Hy vọng mới cho bán đảo Triều Tiên

• Nước cờ nguy hiểm trên bán đảo Triều Tiên
• Bán đảo Triều Tiên tăng nhiệt bởi tập trận
• Tín hiệu hạ nhiệt trên bán đảo Triều Tiên

Thân thiện bất ngờ

“Thế vận hội mùa Đông diễn ra tại Hàn Quốc sẽ là một cơ hội tốt. Chúng tôi chân thành hy vọng rằng Thế vận hội sẽ thành công. Chúng tôi đang chuẩn bị để thực hiện các bước, bao gồm cả việc gửi phái đoàn”, ông Kim Jong-un phát biểu trên Truyền hình nhà nước. 

“2018 là năm kỷ niệm 70 năm ngày thành lập Triều Tiên, và Hàn Quốc cũng sẽ tổ chức Thế vận hội. Đây là năm có ý nghĩa quan trọng đối với cả hai miền Triều Tiên”.

Tuyên bố trên được ông Kim đưa ra trong bối cảnh Hàn Quốc đang hy vọng có sự tham gia của Triều Tiên trong ngày hội thể thao lớn nhất hành tinh. Hàn Quốc sẽ đăng cai Thế vận hội mùa Đông ở Pyeongchang từ ngày 9 đến 25-2, và Paralympic dự kiến bắt đầu vào ngày 9-3. Khu vực tổ chức Thế vận hội chỉ cách biên giới Triều Tiên 80 km về phía nam. Động thái của ông Kim được dự đoán có thể làm giảm căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên.

Trước đó, Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in đã đề nghị Mỹ hoãn cuộc tập trận chung hàng năm, dự kiến sẽ diễn ra cùng thời điểm với Thế vận hội Pyeongchang. Bình Nhưỡng luôn phản đối các cuộc tập trận Mỹ - Hàn vì cho rằng đó là hành động tập dượt cho cuộc chiến chống lại họ.

Ngay lập tức, Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc hôm 1-1 đã có động thái “đáp lễ”, bày tỏ sự hoan nghênh đối với đề xuất đưa phái đoàn tham dự Thế vận hội Olympic tại Pyeongchang của Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong-un.

“Chúng tôi hoan nghênh việc Chủ tịch Kim sẵn sàng cử phái đoàn và đề xuất các cuộc đàm phán với Hàn Quốc, khi ông thừa nhận nhu cầu cải thiện quan hệ liên Triều”, phát ngôn viên Cheong Wa Dae, ông Park Soo-hyun, nói trong một cuộc họp báo. “Việc tổ chức thành công Thế vận hội sẽ góp phần vào sự ổn định không chỉ trên bán đảo Triều Tiên mà còn ở khu vực Đông Á và phần còn lại của thế giới”.

Sẽ kèm điều kiện?

Tuy nhiên, Seoul vẫn tỏ ra khá thận trọng về khả năng tổ chức các cuộc đàm phán với Bình Nhưỡng. “Chúng tôi rất cẩn trọng trước tín hiệu muốn đối thoại của Chủ tịch Kim. Cần phải xem xét và phân tích ý nghĩa thực sự, cũng như ý định đằng sau thông điệp của Triều Tiên”, quan chức này nhận định.

Theo giới phân tích Hàn Quốc, Bình Nhưỡng có thể sẽ yêu cầu Seoul dỡ bỏ lệnh trừng phạt, nối lại các dự án kinh tế liên Triều và nối lại viện trợ, để đổi lấy sự tham gia của các vận động viên Triều Tiên tại Thế vận hội mùa Đông Pyeongchang. Trước đó, Seoul đã áp đặt các lệnh trừng phạt đơn phương nhằm vào Bình Nhưỡng; đồng thời đóng cửa Khu liên hợp công nghiệp liên Triều tại thành phố biên giới Kaesong vào năm 2016.

Bình Nhưỡng có thể gọi sự tham gia của các vận động viên Triều Tiên tại Thế vận hội ở Hàn Quốc là hành động “giúp đỡ” Seoul, theo báo cáo của Viện Chiến lược An ninh Quốc gia (INSS) của Hàn Quốc. “Triều Tiên có thể thực sự cân nhắc việc tham gia Thế vận hội, nhưng sẽ đưa ra quyết định cuối cùng dựa trên thái độ của Hàn Quốc”.

Cũng theo INSS, trong các cuộc hội đàm tương lai với Seoul về Olympic, Bình Nhưỡng có thể sẽ yêu cầu đình chỉ việc tập trận chung Mỹ - Hàn; đồng thời yêu cầu Washington ngừng triển khai các vũ khí chiến lược đến bán đảo Triều Tiên.

INSS dự đoán Bình Nhưỡng có thể sẽ kiềm chế các hành động khiêu khích ít nhất cho đến khi Thế vận hội mùa Đông khai mạc tại Hàn Quốc. “Nhưng cũng không thể loại bỏ khả năng các hành động khiêu khích sẽ tiếp tục được tiến hành nếu Mỹ và Hàn Quốc nối lại các cuộc tập trận chung sau Olympic. Bình Nhưỡng có thể dựa vào quyền được phát triển chương trình không gian để tìm cách đưa vệ tinh lên quỹ đạo”.

Đề xuất đối thoại cấp cao

Trong thông báo ngày 2-1, Bộ Thống nhất Hàn Quốc cho biết Seoul đã đề xuất tổ chức một cuộc đối thoại cấp cao với Bình Nhưỡng vào ngày 9-1 tới tại làng đình chiến Panmunjom. Nội dung của cuộc đối thoại cấp cao lần này sẽ là bàn về đoàn vận động viên Triều Tiên tới Hàn Quốc tham dự Đại hội Thể thao thế giới (Olympic) mùa Đông Pyeongchang 2018 vào tháng tới.

Cũng trong ngày 2-1, Bộ Quốc phòng Hàn Quốc đã bày tỏ lạc quan một cách dè dặt rằng những căng thẳng trên Bán đảo Triều Tiên đang bắt đầu "lắng dịu"; đồng thời khẳng định đề xuất đối thoại quân sự của nước này với Triều Tiên hồi tháng 7 năm ngoái vẫn còn hiệu lực.

Trước đó, chính quyền của Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in đã đề nghị hai bên tổ chức các cuộc đối thoại quân sự, cũng như thu xếp tổ chức đoàn tụ cho các gia đình hai miền Triều Tiên bị ly tán trong chiến tranh. Tuy nhiên, Bình Nhưỡng chưa trả lời về đề xuất này.