Bâng khuâng Sơn Trà
Không còn bao lâu nữa, cây cầu treo nối liền hầm đường bộ Hải Vân về bán đảo Sơn Trà, sẽ hoàn thành, mở thêm một triển vọng phát triển ngành công nghiệp không khói của TP Đà Nẵng. Thế nhưng, rừng ở bán đảo Sơn Trà đang bị tàn phá trong khi thế mạnh của bán đảo có ý nghĩa đặc biệt với TP Đà Nẵng này vẫn "ngủ yên".
Cả một mảng rừng xanh ngắt dưới chân bán đảo Sơn Trà kéo dài từ bãi
Lá phổi xanh có loài linh trưởng đẹp nhất thế giới…
Ông Phan Thế Dũng, Trưởng ban Quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà, cho biết: Đó là đỉnh núi cao nhất, so với mực nước biển - nó cao đến 696m. Trước đây, tổng diện tích đất rừng Sơn Trà có đến 4.371ha; nhưng kể từ khi khu vực 200m trở xuống chân núi được quy hoạch cho các dự án du lịch, đường giao thông, thì đến nay đất rừng teo lại còn 3.871ha.
Ở Sơn Trà, rừng trồng rất ít, rừng tự nhiên chiếm khoảng 3.236ha, trong đó rừng nguyên sinh 539ha. Điều đáng quan tâm, rừng Sơn Trà không chỉ là lá phổi xanh cho đô thị Đà Nẵng mà còn là một cánh rừng có loài voọc chà vá chân nâu (Pygathrix nemaeus), sinh sống nhiều nhất trên thế giới hiện nay.
Mười năm về trước, Tiến sĩ Đinh Thị Phương Anh, Đại học Sư phạm Đà Nẵng, đã thực hiện một đợt khảo sát tại rừng phát hiện có 985 loài thực vật, 36 loài thú, 106 loài chim, 23 loài bò sát.
Đợt khảo sát thực địa gần đây nhất được các chuyên gia sinh học các trường đại học trong nước vào cuối năm ngoái, với sự tài trợ của Tổ chức Bảo tồn voọc quốc tế, đã xác định được 12 đàn voọc chà vá chân nâu, với số lượng khoảng 171 - 198 cá thể. Ngoài ra, còn phát hiện các loài linh trưởng khác như: khỉ vàng, khỉ mặt đỏ, hoẵng, lợn rừng, cheo cheo… cùng nhiều loài ếch núi và bò sát.
Trong hội thảo công bố số liệu điều tra mới này, Giáo sư Loisk. Lippold, Chủ tịch Tổ chức Bảo tồn voọc quốc tế (Douc Langur Foudation - San Diego, USA), cùng các chuyên gia linh trưởng, chuyên gia sinh học đều bày tỏ quan ngại đối với việc hình thành các dự án du lịch dưới chân Sơn Trà sẽ làm ảnh hưởng đến cuộc sống lâu dài của các đàn voọc chà vá chân nâu ở đây.
Vì vậy, cần có biện pháp gìn giữ và bảo tồn các loài động vật hoang dã ở Sơn Trà, trong đó có voọc chà vá chân nâu, loài linh trưởng đẹp nhất thế giới. Nhưng, điều ấy chỉ trở thành hiện thực khi những người lãnh đạo chính quyền TP Đà Nẵng vào cuộc…
Và một địa chỉ du lịch bị bỏ quên…
Dưới chân bán đảo Sơn Trà, nằm bên đường xuyên Á, đối diện với cảng Tiên Sa, một hải cảng đẹp và thuận lợi từng được ví là "Gibraltar của Đông Nam châu Á", có một khu nghĩa địa nhỏ, người địa phương quen gọi đó là khu mả Tây.
Người dân sống gần chân bán đảo và cả những cán bộ làm việc ở nhiều cơ quan cạnh khu nghĩa địa này, dường như rất ít người biết đây là nơi chôn cất binh sĩ bộ binh và hải quân của người Pháp và người Tây Ban Nha, thuộc hạm đội của Đô đốc Rigault de Genouilly bị chết trong những trận đánh vào Đà Nẵng, mở đầu cho cuộc chiến tranh xâm lược nước ta, giai đoạn 1858 -1860.
Chúng tôi may mắn được cán bộ nghiên cứu sử học Lưu Anh Rô, công tác tại Ban Tuyên giáo TP Đà Nẵng, cung cấp cho một số tài liệu về khu nghĩa địa này, trong đó có thư của Hiệu trưởng Trường Viễn Đông Bác Cổ viết vào cuối tháng 5/1921, gửi cho Khâm sứ Trung Kỳ ở Huế.
Trong hơn một thế kỷ qua, với bao biến cố thăng trầm của lịch sử, nhưng nhân dân TP Đà Nẵng nói chung, người dân sinh sống ở quận Sơn Trà nói riêng vẫn chăm sóc, giữ gìn nguyên vẹn khu nghĩa địa này.
Từ đó cho thấy, sự tồn tại của khu nghĩa địa Tây không chỉ là minh chứng hùng hồn về tinh thần đấu tranh bất khuất, ngoan cường chống giặc ngoại xâm của quân và dân Đà Nẵng trong buổi đầu đánh Pháp, mà còn là minh chứng về lòng vị tha của nhân dân ta đối với kẻ thù.
Vậy, tại sao ngành Du lịch TP Đà Nẵng lại bỏ quên địa chỉ này trong suốt thời gian dài? Trong khi, năm nào bến cảng Tiên Sa cũng đón những con tàu chở hàng nghìn khách du lịch từ các nước trên thế giới theo đường biển đến Đà Nẵng thăm thú, nghỉ ngơi.
Đến bán đảo Sơn Trà trong những ngày này, khi TP Đà Nẵng đang tích cực chuẩn bị tổ chức Liên hoan Du lịch "Biển gọi - 2007", chúng tôi không khỏi bâng khuâng. Và với những gì ghi nhận được, chúng tôi hy vọng sẽ góp thêm lời cảnh báo để sự phát triển ngành công nghiệp không khói của Đà Nẵng khai thác triệt để tiềm năng du lịch vốn có của mình và đi đúng hướng hơn...