Hồng Kông: Phép thử “1 đất nước, 2 chế độ”

16:21 05/07/2017
Cuối tuần trước, lần đầu tiên kể từ khi nhậm chức năm 2013, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã đến thăm Hồng Kông, nhằm kỷ niệm 20 năm ngày Vương quốc Anh trao trả phần lãnh thổ này cho Trung Quốc (1-7-1997); đồng thời phong bà Carrie Lam làm Ðặc khu trưởng Hồng Kông.


Trong chuyến thăm này, cơ chế “1 đất nước, 2 chế độ” được tôn vinh như một mô hình đã mang lại thành công, khi cho phép Hồng Kông có đạo luật riêng và những lời hứa hẹn rằng cuộc sống ở bán đảo sẽ không thay đổi ít nhất trong 50 năm. Nhưng một số người dân Hồng Kông lo ngại rằng tự do của họ đang bị mất dần khi Bắc Kinh áp đặt quyền hạn của mình lên vùng lãnh thổ. Liệu “2 chế độ” có hiệu quả?

Cơ chế "1 quốc gia, 2 chế độ" lần đầu tiên được Đặng Tiểu Bình đề xuất vào đầu những năm 1980 nhằm hòa hợp giữa đất liền với các lãnh thổ lịch sử của Trung Quốc - Đài Loan, Hồng Kông và Ma Cao - vốn có nền kinh tế tư bản. Năm 1984, khái niệm được ghi trong Tuyên bố chung của Trung - Anh, trong đó 2 nước đồng ý rằng Anh sẽ bàn giao chủ quyền cho Trung Quốc. Nó cũng nằm trong hiến pháp nhỏ của Hồng Kông - Luật Cơ bản. Macau, được trả lại từ tay Bồ Đào Nha vào năm 1999, cũng có một phiên bản tương tự. Nhưng khái niệm này cho đến nay không thể “cám dỗ” Đài Loan.

Luật Cơ bản quy định rằng mặc dù Hồng Kông là một phần của "Cộng hòa nhân dân Trung Hoa", nhưng Quốc hội của Trung Quốc cho phép bán đảo quyền "tự chủ mức độ cao" để hưởng quyền độc lập tư pháp, hành pháp và lập pháp (tam quyền phân lập). Trung Quốc chịu trách nhiệm về quốc phòng và đối ngoại, nhưng Hồng Kông đảm trách an ninh nội bộ. Chính quyền trung ương bị cấm can thiệp vào công việc của Hồng Kông và Đảng Cộng sản không có sự hiện diện chính thức. Tự do ngôn luận, báo chí, tôn giáo và phản đối đều được bảo vệ bởi luật pháp.

"2 chế độ" đã có hiệu quả tốt hơn dự kiến. Hồng Kông vẫn không thay đổi sau khi được người Anh trao trả. Đây là phần thịnh vượng nhất của Trung Quốc và cũng tự do nhất. Trung Quốc đã phần lớn không can thiệp vào công việc của Hồng Kông, trong khi hưởng lợi từ chủ nghĩa tư bản năng động tại đó. Quân Giải phóng Nhân dân bị giới hạn trong các doanh trại, trừ những cuộc diễu hành nghi lễ như việc ông Tập đến vào cuối tuần trước. Người Hồng Kông có quyền dân chủ hơn. Tòa án của bán đảo được tôn trọng trên toàn thế giới, phương tiện truyền thông nơi đây cũng sống động và những nội dung phản kháng chính trị được dung thứ theo những cách khác nhau.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thị sát lễ duyệt binh ở Hồng Kông. Ảnh: Reuters.

Tuy nhiên, trong những năm gần đây, khi Hồng Kông trở nên ít quan trọng về mặt kinh tế đối với nền kinh tế Trung Quốc nói chung, chính quyền trung ương đã trở nên quyết đoán hơn. Bắc Kinh tức giận vì hệ thống của Hồng Kông đã cho phép các nhà chính trị "địa phương" ủng hộ quyết tâm tự trị để được bầu lên nắm quyền. Những người cứng rắn coi bán đảo là mối đe dọa chính trị và muốn nhắc nhở Hồng Kông rằng quyền tự chủ của nó được ủy quyền bởi Quốc hội Trung Quốc.

Sự hiện diện của chính phủ trung ương tại Hồng Kông đã trở nên rõ ràng hơn, và các "nhà dân chủ" phàn nàn về những nỗ lực của Trung Quốc trong việc kiểm soát các cuộc bầu cử. Một số người lo ngại sự giảm dần độc lập tư pháp ở đây.

Hồng Kông vẫn là điển hình của cơ chế "1 quốc gia, 2 chế độ" hay không là hoàn toàn do Trung Quốc quyết định.

Ánh Vân

Bước sang Mùng 5 Tết Bính Ngọ 2026, thị trường hàng hóa thiết yếu đã vận hành trở lại gần như ngày thường. Tại các đô thị lớn, hệ thống siêu thị, trung tâm thương mại và chợ dân sinh đồng loạt mở cửa, nguồn hàng dồi dào, giao dịch sôi động hơn so với những ngày đầu năm nhưng mặt bằng giá không ghi nhận biến động bất thường.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi khẳng định Tehran “đã sẵn sàng cho hòa bình” và theo đuổi giải pháp ngoại giao với Mỹ, cho rằng một thỏa thuận giữa hai nước vẫn trong tầm tay bất chấp các cảnh báo cứng rắn từ Washington và sự gia tăng hiện diện quân sự của Mỹ tại Trung Đông, Al Jazeera đưa tin. 

Chiều 20/2 (tức mùng 4 Tết), người dân từ các tỉnh thành đã dần quay trở lại Thủ đô dù chưa kết thúc kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Nguyên đán Bính Ngọ 2026. Tuy nhiên, ghi nhận của PV Báo CAND tại khu vực cửa ngõ phía Nam Thủ đô, tình hình giao thông diễn ra thuận lợi, người dân đi lại thông suốt. Lực lượng CSGT cùng với Công an cơ sở ứng trực tại tất cả các điểm nút ra vào thành phố để đảm bảo TTATGT cũng như triển khai thêm thiết bị công nghệ cho hoạt động giám sát, xử lý vi phạm giao thông trên tuyến.

Đợt nghỉ Tết Cổ truyền Bính Ngọ 2026 kéo dài 9 ngày đã tạo điều kiện thuận lợi để nhiều gia đình thực hiện những chuyến du xuân dài ngày. Các điểm đến nổi tiếng của tỉnh Lâm Đồng như Đà Lạt và Phan Thiết tiếp tục là lựa chọn hàng đầu của du khách nhờ khí hậu mát mẻ và cảnh quan đặc trưng.

Nếu ví Quảng trường Ba Đình là trái tim của cả nước, thì Hồ Gươm chính là trái tim của Hà Nội. Đa số du khách trong nước, quốc tế khi đến Hà Nội, Hồ Gươm luôn là địa điểm họ mong muốn ghé chơi nhất. Âm hưởng trong câu hát: “Mặt Hồ Gươm vẫn lung linh mây trời/ Càng tỏa ngát hương thơm hoa Thủ đô” của nhạc sĩ Phan Nhân phần nào nói lên vẻ đẹp và sứ mệnh hoà bình của Hồ Gươm.

Lực lượng quân đội Mỹ xác nhận đã tiến hành một cuộc tấn công nhằm vào một con tàu trên vùng biển quốc tế ở phía đông Thái Bình Dương, khiến ba người thiệt mạng. Washington cho rằng phương tiện này có liên quan đến hoạt động buôn bán ma túy xuyên quốc gia, song không công bố bằng chứng cụ thể để chứng minh cáo buộc, Al Jazeera đưa tin. 

Ngày 20/2 (mùng 4 Tết), Đại tá Ma Quang Trung, Phó Giám đốc Công an tỉnh Tuyên Quang đã đến Trung tâm y tế khu vực Hàm Yên, tỉnh Tuyên Quang để thăm hỏi, động viên Thiếu tá Nguyễn Văn Đông, cán bộ CSGT bị thương trong khi thực hiện nhiệm vụ.

Là một nhà thơ, nhà văn hóa lớn nửa đầu thế kỷ 18, Nguyễn Du được người đời kính trọng, tôn vinh là “Đại thi hào dân tộc”, được UNESCO vinh danh “Danh nhân văn hóa thế giới” vào ngày 25/10/2013, tại kỳ họp lần thứ 37 của Đại Hội đồng Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hiệp quốc tại Paris đã chính thức ban hành quyết định số 37C/15 vinh danh Đại thi hào Nguyễn Du cùng với 107 danh nhân văn hóa toàn thế giới.

Trong ngày 20/2 (mùng 4 Tết Bính Ngọ), người dân từ các tỉnh đã dần quay trở lại Thủ đô sớm song tình hình giao thông tại Hà Nội và các cửa ngõ được ghi nhận là khá thuận lợi và thông suốt, không xảy ra ùn tắc nghiêm trọng kéo dài như những năm trước.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文