Có nên kiểm tra định kỳ khí thải với xe máy ?

• Xe lưu hành 3 năm sẽ phải kiểm tra khí thải

Nhiều người dân cho rằng dự thảo này không phù hợp với tình hình thực tiễn, tuy nhiên các chuyên gia lại cho rằng nên triển khai khẩn trương. Đây là biện pháp góp phần giảm bớt ô nhiễm môi trường. Khí thải xe máy được xem là nguyên nhân chính dẫn tới việc ô nhiễm môi trường .

Người dân có ý kiến trái chiều

Việc xe máy phải kiểm tra định kỳ khí thải như ô tô ảnh hưởng rất nhiều đến người dân, đặc biệt là những người lao động nghèo. Cái lý người dân đưa ra là xe ô tô đã được đăng kiểm và lưu thông trên đường nhưng vẫn nhả khói đen, vậy việc đăng kiểm này có thực sự hiệu quả hay không? 

Hơn nữa, chiếc xe là tài sản và là "cần câu cơm" của mọi người, không lẽ người sử dụng lại không bảo dưỡng? Không những thế các nhà máy, doanh nghiệp xả thải tràn lan, ô nhiễm nguồn nước mà không giải quyết được. Xe máy là phương tiện chính để những người lao động nghèo đi lại để làm ăn.

Sau khi chúng tôi hỏi đã nhận được khá nhiều ý kiến đồng tình cần phải có lộ trình để không quá tải cơ quan đăng kiểm. Các cơ sở sửa chữa xe máy được dán tem khí thải khi xe đến bảo dưỡng định kỳ mỗi năm 1 lần. Đây là phương án để giảm chi phí cũng như giảm thời gian cho người sử dụng xe máy. 

Môi trường sống là của xã hội, không thể lấy việc kế sinh nhai ra để biện minh được. Kiểm soát khí thải ô tô, xe máy là một việc làm cần thiết để chống ô nhiễm môi trường, cần tăng cường kiểm tra và phạt thật nặng các cơ sở xả thải gây ô nhiễm. Đây chính là điểm mấu chốt để trả lại sự trong sạch cho nguồn nước và không khí, đó cũng chính là sự công bằng trong xã hội.

Cần thiết phải thực hiện

Theo dự thảo Luật Giao thông đường bộ (sửa đổi), cơ quan đăng kiểm chịu trách nhiệm kiểm tra định kỳ khí thải xe mô tô, xe gắn máy, lộ trình kiểm tra do Chính phủ quy định.

Lý giải đề xuất trên, ông Nguyễn Văn Thạch - Vụ trưởng An toàn Giao thông (Bộ Giao thông Vận tải) cho biết, số lượng xe máy gia tăng nhanh chóng thời gian qua khiến lượng phát thải tăng nhanh ở các đô thị lớn. Chính phủ đã có đề án kiểm soát khí thải phương tiện đang lưu hành, song Luật Giao thông đường bộ hiện hành chưa quy định về nội dung này nên chưa thể thực thi. 

"Việc đưa quy định nêu trên vào Luật Giao thông đường bộ (sửa đổi) là cần thiết. Kiểm tra khí thải xe máy không chỉ nhằm kiểm soát chất lượng không khí mà còn cả chất lượng phương tiện. Người dân ban đầu có thể chưa quen việc kiểm soát khí thải xe máy nên Chính phủ sẽ ban hành lộ trình thực thi cũng như chế tài xử lý phù hợp" - ông Thạch cho hay.

Đề xuất xe máy ở nước ta sẽ phải kiểm tra định kỳ khí thải như ô tô, điều này được các chuyên gia đánh giá là nên triển khai khẩn trương, như vậy mới góp phần giảm bớt ô nhiễm môi trường. Vì khí thải xe máy là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến việc ô nhiễm môi trường tăng cao.

Theo báo cáo mới nhất của cục Đăng kiểm Việt Nam, loại xe gắn máy có niên hạn sử dụng trên 5 năm, nếu không bảo dưỡng thường xuyên, lượng khí CO phần lớn vượt gấp 2 lần tiêu chuẩn. Sau khi các xe này bảo dưỡng, lượng khí CO trong khí thải giảm rất nhiều. Đối với các đời xe sử dụng phun xăng điện tử hoạt động trên 5 năm, đa số vẫn nằm trong tiêu chuẩn khí thải.

Toàn quốc hiện có khoảng hơn 50 triệu xe máy đang lưu hành, chiếm đến 95% số lượng xe cơ giới và thải ra 80 - 90% khí CO, HC, 50% lượng NOx trong tổng lượng phát thải xe cơ giới. Các đô thị lớn như Hà Nội và TP.HCM có lượng xe máy tập trung đông, chiếm khoảng 1/4 lượng xe cả nước và có mức gây ô nhiễm từ xe máy khá cao.

Tiến sĩ Phạm Khang, Tổng thư ký Hội Đánh giá tác động Môi trường Việt Nam cho hay, ông ủng hộ đề xuất kiểm tra khí thải định kỳ ở xe máy. Bởi ở Việt Nam, lượng xe máy rất lớn, nhất là hai thành phố lớn Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh lượng khí thải từ xe máy cũng là nguyên nhân gây ra ô nhiễm môi trường. Ông mong muốn đề xuất này được duyệt sớm để ứng dụng vào thực tiễn thời gian gần nhất giúp môi trường được cải thiện.

"Tuy nhiên, tôi cũng băn khoăn về việc hiện nay rất nhiều trung tâm đăng kiểm không đảm bảo chất lượng mọc lên như nấm, tôi mong sao cơ quan có thẩm quyền cần vào cuộc để dẹp bỏ những trung tâm kém chất lượng. Như vậy, đề xuất trên mới có thể phát huy hiệu quả một cách tốt nhất"- TS.Phạm Khang nói.

Tiến sĩ Nguyễn Xuân Thủy, nguyên Giám đốc Nhà xuất bản Giao thông vận tải, cho rằng đề xuất kiểm định khí thải ở xe máy của Bộ GTVT cần thực hiện ngay. Thế nhưng việc thực hiện không hề đơn giản, bởi có những khó khăn và vướng mắc từ thực tiễn nước ta. 

Ông Thủy phân tích, hiện nay cả nước có hơn 50 triệu xe máy, đặc biệt là 2 thành phố lớn, như Hà Nội có tới hơn 6 triệu xe, còn TP. Hồ Chí Minh là hơn 7 triệu xe máy. Mặt khác, xe máy có nhiều loại, có những loại đã sử dụng hơn 20 năm, có những loại 5, 10 năm, thì rất khó cho việc kiểm định, gây rắc rối, mất thời gian. 

Trước những khó khăn của thực tế, Tiến sĩ Thủy đưa ra giải pháp, đối với xe máy bình thường vẫn để hoạt động, đối với những xe máy khỏi đen, gây tiếng động nên loại bỏ ngay. Cơ quan chức năng cần liên tục tuyên truyền, khuyến khích người dân tích cực hưởng ứng, chung tay vì môi trường, như vậy sẽ đạt hiệu quả.  

"Nếu Nhà nước muốn có kết quả, thì nên kiểm định sác xuất, xếp hàng kiểm định không mang tính thực tế. Có thể 1 tháng kiểm tra số lượng xe nhất định, chia thời gian hợp lý, phù hợp cho cả chủ phương tiện và những cơ quan có thẩm quyền. Như vậy người dân cũng đỡ phiền hà" - ông Thủy nói.

Trong khi đó, ông Bùi Danh Liên, Phó Chủ tịch hiệp hội Vận tải Hà Nội, cũng nhận định việc kiểm định khí thải xe máy là đề xuất rất hợp lý để bảo vệ ô nhiễm môi trường. Đây là sự nỗ lực nhằm nâng cao ý thức cho người dân sử dụng mô tô, xe máy. 

Tuy nhiên, cơ quan chức năng muốn thực hiện thành công còn gặp rất nhiều khó khăn, vì hầu hết những xe không có số khung, không có hồ sơ, hay xe sử dụng lâu năm thường là những người nghèo hoặc người có thu nhập thấp. Đó là cả gia tài đối với họ. Tuy nhiên, theo các chuyên gia thì để thực hiện tốt cần đặc biệt tránh các thủ thục rườm rà, nhiêu khê.