Google không yêu nước?

• Google mở hầu bao để thu thập khuôn mặt người dùng
• Facebook, Google không còn được "dùng chùa" tin bài báo chí ở Pháp
• Thu thập dữ liệu trẻ em trái phép, án phạt chờ đợi Google

Trước đó, phát biểu tại một hội nghị ở Washington hôm 14-7, ông Peter Thiel tuyên bố việc Google chọn làm việc với quân đội Trung Quốc có nghĩa công ty này đã bị các điệp viên Trung Quốc "thâm nhập triệt để", trang Axios đưa tin. 

Tiếp đó, người đồng sáng lập Palantir Joe Lonsdale đã nhân đôi những tuyên bố gây tranh cãi được đưa ra bởi người cố vấn và người đồng sáng lập của mình bằng cách nói trên CNBC Squawk Alley: "Google rõ ràng cần phải đánh giá những gì nó đang làm. Peter và tôi đã xây dựng một công ty rất yêu nước. Google rõ ràng không phải là một công ty yêu nước".

Lonsdale là một trong số ít người sáng lập Palantir khi làm việc cùng với nhà đầu tư tỷ phú Peter Thiel. Hiện nay ông là một nhà đầu tư mạo hiểm. Peter Thiel đã nói trong một bài phát biểu tại Hội nghị Bảo tồn Quốc gia ở Washington, DC, vào 14-7 rằng mối quan hệ của Google với Trung Quốc là "có vẻ phản bội". Sau đó, ông đã nhân đôi những nhận xét trên Fox News, kêu gọi FBI và CIA điều tra Google. Và vào sáng ngày 16-7, Tổng thống Trump cho biết chính quyền của ông "sẽ xem xét".

Cả hai ông Thiel và Lonsdale đều được biết đến là những người có khuynh hướng tự do và Thiel là người ủng hộ công chúng lâu năm của Donald Trump. Thiel hiện đang sống chủ yếu ở Los Angeles vì sự ủng hộ công khai của ông dành cho Trump đã khiến ông không được ưa chuộng ở Thung lũng Silicon, một khu vực nơi các nhân viên công nghệ đang nhiệt tình phản đối Trump và nhiều chính sách của ông.

Không làm việc cho chính phủ là không yêu nước?

Ý chính của cuộc tranh luận là: Google quyết định không bán các công cụ trí thông minh nhân tạo (AI) của mình cho quân đội Mỹ, hủy bỏ công việc của họ trong dự án có tên Project Maven sau khi nhân viên của Google phản đối rằng họ không muốn công việc của họ bị biến thành vũ khí. Nhưng bởi vì Chính phủ Trung Quốc có những ngón tay trong mọi việc, thực hiện nghiên cứu AI ở Trung Quốc có nghĩa là chia sẻ công nghệ đó với Chính phủ Trung Quốc chứ không phải Mỹ.

"Khi chúng ta nói về tội phản quốc, chúng ta đang nói về lòng yêu nước, điều số 1 là Google từ chối hợp tác với Chính phủ Mỹ về quốc phòng. Khi Google đưa ra lựa chọn, họ chủ động không giúp Chính phủ Mỹ trong quốc phòng, nhưng tiếp tục làm việc ở Trung Quốc. Bởi vì ở Trung Quốc, bạn phải làm việc với chính phủ", ông nói. "Vì vậy, nếu làm việc ở Trung Quốc, làm việc về AI, bạn đang giúp chính phủ".

Để rõ ràng, Google đang làm việc về công nghệ AI ở Trung Quốc, một quốc gia nơi có rất nhiều hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D) về công nghệ AI đang diễn ra. 

Google đã mở một phòng thí nghiệm AI ở Bắc Kinh vào cuối năm 2017 để tập trung vào "giáo dục, nghiên cứu về hiểu biết ngôn ngữ tự nhiên và thuật toán thị trường và phát triển các công cụ có sẵn trên toàn cầu". 

Google đã bị buộc tội cố gắng đưa công cụ tìm kiếm của họ trở lại Trung Quốc, điều này sẽ đòi hỏi phải xây dựng một công cụ tìm kiếm bị kiểm duyệt, nhưng CEO Sundar Pichai nói rằng họ không có kế hoạch để làm điều đó.

Gián điệp tại Google và Thung lũng Silicon?

Tuy nhiên, Lonsdale thậm chí còn đi xa hơn, ngụ ý rằng các công ty công nghệ ở Thung lũng Silicon và đặc biệt là Google, đã bị các điệp viên Trung Quốc đánh đố. 

Khi được hỏi liệu các điệp viên đã xâm nhập Google bởi Squawk Alley, ông nói: "Mọi người trong Thung lũng đều biết rằng Chính phủ Trung Quốc rất có liên quan ở đó. Khi bạn nói chuyện với những người có thâm niên tại Google, lý do ban đầu họ không muốn vào Trung Quốc là vì họ biết mọi thứ sẽ bị đánh cắp. Họ biết mọi thứ đều bị đánh cắp. Đó là một điều thường xuyên được biết đến ở Thung lũng Silicon".

Ngược lại, Palantir được thành lập như một cách giúp chính phủ, các cơ quan gián điệp, quân đội, cảnh sát, sử dụng các công cụ phân tích dữ liệu lớn. "Palantir có lẽ là công ty yêu nước nhất ở Thung lũng. Nó đã thực hiện công việc tuyệt vời cho chính phủ Mỹ," Lonsdale nói. 

Mặc dù một số doanh nghiệp sử dụng phần mềm của Palantir - ví dụ, nó tạo ra các sản phẩm cụ thể cho dược phẩm và sản xuất - nhiều khách hàng của họ là các cơ quan chính phủ. Họ sử dụng nó để chống lại nạn buôn người, theo dõi thời tiết khắc nghiệt và họ chắc chắn sử dụng nó cho mục đích quân sự. Chẳng hạn, quân đội Mỹ đã thuê Palantir xây dựng hệ thống tình báo chiến trường phức tạp.

Chỉ tay hướng khác?

Nhưng có một lớp khác cho câu chuyện. Hiện có những cuộc biểu tình chống lại Palantir giữa các nhân viên công nghệ. Những người biểu tình như Liên minh Công nghệ New York, Dự án Công nghệ tiến bộ, Mijente đã tổ chức các cuộc biểu tình phản đối Palantir vì đã làm việc với Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE). Họ phản đối các chính sách thực thi của ICE tại biên giới phía nam nước Mỹ.

Palantir đã thừa nhận rằng Điều tra An ninh Nội địa của ICE (HSI) là một khách hàng của ông. Palantir nói rằng ICE sử dụng công nghệ của mình để điều tra hoạt động tội phạm như buôn người, khai thác trẻ em và chống khủng bố. 

Trong khi đó, những người biểu tình đang xuất hiện tại nhiều văn phòng của Palantir và các kỹ sư của Thung lũng Silicon đang kêu gọi những người làm việc tại Palantir nghỉ việc. Vì vậy, những tuyên bố gây tranh cãi của Thiel và Lonsdale cung cấp một cách thuận tiện cho họ để bảo vệ công ty của họ trong khi chỉ tay ở nơi khác. 

"Tôi nghĩ rằng chúng ta cần nhiều người hơn ở Thung lũng Silicon suy nghĩ về ý nghĩa của một công dân Mỹ, trái ngược với việc chỉ là một công dân toàn cầu", Lonsdale nói trên CNBC.

Google nói với Business Insider rằng "như chúng tôi đã nói trước đây, chúng tôi không làm việc với quân đội Trung Quốc. Chúng tôi đang làm việc với Chính phủ Mỹ, bao gồm cả Bộ Quốc phòng, trong nhiều lĩnh vực bao gồm an ninh mạng, tuyển dụng và chăm sóc sức khỏe".

Sự thành công của "chủ nghĩa yêu nước" và "phản quốc" giữa các ông trùm công nghệ là mới mẻ và đáng báo động, gợi nhớ về thời kỳ McCarthy ở Mỹ những năm 1950. Mỹ là một nền dân chủ, không phải là một quốc gia do nhà nước điều hành. Một công ty Mỹ có mọi quyền hợp pháp không bán sản phẩm của mình cho chính phủ. Nếu họ không có quyền đó, Mỹ sẽ là một quốc gia do nhà nước điều hành chứ không phải là một quốc gia tự do.