Đắng lòng cảnh “chết chẳng có chỗ chôn”

Miếng đất chôn người giá trăm triệu

Ngày 20/7, anh bạn tôi chẳng may bị lên cơn nhồi máu cơ tim rồi đột ngột qua đời. Do anh là bộ đội phục viên, chị là giáo viên dạy môn lịch sử tại một trường tiểu học ở ngoại thành nên đồng lương của hai người cố gắng lắm cũng chỉ đủ trang trải cho cuộc sống gia đình và hai cháu nhỏ đang theo học tiểu học. Trong cơn bĩ cực, chị nhờ tôi cùng một người bạn tên Hòa tìm hộ 2m đất với giá cả phải chăng để an táng cho anh.

Bỏ lại tất cả những khó khăn chồng chất để mình chị tự lo, hai chúng tôi lập tức lên đường. Điểm dừng chân đầu tiên của chúng tôi là nghĩa trang Đa Phước nằm trên địa bàn xã Đa Phước, huyện Bình Chánh, TP Hồ Chí Minh. Sau khi hỏi thăm vài người, chúng tôi được hướng dẫn đến gặp cô H., nhân viên tiếp nhận thông tin và hướng dẫn khách hàng. Biết chúng tôi đi tìm đất để an táng người thân, cô nhiệt tình hướng dẫn cho chúng tôi rất nhiều khu đất với nhiều loại giá khác nhau, thấp nhất là loại mộ phổ thông có kích thước 1,6m x 2,8m có giá tính cả phần xây dựng bắt buộc là gần 41 triệu đồng, loại mộ nhà mồ có giá dao động nhưng thấp nhất cũng phải 120 triệu đồng, còn cao hơn thì tùy thuộc vào yêu cầu của thân nhân người quá cố.

Sau khi tỏ ý muốn được đi xem thực tế để chọn hướng và phong thủy để con cháu sau này dễ bề làm ăn, chúng tôi được anh Miên, một nhân viên quản lý dắt đi một vòng để thực địa. Qua phần giới thiệu của anh Miên, ở nghĩa trang này có đủ các loại mộ được quy hoạch sẵn từ loại phổ thông cho đến nhà mồ, tất cả đều đã được chuẩn bị, chỉ cần thân nhân người quá cố đặt tiền là xây ngay. Ngoài ra còn có một loại mộ cao cấp, loại này dành cho những gia đình giàu có, giá vài trăm triệu hoặc có thể nhiều hơn nữa. Cũng theo anh Miên, loại mộ phổ thông mà lát gạch men bình thường thì mới có giá gần 41 triệu đồng, nhưng nếu gia đình muốn ốp mộ bằng đá phiến Phú Yên hoặc Thanh Hóa thì phải chi đến 60 hoặc 80 triệu đồng tùy vào chất lượng và màu sắc của đá. Thấy không thể kham nổi mức giá quá cao ấy, hai chúng tôi lấy lý do là để về bàn lại với gia đình, rồi rút lui.

Rời nghĩa trang Đa Phước, chúng tôi tìm đến nghĩa trang Gò Dưa, quận Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh. Dự định đến nơi, chúng tôi sẽ vào thẳng văn phòng để liên hệ, nhưng chỉ mới đến đoạn đường cách cổng nghĩa trang khoảng vài trăm mét đã có hàng chục cò nhà mồ, trong đó những người đàn ông thì lao ra chặn đường, còn những người phụ nữ thì đứng bên lề vẫy tay mời gọi. Xe chúng tôi chưa kịp dừng hẳn đã được một cò đất tên Hùng vồn vã giới thiệu: ''Các anh muốn mua đất để chôn cất người thân phải không? Nếu vào trong đó liên hệ sẽ không còn chỗ đâu, cứ xuống xe vào quán nước của nhà em, em sẽ có đủ loại giới thiệu cho các anh từ trung bình, khá cho đến cao cấp, cỡ nào cũng có hết''.

Nhìn vào tấm giấy khổ A4 được in kín đặc những lời giới thiệu nhưng không có biểu giá, chúng tôi thắc mắc thì được Hùng cho biết không ghi giá là bởi vì thị trường đất xây mộ luôn thay đổi theo nhu cầu của thị trường. "Nếu gia đình muốn mua thì giá cho một lô hạng phổ thông (1,6m x 2,8m) là 80 triệu đồng. Gia đình muốn xây và sơn luôn thì cứ nộp 30 triệu nữa, tụi em bao xây luôn, còn không thì để một thời gian sau đóng tiền cho Ban quản lý để họ kêu chúng em xây cũng được" - Hùng nói. Khi yêu cầu được đi thực tế khảo sát, Hùng dắt chúng tôi đi lòng vòng qua rất nhiều khu mộ nêm kín mặt đất rồi dừng lại ở một góc phía Nam nghĩa trang.

Nhìn những kim tĩnh được xây sẵn nhưng lại có những cây bồ đề cùng nhiều loại bon sai mọc ngay hàng thẳng lối phía trước khiến tôi và anh Hòa nghi ngờ. Đoán được những suy nghĩ của chúng tôi, Hùng liến thoắng nói: "Đây là khu vực đã được cải táng hốt cốt mang đi nơi khác nên chúng em cho san lấp mặt bằng rồi xây kim tĩnh mới để bán, còn nếu các anh muốn một chỗ đất còn "zin" chưa chôn cất bao giờ thì bọn em cũng có luôn".

Ông Nguyễn Văn Oanh, người có trên 36 năm làm nghề mai táng.

Nói rồi Hùng dắt chúng tôi ra một khu đất trống nằm ngay cạnh mương thoát nước và bảo: "Các anh cứ yên tâm đi, em bao luôn cho các anh cả phần đất lẫn xây cho một ngôi mộ phổ thông là 190 triệu đồng, bảo đảm đất này chưa chôn ai bao giờ. Để biết là đất chưa chôn, khi đào lên thì bên dưới sẽ có màu vàng ươm. Đất đã qua chôn cất rồi sẽ có màu xám xịt, nếu sai bọn em trả lại toàn bộ tiền cho các anh".

Để thuyết phục chúng tôi, Hùng bảo khu đất này là do chủ của em đã mua từ lâu, nay chưa có nhu cầu sử dụng nên kêu tụi em bán lại, không tin anh cứ gọi vào số điện thoại này sẽ biết. Nói rồi Hùng nhét vào tay anh bạn cùng đi với tôi một tấm danh thiếp với đầy đủ lời giới thiệu và số điện thoại di động. Cũng với lý do để về bàn lại với gia đình, hai chúng tôi tạm biệt Hùng và cũng không bao giờ liên lạc lại nữa.

Đến đây thì cuộc đi tìm "nhà" cho anh bạn quá cố của chúng tôi thực sự đã đi vào ngõ cụt. Vì hoàn cảnh gia đình anh gặp nhiều khó khăn nên không thể kham nổi mức giá trên trời đó và đành quay về với phương án đi thiêu rồi gửi cốt vào chùa.

Cắm sổ đỏ để mua đất chôn chồng

Theo ông Ba Oanh (Nguyễn Văn Oanh), Đội mai tang Phước Thiện (số 334/33A Đoàn Văn Bơ, phường 16, quận 4, TP Hồ Chí Minh), người chuyên làm công tác mai tang từ thiện cho những nạn nhân vô gia cư không may qua đời cho biết: Với số tiền lớn như vậy, chỉ có những gia đình khá giả, hoặc cũng phải có công ăn việc làm ổn định mới kham nổi chứ những gia đình có cuộc sống khó khăn và đặc biệt là những người vô gia cư thì hoàn toàn bó tay.

Có người nhà nghèo nhưng muốn thực hiện di chúc của người quá cố hoặc do tục lệ riêng của dòng họ mà muốn mua đất chôn ở nghĩa trang chắc chắn phải mượn nợ rồi sau đó còng lưng đi cày kiếm tiền trả dần. Nói rồi ông móc điện thoại gọi cho bà Lê Thị Hảo ở phường 25, quận Bình Thạnh, người vừa mượn tiền trả góp để đóng tiền mua đất an tang chồng tại một nghĩa trang tư nhân, huyện Dĩ An, tỉnh Bình Dương.

Một góc nghĩa trang.

Qua điện thoại, bà cho biết: "Tháng 9/2012, chồng tôi đột ngột qua đời. Ông là người miền Bắc nên khi còn sống vẫn thường nhắn nhủ lại cho tôi cùng con cái là khi chết muốn được chôn trong nghĩa trang chứ thiêu thì nóng lắm. Vả lại nếu chôn ở khu đất tốt, hướng tốt thì sau này vợ con sẽ ăn nên làm ra… Do ông bệnh tật từ nhiều năm nay nên số tiền ít ỏi dành dụm được từ công việc bán chè rong của hai vợ chồng đã được dùng hết vào việc thuốc thang cho ông ấy từ lâu rồi. Tôi cũng thất nghiệp nên khi ông qua đời, tôi cùng cậu con rể vay được 10 triệu đồng, chạy khắp các nghĩa trang trong thành phố tìm một khu đất để an táng nhưng ở đâu cũng có giá rất cao, ít nhất như nghĩa trang Đa Phước cũng phải mất trên 40 triệu, còn các nơi khác thì giá lên tới cả trăm triệu. Đang trong lúc quẫn bách, tôi được ông Oanh giới thiệu đến một nghĩa trang tư nhân ở huyện Dĩ An, tỉnh Bình Dương. Hai mẹ con tôi tìm đến nơi thì được người chủ nghĩa trang tên Huân giới thiệu các loại mộ từ phổ thông cho đến nhà mồ và cao cấp hơn nữa là lăng mộ. Nhưng hoàn cảnh gia đình tôi chỉ có thể lấy loại thấp nhất là 30 triệu đồng bao luôn tiền xây. Tuy mức giá đó nằm ngoài khả năng của gia đình nhưng suy đi tính lại thì không còn chỗ nào rẻ hơn nên hai mẹ con tôi quyết định đặt cọc 10 triệu đồng, mộ chỉ xây gạch và tô vữa bình thường rồi quay về mang giấy tờ nhà đi thế chấp với một người chuyên cho vay lãi ở trong xóm, lấy 20 triệu trả tiếp sau đó. Đến nay số tiền vay nợ ấy không những chưa trả được đồng nào mà nếu tính cả gốc cùng lãi mẹ đẻ lãi con đã lên đến trên 40 triệu đồng rồi. Cứ cái đà này thì ăn nên làm ra đâu chẳng thấy, chỉ thấy tôi sắp mất nhà đến nơi rồi"  - bà Hảo nói.

Chợt nhớ ra một trường hợp khác, bà Hảo vội bảo tôi: "Chú khoan hãy tắt điện thoại. Hoàn cảnh của tôi tuy khổ nhưng vẫn còn chưa thấm vào đâu, còn có trường hợp khác khổ hơn tôi nhiều. Cách đây 4 năm, một chị bạn tôi tên Trần Thị Hương, quê ở Thái Nguyên bị chồng bạo hành. Không chịu nổi, chị dắt hai con nhỏ vào bãi rác Đông Thạnh, huyện Hóc Môn nhặt rác sống qua ngày. Trong một lần đi nhặt rác thì thằng Phong, đứa con đầu lòng 15 tuổi không may bị tai nạn giao thông qua đời. Không có tiền, chị ấy lấy mấy miếng ván ép của người ta bỏ đi làm áo quan rồi căn lúc nửa đêm lén mang sang một khu đất trồng chàm ở gần đó chôn trộm. Đến khi chủ vườn đốn chàm đem bán rồi thuê xe về đào gốc để chuẩn bị trồng lứa cây khác thì phát hiện mộ cháu Phong. Lúc đầu, ông chủ đất nổi nóng mắng nhiếc chị Hương thậm tệ và bắt chị ấy phải chuyển vào nghĩa trang. Nhưng sau đó thấy hoàn cảnh mẹ con chị quá cùng quẫn nên đã đổi ý cho đặt mộ trong rẫy của ông và còn kêu thợ hồ về xây lại cho tươm tất".

Tuy chị Hương là trường hợp may mắn khi gặp được ông chủ đất tốt bụng. Nhưng theo như ông Ba Oanh với thâm niên hơn 36 năm làm nghề mai táng thì hiện nay vẫn còn rất nhiều gia đình để tìm được một nơi an táng cho người thân qua đời có khi phải trả nợ đến cả đời mới hết...