn 5 tỉ mét khối nước bị đổ xuống khu vực hạ lưu, gây lũ quét và ngập úng cục bộ cho 6 bản làng thuộc huyện Sanamxay, làm cô lập hoàn toàn huyện này.

Hãng thông tấn KPL (Lào) dẫn thông cáo của Văn phòng Thủ tướng Lào ngày 24-7 cho biết, chính phủ nước này đã công bố khu vực chịu sự ảnh hưởng của ngập lụt tại huyện Sanamxay, tỉnh Attapeu, là vùng thiên tai khẩn cấp, chịu tác động trực tiếp từ sự cố vỡ đập thủy điện ở tỉnh này. 

Những hình ảnh đăng tải trên mạng xã hội cho thấy do mực nước dâng lên quá cao, những người sống sót đã buộc phải leo lên mái nhà, chờ đợi được thuyền và trực thăng đến giải cứu.

Ngay khi vụ việc xảy ra, Thủ tướng Lào Thongloun Sishoulith đã tạm hoãn cuộc họp thường kỳ của chính phủ và trực tiếp đến khu vực Sanamxay để thị sát và chỉ đạo quá trình cứu hộ các nạn nhân.

Chính phủ Lào đã giao cho Bộ Lao động và Phúc lợi Xã hội phối hợp với Bộ Quốc phòng và chính quyền tỉnh Attapeu khẩn trương huy động một ủy ban nhằm hỗ trợ linh hoạt về mọi mặt cho các nạn nhân trong vùng thiên tai.

Cục trưởng Cục Bảo trợ xã hội, kiêm Trưởng ban thư ký Ủy ban Bảo vệ và Giám sát thiên tai quốc gia, ông Pasong Vongkhamchan cho biết, ủy ban đang tiếp tục giúp đỡ người bị ảnh hưởng từ sự kiện trên, nhất là về lương thực, chỗ ở, quần áo và thuốc men.

Ban thư ký Ủy ban Bảo vệ và Giám sát thiên tai quốc gia đang phối hợp với lực lượng bộ đội, cảnh sát, các cơ quan đoàn thể, cá nhân và nhân dân sử dụng các phương tiện như máy bay, thuyền để đưa người dân trong khu vực bị ngập lụt đến nơi an toàn.

Đập thủy điện Xe-Pian Xe-Namnoy là công trình thủy điện do Công ty Năng lượng Xe Pien-Xe Namnoy (PNPC) thi công. Dự án thủy điện này có công suất lắp đặt 410 MW nằm ở khu vực phía Nam của Lào.

Được ước tính trị giá khoảng 1 tỷ USD, đập thủy điện Xe-Pian Xe-Namnoy là dự án BOT đầu tiên được thực hiện bởi các công ty Hàn Quốc liên doanh tại Lào và được bắt đầu xây dựng kể từ tháng 2-2013, dự kiến đưa vào sử dụng trong năm nay.

Ông Brian Eyler, Giám đốc chương trình Đông Nam Á của Trung tâm Stimson, nhận định sự cố vỡ đập có thể coi là một cú sốc lớn đối với kế hoạch của Lào nhằm trở thành trung tâm năng lượng của khu vực Đông Nam Á.

Hiện Công ty SK Engineering & Construction, một trong 3 nhà đầu tư vào dự án thủy điện Xe-Pian Xe-Namnoy đã cử một nhóm cứu hộ khủng hoảng tới Lào và đưa trực thăng từ Thái Lan tới hỗ trợ Chính phủ Lào.

Một công ty khác cũng đầu tư vào dự án này, Korea Western Power, cũng điều trực thăng, thuyền và nhân sự tới tham gia chiến dịch cứu hộ, hỗ trợ chính quyền địa phương sơ tán người dân khỏi khu vực ngập lụt.