Bờ kè kênh mới xây đã như... "răng bà lão"
Theo hồ sơ, công trình bờ kè kênh Đường Gạo thuộc địa phận thị trấn Tràm Chim, huyện Tam Nông, Đồng Tháp được tiến hành xây dựng từ tháng 5/1998 đến tháng 7/1998, nhưng không hiểu vì lý do gì, một công trình có vài trăm mét bờ kè bị kéo dài đến tháng 4/2003 mới hoàn thành.
Công trình bờ kè kênh Đường Gạo có tổng chiều dài chưa tới 350m, xây dựng kiên cố bằng bê tông cốt thép, tường thẳng đứng, chân bờ kè thiết kế chống trượt và chống lật.
Thế nhưng, công trình tốn tiền tỷ của Nhà nước này, theo quan sát của chúng tôi hiện có đoạn móng đã trượt khỏi đầu cừ (dịch chuyển so với nền cọc) và một số đoạn bờ kè đã mất ổn định, bị lật nghiêng, nước xô dịch chuyển ra phía ngoài kênh Đường Gạo.
Khi được hỏi thăm về công trình bờ kè này, hầu như người dân thị trấn Tràm Chim, biết chuyện đều lắc đầu và ngán ngẩm, trả lời những lời chua xót: "Bờ kè này làm cho có làm chớ có ai quan tâm đến chất lượng của nó đâu. Mới hai mùa nước là tường kè ngả nghiêng rồi".
Bờ kè kênh Đường Gạo là công trình rất quan trọng đối với người dân thị trấn Tràm Chim bởi nó che chắn, tránh sạt lở và tạo mỹ quan cho khung cảnh của thị trấn. Nhưng, trước một công trình mới đưa vào sử dụng chưa được bao lâu, xuống cấp nghiêm trọng, nhiều người dân ví bờ kè như răng hàm lung lay và đã rụng gãy.
Trước thực tế này, chính quyền địa phương nơi đây đã đóng cọc bê tông gia cố ở phía ngoài đường bờ kè nhằm chống trượt và lật ra kênh Đường Gạo để đảm bảo an toàn cho người dân vì sợ công trình ngã đổ gây tai nạn chết người.
Chưa hết, một công trình bờ kè chỉ có chiều dài gần 350m nhưng một số đoạn phía trong bờ kè vẫn chưa sang lấp đất, tạo thành những cái ao tù chứa rác thải do các hộ dân sống cặp tuyến kênh Đường Gạo vứt bỏ chất thải, gây ô nhiễm môi trường cho cả khu vực.
Theo quan sát của chúng tôi, dọc theo bờ kè có hàng chục hộ dân sinh sống và phần lớn đã xây dựng nhà kiên cố, nhưng việc giữ gìn bảo vệ chung thì người dân xem như đó không phải là chuyện của họ.
Qua tìm hiểu được biết, về quy hoạch thì khoảng cách từ kè đến nhà dân từ 2 đến 4m là quá ngắn (thực tế nhiều hộ dân xây dựng nhà ở hoặc công trình phụ sát bờ kè), trong khi đó áp lực do tải trọng tĩnh phía trong tác động lên bờ kè rất lớn, làm cho một số đoạn kè bị lật hoặc trượt ra phía kênh Đường Gạo.
Về thiết kế cũng cho thấy, với một dòng kênh lớn như Đường Gạo, xây dựng bờ kè thiết kế thẳng đứng làm giảm diện tích mặt cắt ướt kênh Đường Gạo. Sau khi kè xây dựng xong thì vận tốc dòng chảy trong mùa lũ tăng lên làm cho đáy kênh sâu thêm, nên khả năng chống trượt bị giảm đi.
Mặt khác, công trình không có hệ thống giằng chống lật, không có hệ thống thoát nước và vải địa kỹ thuật bảo vệ phần đất cát bên trong bờ kè, nên nước mưa và nước sinh hoạt thải ra từ các hộ dân rò rỉ qua dưới phần móng công trình lâu ngày dẫn đến hiện tượng xói phần đất dưới móng bờ kè, gây mất ổn định công trình.
Trong khi đó, để khắc phục "sự cố" bờ kè kênh Đường Gạo, UBND huyện Tam Nông đã xin chủ trương UBND tỉnh Đồng Tháp về phương án đầu tư khắc phục bờ kè kênh Đường Gạo.
Và, từ đây UBND tỉnh Đồng Tháp chấp thuận và có chủ trương yêu cầu Sở NN&PTNT, Sở Xây dựng tỉnh Đồng Tháp, UBND huyện Tam Nông lập dự án khắc phục bờ kè kênh Đường Gạo trên cơ sở đảm bảo về kỹ thuật, ổn định lâu dài; lập lại trật tự trong việc xây dựng nhà ở của người dân trong khu vực nhằm đảm bảo mỹ quan đô thị và không ảnh hưởng đến bờ kè; yêu cầu các hộ dân cất nhà lấn ra bờ kè phải dở bỏ nhằm tránh ảnh hưởng áp lực do áp lực tải trọng tĩnh, đồng thời gia cố bảo vệ tạm thời bờ kè, cảnh báo nguy hiểm để người dân chủ động phòng tránh…
Tuy nhiên, một công trình mới đưa vào sử dụng được vài năm, đã phải chỉ đạo "khắc phục" nhưng UBND tỉnh Đồng Tháp không nêu ra nguyên nhân vì sao phải bỏ ra một số tiền lớn để khắc phục nó?