Cơ hội cho người sở hữu xe không chính chủ

• Cẩn thận mua xe không chính chủ

Sau 30 ngày nếu không tranh chấp, khiếu kiện, cơ quan quản lý hồ sơ xe phải giải quyết đăng ký, cấp biển số (đối với ô tô sang tên trong cùng tỉnh và mô tô cùng điểm đăng ký xe) hoặc cấp Giấy chứng nhận thu hồi đăng ký, biển số xe cho người đang sử dụng xe để làm thủ tục đăng ký, cấp biển số tại nơi cư trú. Với quy định này tạo điều kiện cho hàng trăm ngàn người đang sử dụng xe đã mua bán qua nhiều người được chính thức đứng tên sở hữu.

Xe của mình nhưng tên người khác

Mua chiếc xe máy Dream cũ cách đây hơn chục năm, ông Nguyễn Văn Hải ở phường Khâm Thiên, Hà Nội đã nhiều lần tìm chủ phương tiện để đề nghị sang tên đi cho yên tâm nhưng đều không có kết quả. Theo địa chỉ ghi trên giấy đăng ký, ông Hải đã tìm đến phường Thành Công – nơi chủ chiếc xe có hộ khẩu nhưng gia đình đã chuyển sang phường Cống Vị đã lâu.

Ông Hải lại tìm đến phường Cống Vị nhưng người này cũng không có ở địa chỉ này, không ai biết ở đâu. Chính vì vậy, ông Hải đành chấp nhận đi chiếc xe tên người khác và nơm nớp lo nếu xảy ra vấn đề gì thì sẽ phức tạp.

Trường hợp ông Đặng Văn Hạnh ở TP Ninh Bình còn đáng lo ngại hơn vì chiếc xe ô tô ông mua được đăng ký trên Hà Nội. Cách đây mấy năm, lúc mua xe, ông Hạnh chỉ nghĩ đơn giản không sang tên thì đỡ phải nộp thuế nên chỉ bảo chủ xe viết cho cái giấy bán xe. Tuy nhiên, khi đi sang tên, ông mới biết, thủ tục phải có hợp đồng công chứng việc mua bán.

Ông Hạnh tìm đến chủ xe nhưng người này đã chết, các con ở chỗ khác, không tìm được. Như vậy, việc sang tên đổi chủ của ông rơi vào bế tắc. “Được nhà nước cho phép làm lại đăng ký xe, tôi mừng lắm. Tôi đang đợi đến ngày 1/8 để được làm chủ chính chiếc xe của  mình”.

Thực tế tình trạng xe mua bán qua nhiều chủ, nhưng không làm thủ tục sang tên di chuyển đã tồn tại từ nhiều năm nay, gây khó khăn cho công tác quản lý xe và ảnh hưởng đến các hoạt động nghiệp vụ như: Xử lý vi phạm trật tự an toàn giao thông qua hệ thống giám sát, truy nguyên người điều khiển phương tiện khi xảy ra tai nạn giao thông, các hoạt động tội phạm sử dụng phương tiện trên các tuyến giao thông…

Trước đây, Bộ Công an đã nhiều lần tạo điều kiện cho các chủ phương tiện sang tên, đổi chủ, thực hiện quyền làm chủ của mình. Cụ thể, ngày 1-3-2013, Bộ trưởng Bộ Công an ban hành Thông tư số 12/2013/TT-BCA sửa đổi khoản 3 điều 20 Thông tư số 36/2010/TT-BCA và được gia hạn tại Thông tư số 15/2014/TT-BCA ngày 4-4-2014, thực hiện giải quyết đăng ký sang tên cho người đang sử dụng xe thiếu hoặc không có chứng từ chuyển quyền sở hữu xe ô tô, đến hết ngày 31-12-2014.

Đối với mô tô, xe gắn máy đến hết ngày 31-12-2016, kèm với đó là quy định về quản lý, chế tài xử phạt hành vi không chuyển quyền sở hữu phương tiện cũng được quy định tại các Nghị định của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ.

Tạo điều kiện để người dân được sở hữu tài sản hợp pháp

Trung tá Phạm Việt Công, Trưởng phòng Hướng dẫn, đăng ký và kiểm định phương tiện, Cục CSGT cho biết,  mặc dù Bộ Công an tạo điều kiện hết sức thuận lợi để người dân chuyển quyền sở hữu phương tiện nhưng vẫn còn nhiều người không thực hiện quyền, nghĩa vụ của mình vì tình trạng chuyển nhượng phương tiện theo hình thức mua bán trao tay, không sang tên đổi chủ vẫn còn phổ biến.

Trong khi đó, chế tài xử phạt vi phạm hành chính quy định tại Nghị định số 46/2016/NĐ-CP của Chính phủ trước đây còn bất cập, chỉ quy định xử phạt đối với hành vi không sang tên đổi chủ thông qua công tác điều tra giải quyết tai nạn giao thông nghiêm trọng và công tác đăng ký xe, không quy định xử phạt đối với hành vi này trong công tác tuần tra kiểm soát (không xử phạt các trường hợp sử dụng xe không chính chủ khi tham gia giao thông).

Chính sách Lệ phí trước bạ đối với xe đăng ký từ lần thứ 2 trở đi chưa khuyến khích người dân đăng ký sang tên (người dân mất thời gian kê khai, chờ đợi nộp lệ phí trước bạ). Quy định về công chứng, chứng thực hợp đồng mua bán xe còn rườm rà, gây khó khăn cho người dân khi làm thủ tục chuyển nhượng, đăng ký sang tên, đổi chủ. Bên cạnh đó, việc bãi bỏ quy định chủ xe phải gửi thông báo cho cơ quan Công an khi bán xe theo Nghị quyết số 112/NQ-CP ngày 30-10-2017 của Chính phủ tạo kẽ hở, gây khó khăn trong công tác quản lý phương tiện chính chủ.

Chính vì vậy, Bộ Công an đã ban hành Thông tư số 58 quy định quy trình cấp, thu hồi đăng ký, biển số phương tiện giao thông cơ giới đường bộ, tiếp tục tạo điều kiện để người dân chuyển quyền sở hữu.

“Các quy định đăng ký xe đã được đưa vào dự thảo Luật Bảo đảm trật tự an toàn giao thông đường bộ quy định chặt chẽ hơn về sang tên, di chuyển chính chủ như: chủ xe phải chịu trách nhiệm về các vi phạm pháp luật trong quá trình sử dụng phương tiện; phải thông báo khi chuyển nhượng xe… vừa tạo điều kiện cho người dân, vừa đảm bảo hiệu quả quản lý nhà nước”, Trung tá Phạm Việt Công cho biết.

Bộ Công an vẫn tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, tuyên truyền vận động, hướng dẫn người dân chủ động thực hiện việc sang tên, đổi chủ theo đúng quy định. Thông qua công tác nghiệp vụ kịp thời phát hiện xử lý các trường hợp vi phạm.

Đề xuất các đơn vị, chức năng sửa đổi các quy định thủ tục như:  Miễn giảm lệ phí trước bạ khi sang tên (không thu lệ phí sang tên từ lần thứ hai trở đi), đơn giản thủ tục công chứng, chứng thực hợp đồng mua bán xe để đơn giản thuận lợi trong mua bán, trao đổi; kết nối với các bộ, ban ngành đơn giản hóa các thủ tục đăng ký sang tên.

Thượng tá Đặng Thanh Phong, Trưởng phòng CSGT Công an Bắc Ninh cho biết, đây là điểm mới rất có lợi cho người dân. Thực tế, công tác xử lý vi phạm, lực lượng CSGT ghi nhận nhiều trường hợp người dân nói là xe cũ, xe mua lại nhưng bị mất giấy tờ mua bán, đăng ký.

Nhiều trường hợp người dân không còn giấy tờ gì để chứng minh đó là xe của mình nên khi vi phạm Luật Giao thông đường bộ sẽ bị tịch thu xe. "Người dân hay nghĩ, mất giấy tờ thì vẫn đi được nhưng khi gây tai nạn hoặc bị tạm giữ thì không có giấy tờ thì không thể nhận lại xe. Đây cũng là lý do khiến nhiều bãi xe vi phạm trong tình trạng quá tải. Thông tư này sẽ tháo gỡ khó khăn việc sang tên, mua bán xe qua nhiều chủ", Thượng tá Đặng Thanh Phong nói.