Che biển số tránh phạt nguội, cần phạt nặng để răn đe

• Phạt nặng hành vi che biển số ô tô để tránh phạt nguội
• Xử lý tài xế taxi che biển số né phạt nguội

1001… kiểu né camera

Kể từ khi nhiều tuyến đường được lắp camera để phạt nguội thì xuất hiện càng nhiều hành vi che, giấu biển số nhằm thoát khỏi sự theo dõi của các cơ quan chức năng. Trên mạng xã hội, hình ảnh ôtô lưu thông trên đường với biển số xe bị che, bị làm bẩn được chia sẻ ngày càng nhiều. Đây là cách để các lái xe né tránh camera phạt nguội, đặc biệt là những xe lưu thông trên cao tốc hoặc dừng đỗ đón khách sai quy định.

Các chiêu trò che biển số của cánh lái xe cũng vô cùng đa dạng, đó là dùng bút xóa, dùng băng dính hay là bùn đất để che khuất, làm biến dạng chữ số trên biển số. Cầu kì hơn, có những lái xe dùng lá bài, phong bì hay một tấm thép mỏng được kẹp vào biển số để che chắn. Chiếc kẹp này còn được buộc một sợi dây luồn vào trong xe hoặc buộc vào cần gạt nước kính sau. Khi gặp công an, lái xe chỉ cần giật mạnh dây hoặc bật cần gạt nước để chiếc kẹp rơi ra để tấm che rơi xuống, tránh bị xử phạt.

Nhiều lái xe đặc biệt là hệ thống xe khách thường xuyên đi tuyến còn ghi vị trí của camera trên kính lái để đề phòng bị "bắn" tốc độ. Đặc biệt, còn có một số trường hợp sử dụng BKS giả để tránh bị phạt nguội khiến lực lượng chức năng gặp nhiều khó khăn trong việc xử lý. Lực lượng CSGT đã phải sử dụng nhiều biện pháp nghiệp vụ để ngăn chặn và xử lý các lái xe vi phạm, qua đó thu giữ được nhiều loại BKS giả.

Theo tìm hiểu của phóng viên, sau khi lực lượng CSGT tiến hành phạt nguội qua camera được đẩy mạnh, các nhóm mua bán BKS xe máy, ôtô trên mạng xã hội Facebook hoạt động càng rầm rộ hơn. Các nhóm như "Làm biển số xe theo yêu cầu", "Làm biển số xe giá rẻ"… có hàng ngàn người theo dõi với hàng chục yêu cầu giao dịch trong mỗi bài viết quảng cáo.

Một chiếc BKS giả, người mua chỉ cần trả 200 - 400 ngàn cho xe máy và từ 800.000 đồng - 1,5 triệu đồng cho ôtô. Giá cả có sự dao động như vậy, theo người bán đó là do BKS có nhiều phôi khác nhau, loại có hoa văn giống y như thật có giá cao hơn loại không có hoa văn. Sau khi đồng ý giao dịch, người mua chỉ cần chuyển tiền cho người bán và nhận được BKS có số theo đúng yêu cầu sau 3-4 ngày.

Cần tăng nặng hình phạt

Trao đổi với phóng viên, Thượng tá Nguyễn Mạnh Thắng - Đội trưởng Tuần tra kiểm soát cao tốc Nội Bài - Lào Cai (Cục CSGT) cho biết, kể từ khi 110 camera được lắp đặt trên cao tốc này vào đầu tháng 7, trung bình mỗi ngày có khoảng 100 trường hợp vi phạm giao thông được phát hiện. Bên cạnh lỗi vi phạm tốc độ, các camera còn ghi lại lỗi đi vào làn khẩn cấp; dừng đỗ không đúng quy định; đi ngược chiều, lùi trên đường cao tốc...

Sau hơn 4 tháng hoạt động, hệ thống camera giám sát, xử lý vi phạm trên cao tốc, đơn vị đã xử phạt hơn 4.000 trường hợp, trong đó phạt trực tiếp khoảng 3.000 tài xế. Ngoài ra, gần 1.000 chủ phương tiện đã đến nộp phạt "nguội" theo giấy mời.

Cùng với việc các trường hợp bị phạt nguội tăng, ngày càng xuất hiện nhiều xe có hành vi cố tình làm che khuất biển số để tránh bị phạt nguội khi đi trên cao tốc bị lực lượng chức năng phát hiện và xử lý.

Theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP, hành vi cố tình làm mờ biển số chỉ bị phạt hành chính từ 800 ngàn - 1 triệu đồng, mức xử phạt được đánh giá chưa đủ nặng với các lái xe vi phạm. Để thêm tính răn đe trong việc xử phạt vi phạm, Đội Tuần tra kiểm soát cao tốc Nội Bài - Lào Cai đã xin ý kiến lãnh đạo Cục CSGT, Bộ Công an cho phép tạm giữ phương tiện 7 ngày với các trường hợp ôtô cố tình dán, sơn che biển số để xác định mục đích của hành vi này.

"Do mức phạt còn thấp nên nhiều tài xế vẫn cố tình vi phạm. Để áp dụng hiệu quả hệ thống camera xử phạt nguội trên toàn quốc, cần tăng mức phạt lên gấp chục lần và tước giấy phép lái xe để răn đe các tài xế", Thượng tá Thắng nêu quan điểm.

Dưới góc độ pháp lý, luật sư Giáp Quang Khải (Công ty luật TNHH Nam Bạch Đằng) cho rằng, việc các đối tượng sử dụng biển số giả, biển bị tẩy xóa, che biển, biển kiểm soát không do cơ quan chức năng có thẩm quyền cấp không chỉ vi phạm Luật Giao thông đường bộ, mà còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy khó lường về an ninh, trật tự. Đã đến lúc cần tăng nặng mức xử phạt, thậm chí có thể xem xét xử lý hình sự đối với những hành vi cố tình sử dụng biển giả, biển bị tẩy xóa, che biển…

Mức phạt hiện nay cho hành vi này như vậy là rất thấp, cần tăng lên cỡ 6-8 triệu đồng. Nếu dùng bất cứ vật gì che biển số thì đây là hành vi vi phạm pháp luật ở mức độ nghiêm trọng hơn, vì bản chất đây là hành vi cố tình vi phạm pháp luật. Nếu xác định rõ được chủ xe chủ ý dùng đồ vật che biển số, mức phạt cần cao hơn rất nhiều: 16-18 triệu đồng.

Đặc biệt là nếu phát hiện tái phạm, trong vòng 6 tháng mà lặp lại lỗi cố tình che biển số thì mức phạt cần được tăng cao hơn nữa 30-40 triệu đồng, thậm chí cao hơn nữa.

Thượng tá Nguyễn Mạnh Thắng cho biết, đơn vị đang tiếp tục tận dụng tối đa hệ thống camera giám sát để hỗ trợ xác minh và phát hiện xe có dấu hiệu che biển số. Khi phát hiện phương tiện vi phạm, trung tâm điều hành sẽ thông báo cho tổ tuần tra lưu động dừng xe ở trạm dừng nghỉ hoặc trạm thu phí để xử lý.

Thiếu tướng Lê Xuân Đức, Phó Cục trưởng Cục CSGT (Bộ Công an) cho hay, hành vi che biển số mới chỉ xuất hiện từ năm 2019-2020, sau khi Cục CSGT xây dựng hệ thống camera giám sát các tuyến cao tốc. Đây là hành vi cố ý không chấp hành các quy định trật tự an toàn giao thông. Theo quy định tại Nghị định 100, mức xử phạt chưa tương xứng với hành vi này. 

Để xử lý tình trạng này, Thiếu tướng Lê Xuân Đức cho biết Cục CSGT đã có biện pháp. Trước mắt, lực lượng sẽ dựa trên cơ sở dữ liệu của hệ thống giám sát tích hợp với cơ sở dữ liệu dùng chung của đăng ký xe để khi đầu vào và đầu ra có thể phát hiện biển số xe bị che lấp. Cùng với việc truy biển số từ dữ liệu, thời gian tới Cục CSGT sẽ bố trí các tổ tuần tra kiểm soát thường xuyên tuần lưu trên tuyến đường để ghi nhận hành vi vi phạm.

Ngoài ra, trong tháng tới Bộ Công an sẽ kiến nghị Chính phủ khi sửa đổi, bổ sung Nghị định 100 sẽ tăng mức phạt đối với hành vi cố tình che dán biển số né tránh vi phạm, để mức phạt đảm bảo tính răn đe. Cục CSGT cũng vừa có tờ trình Bộ Công an về đề án lắp camera phạt nguội trên toàn quốc, thay vì lập chốt trên đường. 

Kinh phí lắp đặt được huy động từ các nguồn vốn khác nhau, trong đó có nguồn vốn từ Bộ Công an đầu tư cho Cục CSGT và lực lượng CSGT ở các địa phương. Ngoài ra, có nguồn vốn từ các dự án đầu tư của địa phương để lắp đặt sau đó bàn giao cho lực lượng CSGT hoặc thuê thiết bị từ các công ty. Hệ thống giám sát phải đạt tiêu chuẩn quốc gia, các địa phương khi lắp đặt phải đảm bảo tính an toàn, bảo mật.

Hiện Cục CSGT đang nghiên cứu và sẽ báo cáo Bộ Công an khi áp dụng luật xử lý vi phạm bổ sung, cưỡng chế thi hành để làm sao để quyết định xử phạt của cơ quan nhà nước người vi phạm phải thực hiện. Tránh việc có những trường hợp vi phạm nhưng vì chưa đến kì đăng kiểm nên chủ quan không chấp hành.

Ngoài ra, đề án cũng hướng tới giai đoạn 2021-2025, Bộ Công an ưu tiên ứng dụng công nghệ để đổi mới cách xử lý, giám sát vi phạm của lực lượng CSGT trên toàn quốc.

Khi hệ thống camera giám sát được lắp đặt đầy đủ, CSGT chỉ làm nhiệm vụ tuần lưu, điều tiết, chỉ huy dẫn đoàn, giải quyết tai nạn là chính, chỉ lập chốt phát hiện các lỗi camera không thể phát hiện được như nồng độ cồn, ma túy, vượt quá tải trọng.