Quảng cáo độc hại tràn lan

• Thiếu vắng người dùng, Facebook khai tử ứng dụng Moments
• Facebook có thể bị chính phủ Mỹ phạt hàng triệu USD
• Cẩn thận với khóa học tiếng Anh lừa đảo trên Facebook
• Mất gần 140 triệu đồng vì người thân bị hack Facebook

Tất tần tật, từ các "khóa học làm giàu", thuốc Đông y, cờ bạc bịp, thuốc kích dục đến vũ khí đao kiếm, cần sa, tiền giả… về nguyên tắc không thể mua quảng cáo nhưng vẫn xuất hiện công khai. 

Các sản phẩm mà nếu rao bán ngoài đời thực có thể nhận án tù thì Facebook lại cho phép quảng cáo tràn lan, gây ra những hệ lụy khôn lường.

Hàng cấm thoải mái quảng cáo trên facebook

Facebook có điều khoản rõ ràng về việc kiểm duyệt các sản phẩm quảng cáo trên facebook như sau: "Để duy trì một cộng đồng an toàn và tôn trọng lẫn nhau trên Facebook, chúng tôi có Chính sách quảng cáo toàn cầu mô tả những quảng cáo nào được phép và không được phép trên Facebook. Sau khi được đăng ký, quảng cáo sẽ trải qua quá trình xét duyệt sâu rộng. Nếu quảng cáo đó vi phạm các chính sách này sẽ bị nhóm của chúng tôi từ chối".

Nhưng khảo sát trên thực tế, chính Facebook đã vi phạm nghiêm trọng chính sách mình đề ra. Không khó  nhận thấy, rất nhiều mặt hàng cấm đang được quảng cáo vô tư trên mạng xã hội lớn nhất hành tinh này. 

Súng ống, thuốc giả, ma túy và rất nhiều thứ khác chỉ cần phía kinh doanh các mặt hàng cấm đó có nhu cầu quảng cáo, là họ có thể "lách" được qua các chính sách của facebook để xuất hiện tràn lan trên hàng vạn trang facebook cá nhân. 

Nguyên do là về mặt nguyên tắc facebook có chính sách nghiêm ngặt về quảng cáo, nhưng thực chất facebook không sờ trực tiếp vào bất cứ một mặt hàng nào. 

Quảng cáo trên mạng xã hội này được kiểm duyệt thông qua các từ khóa, và do đội ngũ nhân viên cùng với các phần mềm "trí tuệ nhân tạo" làm việc. 

Với cung cách làm việc hiện nay, là đối chiếu hình ảnh sản phẩm, nội dung cần quảng cáo với "tiêu chuẩn cộng đồng" mà mạng xã hội này đặt ra, facebook đang tạo ra các kẽ hở để cho những quảng cáo độc hại, lừa đảo nở rộ. 

Trên lý thuyết là kiểm duyệt tên các mặt hàng, nhưng giới cao thủ chạy ads thừa sức có các chiêu trò để lách quy định quảng cáo của facebook. 

Ví dụ những mặt hàng như nước hoa kích dục, thực phẩm chức năng, thuốc trị bệnh sẽ được đặt dưới những cái tên chung chung dạng ẩn ý hay dùng tiếng lóng, không tập trung vào mặt hàng, nhằm đánh lừa các chiêu thức kiểm duyệt của facebook. 

Rất nhiều sản phẩm đã bị bỏ lọt, được facebook cho phép quảng cáo vô tội vạ, bởi vì facebook chỉ nhận diện trên các từ khóa mà không hề, chưa từng xem xét, nhìn thấy sản phẩm thật đang có nhu cầu quảng cáo. 

Lỗ hổng này vô cùng nghiêm trọng, khiến cho không ít kẻ đã "treo đầu dê bán thịt chó", làm ăn phi pháp trên mạng xã hội gây ra nhiều hệ lụy. 

Một chuyên gia marketing chia sẻ, giờ đây quảng cáo trên facebook thực sự quá đơn giản. Chỉ cần có một tài khoản cá nhân và một thẻ ngân hàng là có thể vô tư chạy quảng cáo. Sự dễ dãi này biến facebook thành một cái chợ tự do vô lối, hàng hóa không hề được kiểm định. 

Mọi mặt hàng từ cấm đến không cấm, từ giả đến thật đều có thể được quảng cáo trên facebook khiến cho cư dân mạng rối tinh rối mù không thể nào phân biệt. Những người tỉnh táo thường không lựa chọn mua hàng trên facebook là vì vậy.

Các chuyên gia cho rằng, với cách làm việc hiện nay, facebook đang tỏ ra lúng túng khi không thể nhận ra đâu là nội dung giả, đâu là nội dung thật để kiểm duyệt. Đặc biệt là trong các short quảng cáo lồng ghép video giả. 

Nửa năm trở lại đây, trên Facbook tại Việt Nam xuất hiện những video quảng cáo cho doanh nghiệp, được làm trông giống như bản tin thời sự của các đài truyền hình, có biên tập viên đứng dẫn như thật , nhưng thực chất là giả mạo. 

Mục đích của các bản tin giả này là nói tốt về sản phẩm nhằm đánh lừa khách hàng, nhưng vẫn được nhà cung cấp cho phép quảng cáo. Điều nguy hiểm là Facebook sẽ trở thành một "vũ khí" đắc lực nhất khi phân loại được nhóm đối tượng được quảng cáo nhắm tới một cách chính xác và chi tiết nhất có thể.

Một điều đáng lo hơn nữa, là thuật ngữ mới có tên "quảng cáo chính trị" gần đây xuất phát từ chính mạng xã hội này. Quảng cáo chính trị đang trở thành một mối nguy hại vô cùng lớn. 

Vào các thời điểm quan trọng của Việt Nam như đại hội Đảng, Hội nghị Trung ương,... xuất hiện rất nhiều loại quảng cáo với nội dung xuyên tạc, hướng dư luận theo chiều tiêu cực, ảnh hưởng đến an ninh chính trị cũng như tâm lý của người dân.

Facebook vi phạm pháp luật Việt Nam

Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử (thuộc Bộ Thông tin và Truyền thông) cho rằng Facebook hoàn toàn có khả năng ngăn chặn các hoạt động quảng cáo độc hại, thông qua việc phát hiện các từ khóa xuất hiện. 

Nhưng facebook đã không làm đến cùng vì muốn kiếm khoản lợi nhuận khổng lồ từ các hoạt động này. Như vậy facebook đã không tuân thủ theo luật pháp Việt Nam nhằm thu lợi bất chính. 

Không những vậy, mặc dù doanh thu từ quảng cáo ước tính của Facebook đạt 235 triệu USD, cùng với Google chiếm 66,7% thị phần quảng cáo tại Việt Nam trong năm 2018, nhưng "ông lớn" này vẫn dửng dưng với nghĩa vụ đóng thuế. 

Ngoài ra facebook cũng không tuân thủ các quy định khi đặt các máy chủ tại Việt Nam bằng các hợp đồng ký với các ISP không có điều khoản cam kết tuân thu các quy định pháp luật Việt Nam. 

Facebook cũng không cung cấp thông tin các tài khoản lừa đảo, vi phạm pháp luật Việt Nam để phục vụ điều tra của cơ quan an ninh.Nếu như bị yêu cầu gỡ bỏ các nội dung xấu độc, lừa đảo... Facebook cũng rất lâu thực hiện yêu cầu này. 

Cơ quan quản lý cho biết, sẽ có nhiều hướng xử lý đối với những vi phạm của Facebook tại Việt Nam, trong đó bao gồm tiếp tục tập hợp các bằng chứng vi phạm, đấu tranh yêu cầu Facebook tuân thủ pháp luật, đồng thời yêu cầu bổ sung các cam kết tuân thủ quy định pháp luật Việt Nam trong Thỏa thuận giữa các Nhà cung cấp dịch vụ và Facebook. 

Thống kê của Bộ Thông tin và Truyền thông cho biết,  hiện có gần 70% người dân Việt Nam dùng Internet, và khoảng 53 triệu người dùng Facebook. 

Mạng xã hội nổi bật với khả năng chia sẻ thông tin, kết nối nhanh chóng, đồng thời giúp người dùng truy cập một số lượng thông tin, dữ liệu khổng lồ. 

Tuy nhiên, với những vi phạm về quảng cáo xấu, độc hại, chính facebook cũng đã làm cho môi trường kinh doanh tại Việt Nam bị nhiễu loạn. Nhiều doanh nghiệp bị cạnh tranh thiếu lành mạnh, thậm chí lao đao vì những quảng cáo không lành mạnh, quảng cáo bẩn trên facebook.

Đối với hành vi trốn thuế của facebook, nhiều người băn khoăn không biết có đủ cơ sở để thu hồi thuế từ facebook hay không. Nhận định từ giới luật sư cho hay, Luật quản lý thuế quy định trụ sở của người nộp thuế là địa điểm người nộp thuế tiến hành một phần hoặc toàn bộ hoạt động kinh doanh, bao gồm trụ sở chính, chi nhánh, cửa hàng, nơi sản xuất, nơi để hàng hóa, nơi để tài sản dùng cho sản xuất, kinh doanh; nơi cư trú hoặc nơi phát sinh nghĩa vụ thuế đối với người nộp thuế không có hoạt động kinh doanh. 

Như vậy, có đủ cơ sở để yêu cầu Facebook nghĩa vụ nộp thuế đối với hoạt động quảng cáo tại Việt Nam. Tuy nhiên, việc truy thu thuế từ công ty này rất phức tạp, vì có yếu tố trong và ngoài nước. 

Điều quan trọng nhất là cơ quan thuế chưa quản lý được hoạt động của những đơn vị có hoạt động xuyên biên giới tại Việt Nam. Một khó khăn nữa, facebook không có văn phòng đại diện tại Việt Nam và khi đặt máy chủ thông qua các doanh nghiệp viễn thông lại không chặt chẽ về mặt pháp lý. 

Cụ thể, trong các hợp đồng ký với doanh nghiệp viễn thông không có điều khoản cam kết tuân thủ các quy định pháp luật Việt Nam. Đây cũng chính là kẽ hở để mạng xã hội như Facebook liên tục vi phạm luật pháp Việt Nam. 

Dù vậy, các cơ quan quản lý Việt Nam khẳng định, sẽ tiếp tục tập hợp các bằng chứng vi phạm, đấu tranh yêu cầu Facebook tuân thủ pháp luật, gồm yêu cầu facebook bổ sung các cam kết tuân thủ quy định pháp luật Việt Nam trong Thỏa thuận giữa các Nhà cung cấp dịch vụ và Facebook. 

Ngoài ra, Facebook phải phối hợp với các cơ quan có liên quan để quản lý các hoạt động thanh toán, thuế đối với các giao dịch thương mại, quảng cáo tại Việt Nam. Nếu Facebook không có những động thái tích cực, các cơ quan quản lý Việt Nam sẽ áp dụng các biện pháp kinh tế-kỹ thuật cần thiết nhằm đảo bảo một môi trường mạng trong sạch, lành mạnh.