Kỷ nguyên công nghệ Robot

• Robot huấn luyện viên bóng bàn
• Chuyện về người đàn ông đằng sau "siêu robot" Sofia
• Robot trợ lực cho con người

Ngoài lĩnh vực sản xuất, các lĩnh vực ứng dụng quan trọng trong tương lai cho robot có ảnh hưởng lớn đến cuộc sống hàng ngày, bao gồm chăm sóc sức khoẻ, nông nghiệp, giáo dục, thương mại hoặc người tiêu dùng, hậu cần và vận tải.

Robot trong mọi lĩnh vực

Năm 2017 được xem là năm lên ngôi của các robot. Chúng “trốn” khỏi nhà máy và bắt đầu chinh phục các thành phố lớn để cung cấp thực phẩm. Nếu bạn đã từng muốn một robot làm máy hút bụi thì robot Aeolus (Mỹ) sẽ phục vụ bạn. Được thiết kế để thực hiện một loạt các công việc gia đình như lau sàn, sắp xếp lại đồ đạc và dọn đồ ăn. Aeolus hứa hẹn giúp ích cho việc nhà của bạn nhưng, giống như con người cũng có thể đôi khi nó gặp trục trặc và bạn sẽ có một ngày tồi tệ.

Tại Trung Quốc, robot giống như người bạn đồng hành, gọi là robot xã hội như robot Luka có hình con cú nhằm ru ngủ trẻ em. Nó có thể đọc hàng chục ngàn câu chuyện cho bé. Những chiếc xe ô tô tự lái đã bung ra đường phố. Và thậm chí cả những con robot bước ra khỏi phòng thí nghiệm và vào thế giới thực như robot giao hàng Marble ở San Francisco, Mỹ.

Theo Sebastian Thrun, nhà tiên phong của chiếc xe  ô tô tự lái: “Năm 2017 là một năm tuyệt vời đối với robot”. Đó là một hợp lưu của các yếu tố, cụ thể là giảm giá của phần cứng phức tạp kết hợp với bộ não robot tốt hơn. Ông Thrun cho biết: "Trước đây, trong robot học, chúng tôi đã có phần mềm kết hợp không thông minh với phần cứng, có thể làm robot ngừng hoạt động bất kỳ lúc nào. Và đó không phải là một sản phẩm tốt. Gần đây, phần cứng robot đó đã trở nên đáng tin cậy”.

Theo trang mạng The Verge, các công ty công nghệ lớn như Google, Apple, Microsoft và Facebook đã đổ tiền vào lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI). Google đưa AI trong một máy ảnh tự động chụp ảnh gia đình của bạn, và emoji hoạt hình mới của Apple được hỗ trợ bởi công nghệ nhận diện khuôn mặt.

Các nhà điêu khắc thuộc Hãng phim Walt Disney và Công ty Hanson Robotics tại Hồng Kông đang kết hợp AI với các nhà chuyên môn của Trung Quốc trong thiết kế đồ chơi, điện tử và sản xuất để chế tạo "robot xã hội" hình người với khuôn mặt được thiết kế thật sống động và hấp dẫn để giành được sự tin tưởng từ những người tương tác với họ. Công ty Hanson sáng tạo ra Sophia, một robot mô phỏng theo một phần mô hình của ngôi sao điện ảnh Audrey Hepburn.

Khi công nghệ robot tiến bộ, một số được thiết kế để sơn xe ô tô và thực hiện cả công việc của người lính. Một số thuộc về một nhóm khác, được gọi là humanoids, mục đích của chúng không nhất thiết phải hoàn thành một nhiệm vụ mà để bắt chước khả năng của con người. Các nhà nghiên cứu Nhật Bản đã tinh chế các bộ phận robot để bắt chước các bộ phận của con người và lắp ráp chúng để làm cho các robot càng gần càng tốt với cách thức của con người.

Trong số này robot Kengoro là tiên tiến nhất, bởi nó có hình dáng giống người nhất. Nó có thể hít đất, tập các động tác thể dục phức tạp và chơi cầu lông. Thú vị hơn là Kengoro cũng đổ mồ hôi, vì nó có thiết bị truyền động để kéo dây có nghĩa là bắt chước sự chuyển động của cơ khi đó robot trở nóng lên. Để ngăn ngừa tình trạng nhiệt này, nhóm nghiên cứu thiết kế hệ thống ống nước làm mát bên trong robot. Một số nhiệt được giải tán bằng cách thông hơi qua các lỗ nhỏ trong bộ khung nhôm của nó - đó chính là mồ hôi của robot.

Đe dọa việc làm của con người

Có lẽ bước nhảy vọt lớn nhất về phần cứng là công nghệ cảm biến. Để xây dựng một robot giúp bạn trông trẻ, bạn cần nó cảm nhận được môi trường xung quanh thông qua một loạt các cảm biến. Những thành phần này nay đã rẻ hơn trước rất nhiều. Hiện giá một bộ cảm biến do Sarcos sản xuất chỉ khoảng 8.000 USD. Một thiết bị truyền động giá chỉ 1.500 USD.

Được trang bị các cảm biến rẻ tiền, robot cuối cùng cũng có khả năng giải quyết được những công việc của con người. Năm 2017, những cái tên lớn như DeepMind đã có những đột phá đáng kể. Rất nhiều nỗ lực áp dụng các kết quả của AI cho robot công nghiệp với các công ty như Kindred, Embodied Intelligence, Amazon, và Ocado… nhất là với các dây chuyền lắp ráp. Điều đó giúp ích cho nhiều ngành công nghiệp, bởi vì robot có thể hoạt động ở bất cứ đâu.

Những tiến bộ nhanh chóng trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo và việc áp dụng nhanh chóng các robot trong các ngành công nghiệp khác nhau đang khiến con người lo sợ về tình trạng thất nghiệp tăng cao. Robot đang phát triển theo cấp số nhân trong khi sự học hỏi của con người tốc độ chậm hơn nhiều. 

Chẳng hạn, tỷ phú Bill Gates đã kêu gọi đánh thuế cho những con robot làm việc. Điều này đã dẫn đến phản ứng của các nhà kinh tế học hàng đầu, như Larry Summers (chuyên gia kinh tế hàng đầu Ngân hàng Thế giới và Bộ Tài chính Mỹ), người chống lại ý tưởng cho rằng robot là người tạo việc làm và ý tưởng đánh thuế họ là hoàn toàn thiếu sót.

Khi công năng các robot càng mạnh, mối đe dọa đối với việc làm con người càng cao, không chỉ lao động thủ công, mà là những công việc văn phòng… Năm 2017, đã có những nghiên cứu mới xác nhận rằng có các robot thực sự làm mất việc làm của nhiều người. Một báo cáo cũng dự báo về khoảng 800 triệu việc làm bị mất đi do tự động hóa, nhưng cảnh báo rằng thiệt hại này không phải là kéo dài nếu các chính phủ chủ động, đầu tư cho giáo dục và nâng cao tay nghề cho công nhân.

2018 - Năm của robot

Mối đe dọa lớn hơn là khiến việc làm của con người bấp bênh hơn. Tự động hóa tạo ra một số công việc có tay nghề cao, trả lương cao nhưng lại đẩy những người khác vào công việc có chi phí thấp và bấp bênh. Đó là lý do tại sao thái độ rất quan trọng đối với trí thông minh nhân tạo vào năm 2018. Không ai nói rằng AI không có tiềm năng đáng kinh ngạc. 

Nếu năm 2017 là năm AI bắt đầu xuất hiện ở mọi nơi, năm 2018 sẽ là năm chúng ta suy nghĩ về lý do tại sao AI phát triển nhanh như vậy.

Hiệp hội Nâng cao tính năng tự động hóa (A3), một nhóm thương mại ngành công nghiệp robot ở Bắc Mỹ vừa công bố số liệu mới về bán hàng và vận chuyển tự động hóa. 

Chỉ trong 9 tháng đầu năm 2017, việc áp dụng tự động hóa tăng nhanh chóng trong các ngành công nghiệp với kỷ lục tăng trưởng trong lĩnh vực robot, kiểm soát chuyển động và công nghệ cơ giới. 

Những con số này là dấu hiệu tốt cho thấy tính tự động hóa nhanh chóng được bổ sung vào các hoạt động trong các lĩnh vực như sản xuất nhẹ và thậm chí cả dịch vụ thực phẩm và chăm sóc sức khỏe.

Theo đó, Bắc Mỹ đã có 27.294 đơn đặt hàng mua robot với giá trị xấp xỉ 1,473 tỷ USD, cho đến nay là mức cao nhất từng được ghi nhận. Con số này thể hiện mức tăng trưởng 14% và 10% so với cùng kỳ năm 2016. Robot công nghiệp từ lâu đã là tên miền của một vài ngành công nghiệp nặng, như ô tô và kim loại. Điều nói về nghiên cứu của A3 là ngay cả những người sử dụng công nghệ tự động hóa trong thời gian dài cũng đang bổ sung thêm công suất mới. Các đơn hàng liên quan đến ngành ô tô tăng 11% và 10% so với năm 2016.

Sự phát triển này có thể sẽ tiếp tục vào năm 2018, và dự báo đây cũng là năm mà người tiêu dùng bắt đầu nhìn thấy robot trong đời thường - tại nơi làm việc như bệnh viện, khách sạn và nhà hàng - những ngành mới nhất để bắt đầu thử nghiệm với tự động hóa. 

Theo trang mạng phys.org, về tương lai các robot có AI phát triển để trở thành "những siêu máy thông minh " có thể giúp giải quyết một số vấn đề khó khăn nhất của con người. 

Theo IHS Markit, doanh thu thị trường toàn cầu đối với người sử dụng dịch vụ robot sẽ tăng từ 3,7 tỷ USD năm 2015 lên 15 tỷ USD năm 2020, trong đó có robot công nghiệp và robot xã hội.