Hầm đi bộ và những công trình giao thông "trong mơ"

Những công dụng khác của cầu vượt, hầm đi bộ…

Tuyến đường vành đai 3 là tuyến đường luôn có mật độ phương tiện đi lại cao, việc qua đường đối với người dân xung quanh là cực kì vất vả. Tưởng chừng hầm đi bộ sẽ phát huy được tác dụng của nó, mặc dù đã được đưa vào sử dụng từ năm 2003 đến nay, thế nhưng không sử dụng vào mục đích chính, hầm đi bộ được người dân trưng dụng với rất nhiều công dụng khác.

Theo quan sát của phóng viên, 2 cụm hầm đường bộ, một ở ngay gần cổng Trung tâm Hội nghị Quốc gia và một ở ngay đầu đường Khuất Duy Tiến vẫn trong tình trạng ngổn ngang, chưa thể đưa vào sử dụng. Cửa hầm đường bộ thì bị đóng cửa cài then chắc chắn, dường như trở thành công trình bỏ hoang kì lạ trong hệ thống giao thông hỗn loạn.

Tuyến đường Phạm Hùng (Cầu Giấy) và tuyến đường Khuất Duy Tiến (Thanh Xuân) có nhiều điểm hầm đường bộ nằm rải rác, nhưng thực tế, chỉ 4 điểm được đưa vào sử dụng ở khu vực gần bến xe Mỹ Đình và khu vực đường Trần Duy Hưng. Số còn lại đều bị khóa kín cửa, bỏ hoang, cỏ mọc um tùm, thành nơi chứa đồ của người dân. Cửa hầm đường bộ được trưng dụng làm nơi bán trà đá. Ghế nhựa, cốc chén, đồ đạc để ngổn ngang, chắn hết lối đi.

Chuyện qua đường của giới trẻ dường như không có gì khó khăn khi không có hầm đi bộ, nhưng đối với người già nhiều lúc cũng phải liều mình băng qua những làn xe cộ lao nhanh vun vút. Ông Nguyễn Văn Năm, 65 tuổi, ở Thanh Xuân, Hà Nội cho biết: "Mỗi lần qua đường Khuất Duy Tiến là một lần ông đánh liều với tính mạng. Phải chờ cho hết làn xe tải, xe ca, đi qua đường phải giơ tay làm hiệu, có nhiều người già còn phải hô to xin qua đường để tránh bị xe tông".

Rất nhiều hầm đi bộ, cầu vượt sang đường cũng lâm vào tình trạng hẩm hiu tương tự. Hai hầm đi bộ gần Đại học Công nghiệp Hà Nội, hay bên đường 32 đoạn thị trấn Cầu Diễn - Nhổn, Từ Liêm, Hà Nội lại được trưng dụng làm nơi tập kết rác thải, mùi hôi thối bốc lên nồng nặc. Ngày nắng được người dân xung quanh căng dây phơi đồ, ngày mưa biến thành ao nước ứ đọng, đen ngòm. Các công trình cầu vượt sang đường như cầu vượt đường giải Phóng trước cổng Bệnh viện Bạch Mai, cầu vượt đường Trần Đại Nghĩa thường trở thành nơi các mẹt hàng rong ngồi tránh nắng hay là nơi "thơ mộng" ngắm phố phường của các bạn sinh viên. Chân cầu vượt đi bộ hay cửa hầm đi bộ thường là nơi để rất nhiều người vô ý thức trưng dụng làm nhà vệ sinh công cộng, luôn luôn bốc mùi khai nồng, bẩn thỉu.

Trong số ít những hầm đường bộ khang trang và sạch sẽ, hầm đường bộ Ngã Tư Sở có hệ thống đèn được bật sáng, hai làn đường dành cho người đi bộ và xe đạp đều được quét dọn gọn gàng. Hầm có hệ thống máy bơm thoát nước và camera giám sát an ninh. Tuy nhiên, trong 4 năm đưa vào sử dụng, số người đi bộ và xe đạp có nhu cầu qua đường chọn sang đường bằng đường hầm không nhiều. Vào giờ cao điểm, người qua lại hầm phần lớn là các bậc trung niên và cụ già. Giờ tan học thì có vài nhóm học sinh đạp xe qua, một vài người đi bộ qua hầm một lần thì lúng túng vì bị lạc do không tìm thấy biển chỉ dẫn, không biết cửa lên cửa xuống. Những thanh niên trẻ chủ yếu lựa chọn cách băng đường cho nhanh vì đi qua hầm đi bộ hay cầu vượt phải đi xa hơn một quãng.

Ý thức người dân hay quy hoạch không tính toán?

Ông Nguyễn Hoàng Hiệp, Phó Chủ tịch Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia cho rằng, việc các công trình giao thông công cộng chưa được sử dụng đúng mục đích, ngoài nguyên nhân xuất phát từ ý thức chấp hành Luật Giao thông đường bộ của một bộ phận người tham gia giao thông còn hạn chế, tình trạng trên còn do các cơ quan chức năng chưa khảo sát kỹ lưỡng trước khi xây dựng. Công tác tuyên truyền, hướng dẫn sử dụng cầu, hầm đường bộ chưa hiệu quả cùng với chế tài xử lý người đi bộ không đúng, quy định chưa nghiêm, cơ sở hạ tầng tiếp cận với hầm như tàu điện, xe buýt, siêu thị, khu vui chơi... chưa đồng bộ, dẫn đến một số hầm đi bộ, cầu vượt đi bộ chưa khai thác hết công suất, trở thành lãng phí.

Người dân sang đường không sử dụng hầm đường bộ.

Đơn cử là việc thành phố Hà Nội có quyết định dỡ bỏ một số cầu đi bộ sang đường để nhường chỗ cho các cầu vượt giao thông, như ở nút giao thông Đại Cồ Việt - Trần Khát Chân hay đoạn cầu vượt vĩnh cửu dài 276m, rộng 17m dành cho 4 làn xe cơ giới tại nút giao thông Nguyễn Chí Thanh, Liễu Giai, cho thấy rõ sự thiếu tính toán khi xây dựng các công trình giao thông công cộng, không được đầu tư dài hạn mà chỉ được giải quyết một cách chắp vá. Xây dựng cầu vượt đi bộ giá chục tỷ đồng, lại dỡ bỏ xây dựng cầu vượt khác trăm tỷ đồng hay việc xây dựng những hầm đi bộ vô tích sự là sự lãng phí tiền của một cách vô tội vạ.

Theo ông Hiệp, để các cầu, hầm đường bộ phát huy tối đa hiệu quả sử dụng, góp phần hạn chế tai nạn và ùn tắc giao thông, cải thiện văn hóa giao thông đô thị, thành phố Hà Nội cần thực hiện các biện pháp như: thường xuyên duy tu, duy trì các đường hầm và cầu đi bộ, đảm bảo luôn sạch, đủ ánh sáng, tạo thuận lợi cho người đi lại, hay tăng cường xử lý đối với người tham gia giao thông sang đường không đúng quy định; tích cực tuyên truyền, vận động để người tham gia giao thông sử dụng cầu, hầm đi bộ. Nhưng nếu chỉ dừng lại từ phía người dân mà thành phố không bàn tới một kế hoạch lâu dài cho tương lai của các công trình giao thông công cộng thì tiếp tục sẽ xuất hiện rất nhiều công trình vô tích sự, chỉ tồn tại trong mơ chứ không trở thành ý thức sử dụng của hầu hết người dân Thủ đô Hà Nội.