'Dễ' mà chưa 'đúng'

10:00 17/11/2015
Trong mấy ngày nay, cộng đồng xôn xao với "phát hiện" rằng bài thơ "Sông núi nước Nam" (Nam quốc sơn hà) trong SGK Ngữ văn lớp 7 bị thay đổi, sử dụng một bản dịch "mới", rất lạ tai, gây không ít ngạc nhiên cho các bậc phụ huynh.

Tất nhiên, dư luận phản ứng không phải không có lí. Nhưng người làm báo là phải soi xét kỹ càng vấn đề. Lật giở SGK Ngữ văn lớp 7, thì bài thơ này được đưa vào SGK từ năm 2003. Vì thế, một số tờ báo chưa xem xét kỹ càng, đã vội vã đưa lên công luận, biến thành phát hiện "động trời", gọi là bản dịch mới. Hành động này có thể coi là bới chuyện cũ làm án mới. Nhiều người còn tỏ ra nguy hiểm khi gán ghép vào một "thuyết âm mưu" nào đó.

Phóng viên từ nguồn tin trên mạng Internet đã mượn danh các bậc phụ huynh để dẫn lại các ý kiến xung quanh nickname: Đinh Nho AnhPham Phuc Thinh,  Thuha Nguyen, Mong Thuy Bui... Đã không xét kỹ nguồn gốc của SGK, còn không cả đọc kỹ trên trang sách ghi rõ: "Theo Lê Thước - Nam Trân dịch, Thơ văn Lí Trần, tập I, Nhà xuất bản Khoa học Xã hội 1977". Chính bởi vậy, phóng viên các tờ báo dẫn nhiều ý kiến của những người có danh, có tiếng song lại cho thấy thiếu sự tỉnh táo trước vấn đề tranh luận.

Chính vì chưa biết Lê Thước - Nam Trân là ai, đạo diễn Đỗ Minh Tuấn viết trên facebook: "Bản dịch trước vừa sát nghĩa vừa uy nghiêm, hùng tráng. Thay bằng bài này có phải nhằm hài hước hóa Tuyên ngôn độc lập của cha ông không?". Tiếp đó, vị đạo diễn này coi việc GS Nguyễn Khắc Phi và GS Nguyễn Đình Chú đưa bản dịch vào SGK là hành động của: "Hai lão già có danh mà vẽ ra để có việc".

Ông lo ngại sẽ khiến học sinh thành những đứa trẻ "nhân cách mất gốc", "vô văn hóa", "biến thái và độc ác". Đạo diễn Đỗ Minh Tuấn còn nâng tầm quan điểm, cho rằng hai ông Lê Thước và Nam Trân đã nhận tiền của ông Tập Cận Bình để dịch lại bài thơ này. May mắn thay là nhà Hán học Lê Thước đã mất từ năm 1975, dịch giả Nam Trân mất từ năm 1967, nếu không thật là khó thanh minh thanh nga được với "cáo buộc" của đạo diễn họ Đỗ.

Bản dịch cũ được cho là của Trần Trọng Kim.

Thậm chí, có bà nhà báo công tác trong TP Hồ Chí Minh trên facebook cá nhân còn đòi đem 2 ông Lê Thước và Nam Trân dịch bài thơ "Thần" cho lớp 7 ra "trảm". Bà viết: "Các tình yêu là phụ huynh có con cháu học lớp 7 mở sách Ngữ Văn lớp 7, tập 1, NXB Giáo dục, trang 62, đọc bản dịch bài thơ Thần - Lý Thường Kiệt, được xem là Bản Tuyên ngôn đầu tiên của Việt Nam, sẽ thấy sự dốt đến mức nào của người dịch".

Điều chúng tôi quan tâm đến là việc vì sao lựa chọn bản dịch của hai nhà Hán học Lê Thước và Nam Trân? Chia sẻ lý do, GS Nguyễn Đình Chú cho biết, bản dịch thơ "quen thuộc" và "êm tai" mà chúng ta từng học cách đây nhiều năm kia chưa rõ tác giả là ai.

Về quy cách biên soạn SGK, chưa rõ dịch giả thì người chủ biên tạm thời chưa dám dùng. Điều ấy cho thấy sự thận trọng của người chủ biên là cần thiết. Cũng phải thấy rằng bản dịch cũ về câu chữ có thể không hoàn toàn theo lối sát chữ, nhưng lại có được cái hùng khí. Giá như rõ dịch giả mà dùng bản ấy thì thuận hơn nhiều.

Thật sự là khi làm văn bản học, chúng tôi cũng rất bất ngờ trước điều này. Có người viết đó là bản dịch của cụ Hoàng Xuân Hãn. Chúng tôi đã tra trong sách "La Sơn Yên Hồ Hoàng Xuân Hãn" thì không thấy có bản dịch thơ này. Có người nói đó là của cụ Trần Trọng Kim trong sách "Việt Nam sử lược". Đọc trong "Việt Nam sử lược" thì chỉ có bản phiên âm. Lại có người khác nói hình như của cụ Dương Quảng Hàm. Đọc sách cụ Dương Quảng Hàm cũng chỉ thấy cụ sử dụng bản dịch dẫn lại từ sách "Lĩnh Nam chích quái"… Tóm lại, cho đến nay, qua công việc khảo cứu của chúng tôi, vẫn chưa rõ ai là người dịch bài thơ "êm tai" này.

Kiều Mai Sơn

Chiều 20/2 (tức mùng 4 Tết), người dân từ các tỉnh thành đã dần quay trở lại Thủ đô dù chưa kết thúc kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Nguyên đán Bính Ngọ 2026. Tuy nhiên, ghi nhận của PV Báo CAND tại khu vực cửa ngõ phía Nam Thủ đô, tình hình giao thông diễn ra thuận lợi, người dân đi lại thông suốt. Lực lượng CSGT cùng với Công an cơ sở ứng trực tại tất cả các điểm nút ra vào thành phố để đảm bảo TTATGT cũng như triển khai thêm thiết bị công nghệ cho hoạt động giám sát, xử lý vi phạm giao thông trên tuyến.

Trong ngày 20/2 (mùng 4 Tết Bính Ngọ), người dân từ các tỉnh đã dần quay trở lại Thủ đô sớm song tình hình giao thông tại Hà Nội và các cửa ngõ được ghi nhận là khá thuận lợi và thông suốt, không xảy ra ùn tắc nghiêm trọng kéo dài như những năm trước.

Ngày 20/2, Ban tổ chức Lễ hội Du lịch Chùa Hương 2026 thông báo hoàn trả tiền đã đặt mua vé thắng cảnh từ 00h ngày 20 đến 24h ngày 22/2 qua các hình thức trực tiếp và trực tuyến. Ban tổ chức cũng thực hiện miễn phí gửi xe ô tô các loại tại các bến xe do Ban tổ chức quản lý.

Sau khi ăn trứng cá rồng - một loại cá cảnh, 13 người ở Thanh Hóa nhập viện với triệu chứng đau bụng, nôn, tiêu chảy nghi ngộ độc. Bộ Y tế yêu cầu khẩn trương điều tra làm rõ.

Sau ba ngày đầu năm, thị trường hàng hóa cả nước trong ngày Mùng 4 Tết Bính Ngọ 2026 đã dần hoạt động trở lại. Nguồn cung được tăng cường, hệ thống phân phối mở cửa đồng loạt, sức mua ở mức vừa phải nên giá cả nhìn chung ổn định, không có biến động bất thường.

Những ngày đầu xuân Bính Ngọ 2026, người dân khắp cả nước nô nức rủ nhau đi lễ. Trong các điểm đến tâm linh trên địa bàn Thủ đô Hà Nội, Phủ Tây Hồ luôn là một trong những nơi thu hút rất đông đảo người dân về dâng hương, làm lễ đầu năm.

Khoảng 4h sáng ngày 20/2, sau 3 giờ tích cực tìm kiếm, Công an xã Tây Yên Tử và Tổ bảo vệ Công ty Dịch vụ Tây Yên Tử đã nhanh chóng tìm kiếm, đưa 4 du khách bị lạc trong rừng khi tham quan Khu du lịch tâm linh – sinh thái Tây Yên Tử, thuộc xã Tây Yên Tử, tỉnh Bắc Ninh về nơi an toàn.

Khi sắc xuân bắt đầu lan tỏa trên từng con phố, cũng là lúc nền kinh tế Việt Nam khép lại một năm với nhiều dấu ấn đáng nhớ. Năm 2025 trôi qua trong bối cảnh thế giới đầy biến động, nhưng cũng là năm Việt Nam ghi tên mình đậm nét hơn trên bản đồ thương mại toàn cầu, bằng những con số xuất khẩu (XK) kỷ lục và sự trưởng thành rõ rệt của thương hiệu “Made in Vietnam”.

Khi những cành đào trước ngõ vừa hé nụ, khói hương trầm ngày Tết còn vương trong sương sớm, thì ở nhiều trụ sở Công an trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa, một ca trực mới đã bắt đầu. Không pháo hoa, không tiếng chúc Tết rộn ràng, thay vào đó là ánh đèn phòng làm việc xuyên Tết, là tiếng bàn phím gõ nhịp đều đều, là những dòng dữ liệu dân cư được cập nhật chính xác đến từng chi tiết. Với lực lượng Công an Thanh Hóa, Tết không chỉ là thời khắc sum vầy, mà còn là “thời gian vàng” để tăng tốc, hoàn thiện mục tiêu chuyển đổi số, bảo đảm quyền lợi thiết thực nhất cho nhân dân.

Ngoại hình “chuẩn người mẫu”, bộ vest đen lịch sự, cặp kính đen cùng phong cách đầy… lãng tử khi xuất hiện cùng dàn xe chuyên dụng của lực lượng Cảnh vệ CAND khiến Trung uý Phùng Thế Văn trở thành hiện tượng đặc biệt được quan tâm trong dịp đại lễ kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9 (A80). Nhưng có lẽ, đến thời điểm hiện tại, vẫn ít người biết tường tận về người lính đặc nhiệm trẻ vẫn được cộng đồng mạng, nhất là người trẻ ví von là “soái ca Cảnh vệ” A80 này.

Chỉ trong 6 ngày (từ ngày 27 Tết đến mùng 3 Tết), qua công tác tuần tra, kiểm soát; lực lượng chức năng đã phát hiện, lập biên bản 717 trường hợp vi phạm, tạm giữ 261 phương tiện. Các trường hợp phần lớn vi phạm liên quan đến các lỗi: nồng độ cồn, tốc độ, chở hàng quá khổ, quá tải và các lỗi tiềm ẩn nguy cơ cao gây TNGT.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文