Nguy cơ độc quyền khi có vaccine COVID-19

16:16 21/05/2020

Hơn 100 nghiên cứu vaccine COVID-19 đang được thực hiện. Và khi có vaccine thì mối lo về độc quyền lại xuất hiện.

Vì phần lớn thế giới vẫn đang bị cách ly hoặc giãn cách xã hội nên rất nhiều quốc gia đã đặt hy vọng về việc đầu tư vào sản xuất vaccaine. Tuy nhiên, với hơn 100 nghiên cứu vaccine COVID-19 đang được thực hiện, các chuyên gia y tế vẫn tự báo rằng phải mất ít nhất 12-18 tháng mới có thể có được vaccine hoàn chỉnh. Và khi có vaccine thì mối lo về độc quyền lại xuất hiện.

12-18 tháng để sản xuất

Trong một lần xuất hiện trước báo giới, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mark Esper cho biết, quân đội Mỹ cũng đang tham gia sản xuất vaccine COVID-19 và có thể cung cấp vaccine này cho người dân với quy mô lớn và cả các đối tác nước ngoài vào chậm nhất là cuối năm nay.

Nhưng một số chuyên gia cảnh báo, thời gian 12 đến 18 tháng có vaccine COVID-19 vẫn là “quá lạc quan”. Và rằng không thể nói, cơ hội cho một vaccine rộng rãi là bằng không nhưng cũng không ai dám chắc 100% người dân sẽ được tiếp cận loại vaccine này. Amesh Adalja, một học giả cao cấp tại Trung tâm An ninh Y tế Johns Hopkins nhận định, mốc thời gian 12 đến 18 tháng là rất tham vọng.

Kendall Hoyt, một chuyên gia về vaccine và an toàn sinh học tại Dartmouth thì gọi đây là một thách thức, nhưng có thể làm được. Nhưng có 2 vấn đề lớn là liệu vaccine đó có thể được phát triển hay không bởi có những loại bệnh mà đến các nhà khoa học giỏi nhất thế giới cũng chưa tìm được phương thuốc để ngăn ngừa.

Thứ hai, ngay cả khi có một loại vaccine tiềm năng thì thời gian là một thành phần cần thiết của dòng nghiên cứu này. Các nhà khoa học cần nhiều tháng để đánh giá không chỉ một loại vaccine có hiệu quả trong việc miễn dịch trong nhiều tháng, mà còn kiểm tra độ an toàn, vì các tác dụng phụ có thể xuất hiện hàng tuần hoặc hàng tháng sau đó…

Ngay cả khi không có vaccine, vẫn có một cơ hội rằng những phát minh khoa học và y tế khác xuất hiện khiến COVID-19 ít nguy hiểm hơn. Những tiến bộ trong điều trị, cùng với khả năng chăm sóc sức khỏe đủ để thấy tất cả các bệnh nhân bị nhiễm bệnh được chữa khỏi.

Gần 100 loại vaccine COVID-19 đang được nghiên cứu và thử nghiệm.

Nguy cơ độc quyền

Ngày 14/5, Giám đốc điều hành hãng Sanofi của Pháp tuyên bố Mỹ sẽ được tiếp cận với vaccine phòng COVID-19 đầu tiên vì nước này đã hỗ trợ kinh phí nghiên cứu vaccine.

Ngay lập tức, Bộ Tài chính Pháp gọi đây là điều không thể chấp nhận được và nhấn mạnh, tất cả các quốc gia nên có quyền tiếp cận như nhau đối với vaccine COVID-19. 140 người trong đó có nguyên thủ và cựu nguyên thủ của nhiều quốc gia đã gửi thư tới Đại hội đồng Y tế thế giới (WHA) nhóm họp ngày 18/5 để kêu gọi bất kỳ loại vaccine cũng như phương pháp điều trị bệnh COVID-19 an toàn, hiệu quả cần phải được cung cấp miễn phí cho tất cả người dân trên thế giới.

Ủy ban châu Âu (EC) hôm 15/5 thì tuyên bố dùng quỹ khẩn cấp trị giá hơn 3 tỷ USD để tài trợ đầu tư xây dựng dây chuyền và trách nhiệm bảo hiểm cho các công ty dược phẩm, phòng thí nghiệm sản xuất vaccine COVID-19. Trong dự thảo Nghị quyết gửi WHA, Liên minh châu Âu (EU) cũng đã đề xuất kêu gọi đồng sáng chế mang tính tự nguyện cho vaccine COVID-19, bộ xét nghiệm và thuốc điều trị.

Riêng tổ chức phi chính phủ Oxfam thì hối thúc các chính phủ và hãng dược đảm bảo vaccine, bộ xét nghiệm và điều trị sẽ không được bảo hộ độc quyền sáng chế và được cung cấp công bằng đến tất cả các quốc gia và người dân.

Oxfam lập luận rằng, chi phí cung cấp vaccine COVID-19 cho một nửa dân số nghèo nhất thế giới (khoảng 3,7 tỷ người), thấp hơn lợi nhuận trong 4 tháng của 10 hãng dược lớn. Quỹ Gates cũng ước tính chi phí mua sắm và chuyển giao vaccine an toàn và hiệu quả cho những người nghèo nhất thế giới vào khoảng 25 tỷ USD.

Năm ngoái, 10 hãng dược lớn nhất có lợi nhuận là 89 tỷ USD – trung bình gần 30 tỷ USD chỉ trong 4 tháng… Nếu đề xuất này trở thành bắt buộc và được áp dụng toàn cầu, thì tất cả các nước sẽ có thể sản xuất, hoặc nhập khẩu vaccine, bộ xét nghiệm và thuốc điều trị với chi phí thấp.

Tuy nhiên, các tài liệu rò rỉ cho thấy đang có những nỗ lực nhằm loại bỏ các đề xuất về đồng sáng chế và nhấn mạnh việc tôn trọng độc quyền sáng chế của các công ty dược. Tháng 3 vừa qua, hãng dược Gilead đã chuyển hướng mở rộng độc quyền đối với một loại thuốc điều trị COVID-19 tiềm năng, và chỉ từ bỏ sau khi vấp phải sự phản đối của công chúng.

Gilead hiện nay đã viện trợ phần lớn nguồn cung cấp thuốc remdesivir cho Chính phủ Mỹ. Tuy nhiên các báo cáo tin tức cho rằng công ty này có thể kiếm lợi đáng kể từ việc sản xuất thuốc tiếp theo. Các nhà phân tích phố Wall cho rằng Gilead tính chi phí điều trị với giá cao hơn 4.000 USD cho mỗi bệnh nhân, mặc dù giá thành sản xuất thuốc chỉ vào khoảng 9 USD/người.

Ông Jose Maria Vera, quyền Giám đốc điều hành của tổ chức Oxfam quốc tế nhấn mạnh: Các chính phủ cần dỡ bỏ những quy định không phù hợp và đặt ưu tiên chăm sóc sức khỏe cho tất cả mọi người lên trên việc bảo hộ độc quyền sáng chế và lợi nhuận của các tập đoàn dược. Các chính phủ phải đảm bảo không ai bị bỏ lại phía sau”.

Khánh Chi

Hà Nội: Người dân được lưu thông qua hầm chui Kim Đồng-Giải phóng từ 10/2

Từ ngày 10/2 - 31/3, Sở Xây dựng Hà Nội cho phép người dân lưu thông qua hầm chui Kim Đồng-Giải Phóng.

Giám định kỹ thuật hình sự làm sáng tỏ các vụ án

Phòng Giám định hóa học, Viện Khoa học hình sự, Bộ Công an đã lập thành tích xuất sắc trong công tác giám định “giải mã” các vụ án khó, phức tạp được dư luận quan tâm chú ý; đồng thời phát hiện thấy nhiều phương thức, thủ đoạn phạm tội mới nổi lên, rút ngắn thời gian giám định đáp ứng nhanh nhất yêu cầu của cơ quan điều tra và các đơn vị nghiệp vụ.

Chặn thực phẩm “tắm” hóa chất độc hại

Tết Nguyên đán đang cận kề, những ngày này, các mặt hàng lương thực, thực phẩm, bánh mứt kẹo đang được tiêu thụ mạnh trong nội địa. Tại tuyến biên giới Quảng Ninh, hàng hoá thực phẩm phục vụ Tết ngoài nhập chính ngạch, vẫn được vận chuyển nhỏ lẻ qua đường mòn, hoặc trên biển để vào nội địa.

Bài cuối: Bảo vệ bữa ăn hôm nay, giữ gìn giống nòi mai sau

Đấu tranh với thực phẩm bẩn không chỉ là câu chuyện của lực lượng chức năng mà cần sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Người dân phải là những “người tiêu dùng thông thái”, chủ động tố giác vi phạm; doanh nghiệp chân chính cần được bảo vệ để phát triển lành mạnh; các cơ quan quản lý phải làm tròn vai trò, trách nhiệm được giao. Mỗi vụ án được triệt phá, mỗi đường dây bị bóc gỡ là thêm một lớp phòng vệ cho sức khỏe cộng đồng. Những cuộc đấu trí không tiếng súng ấy, dù thầm lặng, nhưng đang từng ngày góp phần làm trong sạch thị trường, bảo vệ bữa ăn của người dân hôm nay và tương lai của giống nòi mai sau.

Vi phạm thức ăn đường phố bị phạt từ 500 nghìn đến 3 triệu đồng

Trước nguy cơ ngộ độc thực phẩm, Bộ Y tế đề nghị siết quản lý an toàn thực phẩm (ATTP) đối với thức ăn đường phố tại khu dân cư, lễ hội, điểm du lịch. Đáng chú ý, nhiều hành vi vi phạm thức ăn đường phố bị phạt từ 500 nghìn đến 3 triệu đồng.

Bài 3: Trở về trong sự đùm bọc của quê hương

Trong chuyến đi thực tế tại hai tỉnh Đắk Lắk và Gia Lai vào dịp cuối năm, nhóm phóng viên Báo CAND đã có mặt tại nhiều buôn, làng, gặp gỡ những người đã từng rời quê hương, sống lay lắt nơi đất khách, nay trở về trong sự chở che, đùm bọc của chính quyền và cộng đồng. Nhiều người sau khi trở về đã đứng lên làm lại cuộc đời, vay vốn phát triển kinh tế, chăm chỉ lao động sản xuất, từng bước ổn định sinh kế.

Thuyền chở người di cư chìm trên Địa Trung Hải, 53 người thiệt mạng

Ít nhất 53 người di cư đến từ các nước châu Phi đã thiệt mạng sau khi chiếc thuyền chở họ bị lật rồi chìm ngoài khơi Libya trên Địa Trung Hải.

5 phút gây án và 18 ngày truy lùng cân não (kỳ 1)

Chiều muộn 7/2, khi phố phường lên đèn, Tết đã cận kề, trong phòng làm việc tại Cục Cảnh sát hình sự (CSHS) (Bộ Công an), Đại tá Lê Khắc Sơn, Phó Cục trưởng Cục CSHS vẫn lặng lẽ bên tập hồ sơ dày cộp. Những bức ảnh hiện trường, sơ đồ truy vết chằng chịt nét bút, ghi dấu 18 ngày đêm truy đuổi nghẹt thở nơi mỗi chi tiết nhỏ nhất đều có thể là chìa khóa phá án, cũng là ranh giới giữa an toàn và hiểm nguy.

Triệt phá ổ nhóm chiếm đoạt tài sản thông qua kinh doanh đa cấp, lôi kéo hàng nghìn người tham gia

Vừa qua, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao và Văn phòng cơ quan CSĐT Công an TP Hải Phòng đã phối hợp với Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao triệt phá thành công ổ nhóm chiếm đoạt tài sản thông qua hình thức kinh doanh đa cấp với quy mô lớn.

Từ câu hỏi đầu tiên với Tổng Bí thư Tô Lâm đến những cảm nhận sâu sắc về một Việt Nam mới

Nhà báo, tiến sĩ sử học Mikhail Kostrikov, Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Liên bang Nga, Phó Tổng Biên tập báo Pravda (Sự thật), là một trong gần 100 đại diện các cơ quan báo chí nước ngoài tác nghiệp, truyền tải thông tin về Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam tới bạn bè quốc tế.

Thi đua "Ba Nhất" từ những việc làm cụ thể, vì nhân dân

Ngay sau khi triển khai phát động trong toàn lực lượng CAND, phong trào thi đua "Ba Nhất" với 21 nội hàm cụ thể về "Kỷ luật nhất - Trung thành nhất - Gần dân nhất", tại Công an tỉnh Thái Nguyên, phong trào đã được hưởng ứng mạnh mẽ, lan tỏa sâu rộng đến toàn thể cán bộ, chiến sĩ, tạo động lực nâng cao chất lượng phong trào thi đua "Vì an ninh Tổ quốc". Mỗi đơn vị sẽ soi chiếu, kiểm điểm, đánh giá bằng kết quả cụ thể, lan tỏa phong trào thi đua, để mỗi cán bộ, chiến sĩ là một "hạt nhân kỷ cương", mỗi đơn vị là một "thành trì kỷ luật".