Sống buông thả, bị tình dắt mũi thành đồ vật

Ở đời ai chẳng thích sống tự do phóng khoáng, nhưng sống phóng khoáng để đời cất cánh bay lên như một cánh diều tự do hay như một con thuyền mất lái trôi vào ghềnh đá va đập dập nát tan tành? Đó là câu hỏi sống còn của tuổi trẻ. Trong cuộc sống không trải nghiệm thì không khôn lớn, nhưng như người ta biết, cuộc đời không phải phòng thí nghiệm để tập dượt những vấn đề sinh tử. Chẳng hạn, người ta không thể “nếm” tai nạn để biết tai nạn thế nào, điện giật hay bỏng nước sôi cũng vậy…

Bởi lẽ chỉ nếm một lần có thể ra đi vĩnh viễn. Vì thế rất cần thiết để những người chưa lớn biết lựa chọn quyết định hành động của mình trước khi bị sa vào rủi ro sâu như địa ngục nuốt chửng cuộc đời mình… như người xưa nói “nhất thất túc thành thiên cổ hận/tái hồi đầu thị bách niên xuân” – tức là: một bước lỡ ngàn năm mang hận, ngoảnh đầu lại đã trọn kiếp người.

Không phải ở đâu xa xôi, ngay tại Hà Nội mới đây thôi, Nguyễn Thị Thảo, 17 tuổi, học sinh lớp 10 của một trường cấp III, trú tại thôn Bắc, xã Kim Nỗ, huyện Đông Anh, bị lừa bán sang Trung Quốc lấy món tiền tương đương 34 triệu đồng, đã may mắn thoát khỏi nơi khai thác mình như đồ vật, quay trở về quê. Cuộc vượt thoát đó không chỉ cứu sống em, mà còn cứu sống cả cha mẹ đang quặt quẹo ốm đau trong cơn tuyệt vọng không rõ con gái mình biến đi đâu, còn sống hay đã chết?

Cuộc trở về của Thảo làm cho cả nhà hồi sinh, nhưng chính em với vấn đề của tâm hồn mình không dễ hồi sinh. Và bài học của Thảo là bài học của rất nhiều em gái khác, không thể khác được, bởi lẽ có em học sinh nào lại muốn trở thành nạn nhân giống Thảo ư? Một sự kiện lớn trôi qua, thể xác còn lại, nhưng lương tâm không thể thôi dằn vặt.

Đã từng có nhiều vụ tự tử xảy ra nơi các em học sinh. Điều đó nói lên điều gì? Nó nói rằng cho dù các em còn chưa trưởng thành toàn thể, nhưng lương tâm đã vận động như một gánh nặng mang trách nhiệm về sự có mặt của cuộc đời mình, chẳng hạn như vụ em gái kia chỉ để mất quĩ lớp có vài trăm đồng, em đã trăn trở về việc mình bị nghĩ như một kẻ gian, và áp lực lương tâm của em, đã dồn ép em tự tử. Hoặc có một vụ khác xảy ra với một học sinh nữ người Mỹ mới 12 tuổi, khi hình ảnh ngực trần của em bị tung lên mạng, em đã không chịu nổi sự xấu hổ, dẫn đến tự tử.

Người ta có thể chạy thoát khỏi mọi cuộc truy bắt của thế gian, nhưng không ai có thể chạy thoát khỏi cuộc bủa vây của lương tâm mình. Bộ sử thi nổi tiếng Illiad của người Hy Lạp đã diễn tả điều này. Con người ta khi làm việc xấu, sợ bị bắt đã chạy trốn khắp nơi, nhưng mỗi khi kẻ đó dừng lại, thì trong y lại nổi lên câu hỏi của lương tâm “tại sao ngươi làm việc đó”. Câu hỏi đó dằn vặt nhiều lần, đặc biệt mỗi khi kẻ đó thoát khỏi lưới bủa vây nấp vào vùng an toàn nhất, thì câu hỏi đó như một kẻ sát cánh lại nêu ra như một chiếc bóng quái gở không thể nào thoát được. Và nhiều người bước ra tự thú chỉ vì không chịu nổi sự truy bức như hình với bóng của lương tâm. Kẻ tự thú muốn được tử hình còn hơn phải chịu sự dày vò dai dẳng.

Và Thảo đã rất trăn trở giằng co cũng như “tra tấn” chính tâm hồn mình về sự bồng bột sa ngã của mình. Thảo là học sinh, như vậy em là người có thể tư duy, và chính em đã tư duy khi đối mặt với kẻ mua mình, rằng sẽ hoàn trả số tiền mua mình. Em lần ra biên giới, gọi điện cho người thân, rồi về nhà, rồi đi báo Công an để bắt người lừa bán mình, cũng chính là “người yêu” của mình. Với những trí khôn như vậy, em không thể nào thoát khỏi việc phải rút ra cho mình một bài học.

Việc học với một học sinh có khác gì việc lao động với một người lớn. Ai chẳng thích chơi hơn làm việc. Có một bộ phim hoạt hình dành cho trẻ con có cảnh thế này, chú bé kia đang học bài, thì có một con quỉ đến rủ rê chú:

-Này chú bé, hãy đi theo ta rong chơi, hãy vui vẻ, học làm gì cho mệt óc!

-Đi theo ngươi ta sẽ được cái gì? – chú bé hỏi lại.

-Cái gì cũng có! – quỉ đáp.

-Nếu vậy thì không! Ta không cần những gì không do tay mình làm ra cả.

Câu trả lời của chú bé có nghĩa là, mọi của cải, quà tặng, thú vui mà không phải do tay mình làm ra thì chỉ là quà dụ dỗ mua chuộc người ta trôi vào những điều xấu xa. Rất nhiều học sinh, gặp ngày thầy cô giáo ốm, khi được nghỉ học, các em đều reo lên, vì không phải học, được nghỉ tiết sẽ vui chơi. Việc nghỉ một tiết đã reo vui như vậy, thử hỏi việc được nghỉ triền miên sẽ cám dỗ đến thế nào?

Ảnh minh họa.

Trong lúc căng thẳng học hành, lướt mạng vui chơi giải trí một tẹo, Thảo giống nhiều cô bạn đã sa vào những tay dắt gái chuyên nghiệp đang bày sẵn những cuộc vui vẻ. Thảo đã chạm mặt Cường, rồi Quang. Cường rót những lời tỉ tê mật ngọt và Thảo đã siêu lòng? Có phải là nghệ thuật tán tỉnh của Cường quá siêu chăng? Không đúng, với ham muốn nghỉ ngơi của Thảo, thì tán có dở hơn thế mười lần, Thảo vẫn trúng câu như thường.

Một người ham chơi bài bạc thì không phải bài bạc có gì hấp dẫn mà chính là người đó đã mở lòng cho bài bạc. Thảo cũng vậy, ham muốn nghỉ ngơi, ham sống buông thả để thư giãn, để hưởng thụ đã trao Thảo vào tay Cường, để rồi Thảo nhận những lời hẹn hò, rồi yêu đương mùi mẫn, thứ yêu đương đem lại hương vị khác hẳn chữ nghĩa khô cứng của sách vở. Rồi Thảo nhận lời đi chơi xa với người yêu, lên biên giới để mua nhiều quần áo đẹp.

Thế rồi Thảo bị cưỡng bức bán sang Trung Quốc, trong lúc sự việc xảy ra nhìn quanh thấy, Cường và bạn của Cường biến đi đâu không rõ. Cuộc đời như thế sập một mầu đen che kín cả chân trời, tất cả dường như kết thúc, nào gia đình bố mẹ, anh em, nào trường học chữ nghĩa, nào công ăn việc làm, đặc biệt con tim tình yêu là cái hy vọng nhất đã lộ ra một trò lừa đảo phơi đáy tất cả những gì là hình ảnh đẹp của cuộc đời cũng như con người. Thảo tuyệt vọng! Nhưng em đã kịp đứng dậy cứu vãn mình. Và cứu vãn tình cảnh gia đình mình khi nghĩ về bổn phận của con cái với mẹ cha.

Nhưng như chúng ta biết, một bước lỡ ngàn năm mang hận, sự trở về đó liệu có hàn gắn một lần cho tất cả, hay là thứ cốc nước đã đánh đổ không thể nào múc lại được? Rồi danh dự sẽ ra sao? Học hành thế nào? Và nhất là tình yêu với cuộc đời, với những thứ đàn ông là những gã trai kia có phải Sở Khanh hết không?

Trở lại câu hỏi ban đầu, chúng ta nên nhớ, cánh diều có thể bay cao, nhưng nó chỉ bay cao khi có dây diều gắn với mặt đất. Cánh diều là tự do phóng khoáng, nhưng dây diều là bổn phận. Bạn đừng có nản chí bổn phận học hành cũng như lao động, ham vui vô lối sẽ có thể phải chuốc lấy bài học đắng cay trả giá bằng cả cuộc đời.

Người Việt có câu: “Sướng trước khổ sau đau hơn hoạn”. Bạn hãy học để thành người, học để có việc làm, rồi sau đó mới hưởng thụ cuộc sống, đó là lẽ đương nhiên giống việc người ta trồng cây có ngày hái quả. Còn nếu bạn ham hưởng thụ trước mà không làm tròn bổn phận của mình bạn sẽ phải gặt những bất hạnh đắng cay. Đó là qui luật khắc nghiệt của cuộc đời không trừ một ai.

Người xưa ví, người không có chí như ngựa không cương, như thuyền không lái, sẽ trôi dạt lung tung, chẳng thành gì cả. Rõ ràng thuyền không lái thì không thể đi đến đích mà mình muốn. Con người buông thả cuộc sống của mình sẽ mất lái trôi dạt lung tung. Trong một thời gian rất ngắn vì buông thả cuộc sống học hành, Thảo đã trôi dạt qua biên giới, rơi vào động quỉ, cuộc đời sa cơ lãng phí, tuổi trẻ bị bôi đen, khác gì ngọc nát thành gạch vụn?

Mong rằng bất hạnh của Thảo không những là bài học cho em mà cho tất cả chúng ta. Bài học của Thảo là gì? Học hành không bao giờ là dễ dàng cả, bởi đó là lúc chúng ta tiếp thu kiến thức và giáo dục bản thân mình. Tuổi trẻ là lúc giới tính đang hình thành mãnh liệt nhất, khi đó tiếng gọi của tình yêu cũng trở nên thôi thúc khôn lường, nhưng các em nên biết làm chủ bản thân mình bằng nghị lực của giáo dục, chớ có bồng bột chạy theo những tình cảm hời hợt không xét đoán mà trở thành miếng mồi giả trá của tình yêu!

Ở đời chỉ có người làm chủ được bản thân mình mới có danh dự, tình yêu và hạnh phúc. Còn những người ham vui trước, giải phóng mình khỏi những ràng buộc bổn phận của cuộc đời như con thuyền không lái sẽ chẳng bao giờ cập bến bờ hạnh phúc. Bạn chớ có nghi ngờ về điều tất yếu này. Nó tất yếu như con thuyền có lái và không lái vậy!