Ai đã băm khu công nghệ cao Hoà Lạc thành trang trại?

Nằm trong quy hoạch chuỗi đô thị Miếu Môn - Xuân Mai - Hòa Lạc - Sơn Tây, Khu Công nghệ cao (KCNC) Hòa Lạc được thành lập theo Quyết định 198/1998/QĐ-TTg ngày 12/7/1998 của Thủ tướng Chính phủ với diện tích 1.650 ha ở huyện Thạch Thất (Hà Tây). Việc đầu tư xây dựng KCNC được chia thành 3 giai đoạn và sẽ hoàn thành vào năm 2020.

Tháng 5/1999, Thủ tướng Chính phủ ra quyết định thu hồi 200 ha thuộc 3 xã Hạ Bằng, Thạch Hòa, Tân Xã để thực hiện bước 1 giai đoạn 1 của dự án. Tháng 3/2002, Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập Ban chỉ đạo giải phóng mặt bằng các dự án quy hoạch khu vực Hòa Lạc do ông Đỗ Văn Toan - Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tây, làm Trưởng ban.

Tuy nhiên, các cấp chính quyền và các cơ quan liên quan ở Hà Tây đã để xảy ra rất nhiều sai phạm trong việc thực hiện đền bù, giải phóng mặt bằng và quản lý đất đai vùng quy hoạch KCNC.

Lật lại lịch sử mới thấy những sai phạm trong quản lý, sử dụng đất đai ở khu vực Hòa Lạc đã tồn tại trong một thời gian dài. Tháng 1/1992, UBND tỉnh Hà Tây có chính sách khuyến khích khai hoang mở rộng diện tích trồng chè. Sau đó, UBND huyện Thạch Thất ra quyết định đưa 100 hộ vào khu kinh tế mới Hòa Lạc.

Chỉ trong 2 năm 1994 - 1996, ông Phùng Văn Đính, nguyên Phó Ban kinh tế mới và ông Cấn Văn Bổ, cán bộ Ban Kinh tế mới, đã giao 5.000m² đất ở xã Tân Xã cho bà Đào Tuyết Mai ở ngách 19/9 phố Kim Đồng, quận Ba Đình, Hà Nội, (ông Đính sau đó đã bị khởi tố trong một vụ án khác).

Tiếp đó năm 1993, ông Kiều Hữu Triệu, Trưởng ban Kinh tế mới Hòa Lạc (hiện là Phó giám đốc Sở LĐ-TB&XH Hà Tây) đã tự ý tách hộ cho anh Giang Thế Nam, là con trai của ông Giang Xuân Bách, dù khi đó Nam chưa có gia đình. Sau đó ông Nguyễn Tiến Xuân, nguyên cán bộ Ban kinh tế mới Hòa Lạc (hiện là cán bộ Phòng NN&PTNT huyện Thạch Thất) đã sử dụng biên bản giao đất của Ban Quản lý kinh tế mới Hòa Lạc rồi photo chữ ký của ông Triệu để giao 5.000m² cho anh Giang Thế Nam.

Ông Xuân còn dùng biên bản giao đất lưu không để giao 13.200m² đất khu Gò Hiệp, xã Tân Xã cho ông Nghiêm Xuân Tuệ, nguyên Vụ phó Vụ Quan hệ quốc tế - Bộ LĐ-TB&XH. Ông Xuân tiếp tục photo chữ ký của ông Triệu vào một biên bản giao đất, tự viết nội dung để giao đất cho một số hộ dân, trong đó có 4 trường hợp được giao tổng cộng 22.250m² mà không hề báo cáo ông Triệu.

Cán bộ UBND 4 xã Thạch Hòa, Tân Xã, Hạ Bằng, Bình Yên, trong vùng quy hoạch cũng không chịu kém trong việc làm liều.

Cụ thể, tại xã Thạch Hòa từ năm 1995 - 1998 giao đất trái thẩm quyền cho 11 trường hợp với diện tích 14.078m², thu 65.229.000 đồng; hợp thức hóa 4.628m² đất công cho 5 hộ, thu 18 triệu đồng.

Tại xã Bình Yên, trước năm 1998, giao 1.270m² đất trái thẩm quyền cho 8 hộ, thu 43 triệu đồng; năm 2002, giao thầu 20.000m² đất nông nghiệp cho 2 hộ thu tiền một lần 20 triệu để họ sản xuất và làm dịch vụ thương mại.

Tại xã Hạ Bằng, từ năm 1995 đến 1997 giao thầu 32 ha đất lâm nghiệp không đúng quy định cho  82 hộ, sau đó toàn bộ 82 hộ đều xây dựng nhà ở trái phép nằm trong KCNC; năm 2001, có 7 hộ chuyển nhượng trái phép 4.060m² đất, ngoài ra còn có 34 hộ xây dựng trái phép trên diện tích hơn 2.700m².

Tại xã Tân Xã, trong hai năm 1994 - 1995 giao thầu không đúng quy định 83.831m² cho 81 hộ dân, thu 122,7 triệu đồng. Ngoài ra, UBND xã Tân Xã chưa có biện pháp xử phạt hành chính và xử lý tháo dỡ ngay từ ban đầu đối với 12 hộ dân xây dựng công trình trái phép trên diện tích 46.000 m².--PageBreak--

Tổng cộng từ năm 1993 - 2004, UBND 4 xã trên đã xác nhận mua bán chuyển nhượng 537.699m² đất trong phạm vi KCNC cho 250 trường hợp. Việc mua bán, chuyển nhượng dưới các hình thức viết giấy trao tay hoặc được UBND xã chấp nhận.

Tại xã Tân Xã, ông Nguyễn Đình Dũng - Giám đốc chi nhánh Hà Tây I - Công ty Cổ phần Thiên Đức sử dụng 113,6 ha đất, trong đó có 6 ha chuyển nhượng của 16 hộ dân năm 1994, 100 ha hồ Tân Xã ký hợp đồng sử dụng mặt nước để kinh doanh, nuôi trồng và đánh bắt thủy sản. Còn 7,19 ha ông Dũng không giải trình được. Ông Dũng tự nhận đã bán 2.640m² cho bà Chu Thị Bích Diệp; 10 hộ dân ở xã Tân Xã nhận đã chuyển nhượng cho ông Dũng 8 ha vào năm 1998 và năm 2000 với tổng số tiền là 300 triệu đồng.

Trang trại nằm ngay trong KCNC.

Trong quy hoạch chuỗi đô thị Miếu Môn - Xuân Mai - Hòa Lạc - Sơn Tây (phê duyệt tháng 6/1997), Thủ tướng đã giao cho “Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tây có trách nhiệm quản lý chặt chẽ đất đai, chống lấn chiếm và mua bán đất trái phép trong khu vực quy hoạch các đô thị này”, thì tháng 10/1997, UBND tỉnh Hà Tây lại ra quyết định cho Công ty TNHH Toàn Thắng thuê 10 ha đất có vị trí nằm trong KCN ở xã Hạ Bằng, để... trồng cây ăn quả.

Điều đáng nói là doanh nghiệp này không có chức năng trồng cây ăn quả. Khi kiểm tra còn phát hiện UBND huyện Thạch Thất và Công ty TNHH Toàn Thắng không lập phương án đền bù, hỗ trợ cho 87 hộ dân thuộc diện di dời giải phóng mặt bằng; UBND xã Hạ Bằng không giải trình được số tiền 690,5 triệu đồng mà Công ty Toàn Thắng trả, trong đó 68,9 triệu đồng phải nộp vào ngân sách, xã không lập phiếu thu, không ghi vào sổ sách kế toán để theo dõi.

Chưa hết, mặc dù chưa thẩm định đầy đủ hồ sơ nhưng Phòng Đăng ký kinh doanh Sở Kế hoạch - Đầu tư đã cấp Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh cho Doanh nghiệp tư nhân Lợi Lộc (8/2001) và Chi nhánh 1 của Công ty Cổ phần Thiên Đức do ông Nguyễn Đình Dũng làm giám đốc (4/2002) được đặt trụ sở để kinh doanh trong khu quy hoạch xây dựng KCNC.

Hậu quả của việc làm này là cho tới thời điểm hiện nay, việc xây dựng 10 km đường bao KCNC đang tắc vì không giải phóng được mặt bằng diện tích đất Công ty Toàn Thắng đang sử dụng.

Trách nhiệm thuộc về ai?

Trước những phức tạp trong công tác quản lý và sử dụng đất đai ở KCNC Hòa Lạc, các cơ quan chức năng của Trung ương đã phải vào cuộc thanh tra toàn bộ và có kết luận về những sai phạm và trách nhiệm của các cấp, các ngành tỉnh Hà Tây, đó là:

UBND tỉnh Hà Tây chưa thực hiện đầy đủ chức năng quản lý Nhà nước, chưa có biện pháp tổ chức có hiệu quả công tác quản lý và sử dụng đất đai tại KCNC, vi phạm Luật Đất đai 1993.

Việc UBND huyện Thạch Thất buông lỏng quản lý, sử dụng đất đai; chưa chỉ đạo công tác đo đạc, xây dựng quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, chưa có biện pháp kiên quyết trong xử lý vi phạm về quản lý đất đai, giải phóng mặt bằng, xây dựng nhà ở trái phép thuộc về trách nhiệm của ông Khuất Văn Thành, nguyên Chủ tịch UBND huyện Thạch Thất (hiện là Phó chủ nhiệm ủy ban kiểm tra Tỉnh ủy Hà Tây).

UBND 4 xã Hạ Bằng, Thạch Hòa, Tân Xã, Bình Yên đã buông lỏng công tác quản lý và sử dụng đất đai; xác nhận 250 trường hợp mua bán chuyển nhượng đất trái phép trên địa bàn, gây nên những phức tạp khi thu hồi.

Trách nhiệm thuộc về các ông: Nguyễn Xuân Tuyết - Chủ tịch, Nguyễn Văn Hợi - Phó chủ tịch UBND, Nguyễn Trượng Phu - Trưởng ban Tài chính xã Hạ Bằng, Nguyễn Văn Thìn - Chủ tịch, Nguyễn Tiến Giăng - Phó chủ tịch (nay là Phó phòng Tài nguyên - Môi trường huyện Thạch Thất), Nguyễn Hữu Đậu - Phó chủ tịch UBND xã Thạch Hòa, Nguyễn Viết Vòng - Chủ tịch, Bùi Khắc Phiến - Phó chủ tịch UBND xã Tân Xã, Nguyễn Xuân Nho - Chủ tịch, Hoàng Chí Lượng - Phó chủ tịch UBND xã Bình Yên (2000 - 2003), nay là Phó phòng NN&PTNT huyện Thạch Thất