Anh em họ Đỗ trên đất Ba Lan
Dự lễ động thổ khu đô thị mới Mỗ Lao làm cho tôi quá bất ngờ về mấy anh em nhà họ Đỗ TSQ trên đất Ba Lan. Vẫn biết rằng, mấy "đại gia" này mạnh lắm, tâm huyết với quê hương lắm, nhưng tầm cỡ như Mỗ Lao - một khu đô thị mới đang hình thành với số đầu tư lớn, quy hoạch hiện đại kiểu châu Âu thì vẫn ngoài suy đoán của tôi.
Là một người làm công tác cộng đồng ở Ba Lan của cơ quan đại diện mấy năm liền, tôi cũng lây niềm vui pha chút tự hào về họ, những người suốt mấy năm ròng gắn bó, lăn lộn cùng họ trong các phong trào của cộng đồng người việt trên đất Ba Lan.
Cùng với một số “đại gia” khác như Trung tâm Thương mại ASG, Công ty TTC, Nhà Văn hóa Thăng Long, Nhà hàng Quê hương... Tập đoàn TSQ (tên viết tắt của 3 anh em Đỗ Trường, Đỗ Sơn và Đỗ Quân) là những “Mạnh Thường Quân” trong các hoạt động của cộng đồng người Việt tại Ba Lan. Mấy năm gần đây, hầu như bất kỳ một hoạt động nào của cộng đồng, họ cũng có mặt, chẳng những đóng góp kinh phí, thường là đứng đầu danh sách, mà còn nhiệt tình hăng hái tổ chức, vận động bà con cộng đồng ủng hộ phong trào.
Đỗ Quân, Chủ tịch Tập đoàn TSQ, dù bận kinh doanh, điều khiển cả một tập đoàn xuyên quốc gia (ngoài trụ sở chính ở Ba Lan, TSQ có chi nhánh tại nhiều nước trên thế giới như Cuba, Trung Quốc, Nga, Đức, EU... và nhà máy may hàng xuất khẩu tại quê hương Hà Tây của anh), nhưng vẫn mê hoạt động văn hóa, văn nghệ lắm. Anh thường về Việt
Đối với thơ ca đất Việt, sao mà anh em TSQ lại ưu ái đến thế. Chẳng những họ đóng góp cả tinh thần và vật chất để xây dựng những tờ báo của cộng đồng như Quê Việt, cùng tổ chức những đêm thơ của các nhà thơ cộng đồng mà đối với bất kỳ một đoàn nhà văn, nhà thơ nào trong nước sang, các anh cũng chu đáo, hào hiệp đến cảm động...
Đỗ Quân là một trong những người có công trong việc tạo điều kiện nối kết quan hệ giữa hai hội nhà văn Việt
Cũng như nhiều doanh nghiệp thành đạt khác, TSQ cũng rất trăn trở với mảnh đất quê còn nhiều gian khó của mình. Từ năm 1999, Đỗ Quân cùng anh em Tập đoàn TSQ đầu tư xây dựng xí nghiệp may, thu hút hàng trăm lao động của quê nhà, làm hàng xuất khẩu, trước hết là phục vụ cho thị trường châu Âu và mở rộng ra một số khu vực khác. Nhưng việc TSQ đầu tư góp vốn cùng Hà Tây quê nhà xây dựng khu đô thị mới Mỗ Lao thì quả là chuyện làm tôi phải giật mình.
Trước hết là quy mô quá hoành tráng của Dự án đang được dư luận trong nước hết sức quan tâm. Những 120 hécta chứ đâu phải chuyện nhỏ. Vốn đầu tư thật khổng lồ, đến nay trong tổng số vốn đăng ký đầu tư 331 triệu USD thì riêng Tập đoàn TSQ đã đăng ký 2 khoản lớn là 60 triệu USD để xây dựng tòa tháp đôi 37 tầng trên diện tích 1,1 hécta và đầu tư xây dựng “Làng Việt kiều châu Âu” gồm những khu biệt thự và liền kề trên diện tích 12,5 hécta với 63 triệu USD. Thế mới biết tiềm lực của bà con Việt kiều mình thật là mạnh. Hà Tây đã huy động được “nội lực” của tỉnh nhà từ những người con quê hương thành đạt trên đất Ba Lan thật đáng nể.
Khu đô thị mới Mỗ Lao động thổ ngày 7/12/2005 là một món quà đặc biệt chào mừng Đại hội Đảng bộ tỉnh Hà Tây, dự kiến năm 2007 sẽ hoàn thành và đưa vào sử dụng. Riêng khu “Làng Việt kiều châu Âu” cũng được khởi công xây dựng trong tháng 12/2005. Vậy là không lâu nữa, Hà Tây sẽ có một khu đô thị tầm cỡ quốc tế, chẳng những làm đẹp thêm bộ mặt tỉnh nhà mà góp phần làm thay đổi diện mạo vùng ven thủ đô Hà Nội. Riêng bà con cộng đồng Ba Lan và các nước châu Âu nay mai sẽ có một “làng” tuyệt vời, gồm những người con xa xứ được sống chung trong một không gian hiện đại, lại rất tiện lợi vì chỉ cách trung tâm Hà Nội có 10km, kẹp giữa hai đại lộ là quốc lộ 6 và đường Láng Hạ kéo dài. Với những điều kiện như vậy và giá chuyển nhượng lại rất mềm so với thời điểm này nên hầu hết các lô đất biệt thự và liền kề đa số bà con Việt kiều đã đăng ký.
Trao đổi với tôi trong hôm động thổ Khu đô thị Mỗ Lao, anh Trường, đại diện của Ban lãnh đạo Tập đoàn TSQ tỏ ra rất xúc động. Anh “khoe” với tôi là cả tỉnh, UBND Hà Tây hết sức ủng hộ, làm tất cả những gì có thể làm được trong quyền hạn, nên công việc sẽ tiếp tục suôn sẻ. Việc giải phóng mặt bằng cơ bản đã xong, chỉ còn 34 hộ gia đình đã đồng ý nhưng chờ giao mặt bằng là chuyển đến khu tái định cư.
Anh còn cho biết, ngoài bồi thường thiệt hại cho cư dân ở đây, TSQ còn hỗ trợ cho việc chuyển đổi nghề và ổn định sản xuất, sẽ sử dụng hàng ngàn lao động đã qua đào tạo... Anh còn nói gì đó, nhưng tiếng át đi vì đồng loạt máy ủi đất san mặt bằng trong buổi lễ động thổ cùng rộ lên..