“Chỉ có gì thấy hiệu quả, tôi mới làm”

"Đề án này đơn giản và dễ hiểu lắm"!

Những ngày này, dư luận cả trong và ngoài nước đặc biệt quan tâm trước thông tin ông Phạm Ngọc Lâm - Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Đức Khải (hiện tại công ty này có hơn 20 công ty con thuộc các lĩnh vực bất động sản, phân phối, xây dựng, kho vận, cảng cạn, xăng dầu… với tổng tài sản hàng ngàn tỷ đồng) đã trình Chính phủ "Đề án Đức Khải 5B" đầu tư mua 100 tàu có công suất từ 500 - 1.500 mã lực và hai ụ nổi… trị giá 1.500 tỷ đồng để cùng ngư dân bám biển Hoàng Sa, Trường Sa đánh bắt thủy - hải sản và bảo vệ chủ quyền biển đảo Việt Nam. Đã có rất nhiều ý kiến đồng thuận cũng như trái chiều xung quanh đề án này, tất cả là bởi ý tưởng táo bạo, giá trị của đề án quá "khủng" và hơn nữa nó lại được đưa ra ở một thời điểm khá nhạy cảm như hiện nay. Vậy thực tế đề án này có khả thi và mục tiêu cuối cùng của nó là gì?

Theo những thông tin ban đầu thì vì phẫn nộ trước hành động Trung Quốc đưa giàn khoan Hải Dương 981 hạ đặt vào sâu trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam; đồng thời, nhiều con tàu của ngư dân bám biển bị tàu Trung Quốc đâm va gây thiệt hại nặng, nên ông Lâm tuyên bố sẽ mua 100 tàu thủy (có công suất từ 500 đến 1.500 mã lực), hai máy bay trực thăng và hai ụ nổi (với sức chứa 5.000 tấn/ụ sẽ đặt giữa ngư trường, trong bán kính từ 50 đến 60 hải lý) ra ngư trường ở Biển Đông cùng ngư dân khai thác đánh bắt thủy hải sản.

Ông Phạm Ngọc Lâm - chủ đề án "Đức Khải 5B".

Dù đề án "khủng" này hiện vẫn đang chờ được trình Chính phủ phê duyệt nhưng khi những thông tin của đề án được đăng tải trên các phương tiện báo chí truyền thông đã làm "nức lòng" dư luận. Tuy nhiên, cũng đã có không ít lời bàn ra tán vào cho rằng đề án mang động cơ chính trị, và cả những ý kiến cho rằng đề án này không khả thi, có nhiều rủi ro; chủ đề án đã chủ động "nổ" để đánh bóng tên tuổi hay cố ý PR cho thương hiệu của công ty mình…

Gặp gỡ và trao đổi với chúng tôi trưa ngày 7-7 trước khi lên đường sang Hàn Quốc xem xét lần cuối khi ký hợp đồng mua 12 chiếc tàu sắt đầu tiên, ông Phạm Ngọc Lâm tỏ ra vô cùng thoải mái và tự tin khi nói chuyện về những vấn đề đang gây xôn xao dư luận xung quanh đề án này.

Ông Lâm chia sẻ, những ngày qua ông nhận được rất nhiều thông tin góp ý, ủng hộ và không ít ý kiến nghi ngờ, phản ứng… trước tính khả thi của đề án mà công ty ông vừa công bố.

"Tôi rất xúc động và cảm ơn khi nhận được những sự hỗ trợ, góp ý và động viên chân thành của nhiều người, nhiều cơ quan, ban ngành. Tuy nhiên, tôi cũng băn khoăn và không tránh khỏi cảm giác buồn vì một số người vẫn hoài nghi, bảo tôi khoe khoang để đánh bóng tên tuổi hay quảng bá hình ảnh công ty”.

"Tôi nói và làm thật, không phải nổ"?

Theo ông Lâm trình bày, Việt Nam có lợi thế về nguồn tài nguyên biển phong phú. Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ, khuyến khích ngư dân bám biển để có thu nhập ổn định, phát triển kinh tế đất nước và bảo vệ chủ quyền biển, đảo. Để ngư dân yên tâm bám biển, phải có phương án cụ thể, trong đó cần có các con tàu có công suất 500-1.500 mã lực với trang bị máy móc hiện đại. Đề án này sẽ giúp công ty tạo ra thu nhập và nhiều việc làm ổn định cho người lao động, đồng thời thể hiện được trách nhiệm của doanh nghiệp, ý thức dân tộc trong việc bảo vệ chủ quyền biển đảo.

Tổng số vốn đầu tư vào đề án khoảng 1.500 tỉ đồng. Trong đó, 95 tàu sẽ sử dụng đánh bắt thủy hải sản xa bờ tại 5 ngư trường lớn gồm: Khánh Hòa, Phú Yên, Bình Định, Quảng Ngãi, Đà Nẵng. Chia nhỏ ra là 35 chiếc chuyên lưới rê, vay rút, 60 chiếc sẽ chuyên đánh bắt cá ngừ đại dương. Năm chiếc tàu còn lại phục vụ công tác hậu cần đều sử dụng vật liệu mới như nhôm, composite sợi tổng hợp, sắt, thép. Các tàu đều có thiết bị định vị, có máy tầm ngư, hệ thống thông tin liên lạc, kiểm tra kiểm soát bằng Internet. Ngoài ra, đề án này còn đầu tư hai ụ nổi với sức chứa 5.000 tấn, đặt tại ngư trường đánh bắt để tiếp nhận thủy hải sản sau đánh bắt, sau đó phân loại để sơ chế, bảo quản; đây còn là nơi chăm sóc sức khỏe, tiếp tế hoặc bảo trì sửa chữa nhỏ cho các tàu đánh bắt.

Riêng hai chiếc máy bay trực thăng, theo kế hoạnh đề án ban đầu được sử dụng để phục vụ việc cứu nạn, cứu hộ cho ngư dân trên biển đảo, sẽ không tiếp tục được đầu tư. Lý giải điều này, ông Lâm cho biết: "Sau khi nghe góp ý của nhiều người, tôi đang chỉnh sửa đề án để trình lại. Với trực thăng thì thực sự khó đầu tư và quản lý. Bởi khi tiếp thu ý kiến về việc này, tôi thấy không cần phải có trực thăng nữa, vì hiện nay trên các tàu Cảnh sát biển lớn đều đã có trực thăng rồi. Nếu có sự phối hợp tốt, chúng tôi sẽ được Cảnh sát biển hỗ trợ".

Về nguồn vốn, ông Lâm cho biết, công ty đang dự tính với cơ cấu 30% vốn tự có, 70% vay. Ông Lâm cũng đang kiến nghị được vay vốn theo lãi suất ưu đãi ngư dân phát triển kinh tế biển là 3% một năm. Tuy nhiên, do vẫn còn những rủi ro và khó khăn nhất định, đề án đã trình lên Chính phủ hỗ trợ mức lãi suất cho vay theo lãi suất 1%/năm kể từ năm thứ 2 đến năm thứ 11 (ân hạn 1 năm không tính lãi suất).

Lý giải việc mua lại tàu cũ của nước ngoài trong khi quy định của Việt Nam hiện nay không cho phép nhập tàu vỏ sắt đã sử dụng sau 8 năm, ông Lâm cho hay, vì mua tàu cũ có thể sử dụng được ngay, hơn nữa các tàu cũ từ Nhật, Hàn Quốc… công nghệ hiện đại và giá thành hợp lý, đảm bảo tiến độ, trong khi nếu mua tàu mới sẽ phải chờ đợi thời gian đóng mới. Qua nghiên cứu và thực tiễn về sản xuất, sử dụng tàu đánh cá ở Nhật, Hàn Quốc thì tàu có vật liệu bằng vỏ sắt có thời gian sử dụng khoảng 20-25 năm. Trong khi đó, tàu vật liệu nhôm, composite tổng hợp và sợi thủy tinh là vật liệu nhẹ không gỉ, tiết kiệm nhiên liệu nhưng vẫn đảm bảo độ cứng, chức năng sử dụng và thời gian sử dụng 40-50 năm, gấp đôi tàu vỏ sắt.

Hình ảnh một số tàu đã qua sử dụng mà Công ty Đức Khải đang mua.

"Chúng tôi đã trình Chính phủ xin một số cơ chế hỗ trợ, ưu đãi để thực hiện thí điểm. Trong điều kiện hiện nay, tôi hy vọng Chính phủ sẽ tháo gỡ để hỗ trợ doanh nghiệp, hỗ trợ ngư dân. Theo kế hoạch, từ nay đến cuối tháng 11 chúng tôi sẽ hoàn tất việc mua sắm tàu, trang thiết bị, cơ sở hạ tầng. Tháng 12 sẽ đưa vào vận hành thử, đầu năm 2015 sẽ chính thức hoạt động. Ngay trong tuần này, tôi sẽ sang Hàn Quốc để đàm phán và quyết định đưa 12 con tàu đầu tiên về nước. Tôi muốn ngay trong tháng 8 tới, tôi sẽ cho sửa chữa, sơn lại 12 chiếc tàu đầu tiên này và ra khơi ngay, để mọi người thấy là tôi nói và làm thật, không phải nổ", ông Lâm cho hay.

Một vấn đề khá quan trọng là việc tuyển dụng, đào tạo và quyền lợi của ngư dân khi tham gia vào đề án này. Ông Lâm khẳng định, sau khi hoàn tất các thủ tục đầu tiên của việc mua tàu, công ty sẽ liên kết với tỉnh đoàn, hội nông, ngư dân các địa phương để tuyển dụng ngư dân. Những ngư dân được tuyển dụng này ban đầu sẽ làm thuyền viên, được đào tạo về kỹ năng sử dụng máy móc, thiết bị để khai thác, đánh bắt thủy hải sản, sơ chế...

Tất cả thuyền viên trên tàu được hưởng lương theo nguyên tắc phân chia tỷ lệ thu nhập ngư dân 65%, công ty 34% và 1% sẽ đóng góp cho quỹ kiểm ngư. Kể cả những mùa tàu không đi đánh bắt được, họ cũng sẽ được nhận trợ cấp đảm bảo mức thu nhập không dưới 5 triệu đồng/người/tháng. Khi ngư dân có thu nhập cao hơn 10 triệu đồng/người/tháng, công ty sẽ khuyến khích họ trích số tiền vượt trên 10 triệu đồng ưu tiên mua lại cổ phần. Với mức này, chỉ sau khoảng 5 đến 6 năm, ngư dân có thể dần thay thế công ty, trở thành những chủ tàu theo mô hình hợp tác xã.

Có lẽ với những gì chúng tôi được thấy, được nghe, nhất là tận mắt được chứng kiến sự tự tin và tâm huyết của vị đại gia này khi trao đổi về mọi khía cạnh của đề án, chúng tôi hy vọng đề án sẽ thành công, có thể phần nhiều là lợi nhuận về kinh tế cho doanh nghiệp, nhưng chắc chắn hiệu ứng và những tác động tích cực xung quanh đề án này sẽ không nhỏ về nhiều mặt, đóng góp vào sự phát triển của kinh tế biển và nhất là góp phần bảo vệ chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc.