Câu chuyện mang tên Bạch Long Vĩ

1. Chuyến đi khởi đầu với vài trì hoãn nho nhỏ đã khiến cho không ít thành viên trong đoàn buột đưa ra dự đoán một kết cục không mấy khả quan. Từ Hà Nội, chuyến đi bị hoãn đúng một tuần vì thời tiết xấu.

Tập trung ở bến Bính, lên boong từ tờ mờ sáng rồi ra đến cửa Bạch Đằng thì tàu lại bắt buộc phải thả neo, tắt máy hú còi inh ỏi liên tục vì sương mù quá dày đặc mất tầm nhìn, không đảm bảo yếu tố an toàn nếu tiếp tục vận hành. Thấy cảnh các thủy thủ trên khoang lái bình thản lôi bánh mỳ ra lót dạ buổi sáng trong lúc chờ vãn sương, có người trong đoàn đã thốt lên: Thế là xong!

Nhưng chưa xong được. Thêm gần tiếng rưỡi đồng hồ chậm lại ở cửa Bạch Đằng như chỉ tăng thêm nỗi phấn khích của các thành viên trong đoàn, đặc biệt là khi con tàu chậm rãi hú còi tiến vào âu cầu Bạch Long Vĩ. Nghe nói chưa bao giờ có một đoàn báo chí đông như thế đến đây. Thêm đồng chí Lê Quốc Trung, Phó chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam là vừa chẵn 30 phóng viên của đủ các báo, đài địa phương lẫn Trung ương tham gia chuyến công tác này. Quà tặng cũng vì thế mà dồi dào hơn: sách, báo, tạp chí, thực phẩm đóng hộp, dụng cụ tập thể thao...

Vì có sự quan tâm chuẩn bị chu đáo, món quà của Báo CAND và Chuyên đề ANTG được đánh giá thật "hoành tráng" với 2 chiếc tivi màu màn hình phẳng 29 inch "cáu cạnh" và hàng chục tập sách, đĩa thơ nhạc đang thịnh hành sẽ là những món ăn tinh thần không thể thiếu dành cho quân dân huyện đảo.

2. Nổi bật lên trong hàng ngũ tham gia đón đoàn là những bộ trang phục màu cỏ úa của Thanh niên xung phong (TNXP). Ở Bạch Long Vĩ, gần như mọi hoạt động, các công trình đều có sự góp mặt của đội ngũ TNXP, lực lượng nòng cốt xung kích trên đảo. TNXP tham gia xây dựng Công viên Tuổi trẻ Sông Hồng, xây dựng Công viên Văn hóa trung tâm, xây dựng Bệnh viện đa khoa, xây dựng Đài tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ đã ngã xuống bảo vệ vùng trời, biển đảo của Tổ quốc để Bạch Long Vĩ có diện mạo như ngày hôm nay. TNXP tham gia trồng rừng lấy màu xanh cho đảo...

Vẫn còn đấy dấu ấn bạn bè quốc tế với khu rừng hội hữu nghị Chữ thập đỏ Bạch Long Vĩ Việt Nam - KITAKANTO Nhật Bản. Hàng ngàn cây rừng, hàng tấn rau xanh, thực phẩm tăng gia sản xuất đều thấm đẫm mồ hôi của các nam, nữ TNXP. 17 năm có mặt trên đảo, TNXP đã trở thành một phần không thể thiếu cùng với sóng gió và sự khắc nghiệt của vùng biên đảo này. 57 đội viên, thêm 3 chỉ huy của Liên đội TNXP mỗi người một tính, hoàn cảnh tuy có khác nhau, nhưng đều chung một lý tưởng ra đi vì ngày mai lập nghiệp, không quản ngại gian khổ.

Tuần tra trong âu cảng.

Một ngày làm việc của đội viên TNXP Vũ Thị Sâm bắt đầu từ 6 giờ sáng. Ngủ dậy, lo cơm nước cho chồng, con xong là vừa đến giờ đi làm. Đưa con đi gửi ở nhà trẻ của Liên đội TNXP bán trú qua trưa. Chiều tối đón con về, lo cơm nước để rồi lại chuẩn bị cho ngày làm việc tiếp theo... Ở đâu không biết, nhưng ở đây TNXP gần như đồng nghĩa với sẵn sàng làm tất cả mọi việc mà huyện đảo cần đến. Sâm quê Hải Phòng, năm nay 26 tuổi, ra đảo từ năm 2003, 3 năm sau lấy chồng và đến nay đã có một nhóc 3 tuổi kháu khỉnh.

Cô tâm sự, cho đến phút này, Sâm và nhiều bạn đồng lứa TNXP khẳng định mình không chọn sai đường. Tất cả họ là những thanh niên trẻ, đầy hoài bão ở cái lứa tuổi mười chín, đôi mươi đã tình nguyện đi TNXP để góp sức xây dựng huyện đảo Bạch Long Vĩ thành điểm tiền tiêu vững mạnh của Tổ quốc.

Câu chuyện vượt... 17 nghìn cây số để đi học đại học đã thôi thúc tôi phải gặp bằng được Liên đội phó TNXP Bạch Long Vĩ Nguyễn Văn Hậu. Hậu là người duy nhất trong số những TNXP ở đây vừa công tác, vừa theo học đại học trong đất liền. Hậu cũng là một trong số những TNXP có mặt đầu tiên ở đảo. Thành lập UBND huyện đảo Bạch Long Vĩ ngày 10/12/1992 thì ngày 26/2/1993 Hậu xin ra đảo.

Cuối năm ấy, chàng TNXP 23 tuổi đời quyết định cưới vợ. Vợ Hậu cùng quê Tiên Lãng, cũng là TNXP xin ra đảo cùng một ngày với chồng. Tình yêu của đôi bạn trẻ nảy nở ngay nơi biển đảo xa xôi, như bông hoa trúc đào tươi thắm, được nuôi dưỡng bằng những giọt mưa biển thuần khiết, bởi vị mặn của sóng gió trùng dương và sự háo hức của sức trẻ đang hăng say bắt đầu một cuộc sống mới.

Với nguyện vọng tha thiết, Hậu được cấp trên đồng ý bố trí cho một tháng một lần vào đất liền học đại học. Hậu đã lựa chọn ngành Luật Kinh tế của Viện Đại học Mở Hà Nội, chi nhánh tại Hải Phòng để tu nghiệp. Lý do chỉ đơn giản là bởi muốn làm kinh tế, phải hiểu được luật. Thế là từ đó, Trung tâm Giáo dục thường xuyên tại 33 Nguyễn Đức Cảnh, thành phố Hải Phòng có một sinh viên đặc biệt. Để đảm bảo buổi học, nhiều khi Hậu phải xin phép nghỉ vào bờ trước cả tuần. May mắn thì có tàu du lịch loại lớn. Còn lại 3/4 số lần "tựu trường" của Hậu đi nhờ thuyền cá.

Hậu bảo, đã bước chân lên thuyền cá, nhiều khi phải xác định: "đánh bạc với biển khơi”. Có những đận gió bấc, thuyền trôi vào tận Thái Bình, cả đường biển, đường bộ chuyến ấy, Hậu đi học ngót 300 cây số. Thuyền cá ra biển xuất phát từ nhiều nơi, nhưng vào âu tàu thì chỉ có một Bạch Long Vĩ. Bởi vậy, đã lên thuyền cá, họ về đâu thì phải theo đấy.

Học ở Hải Phòng nhưng đáp bờ Hòn Gai, Cửa Ông, Quảng Ninh là chuyện thường. Vào mùa gió bấc (từ tháng 7 năm nay đến tháng 3 năm sau), thuyền đi 12 đến 13 tiếng mới từ Bạch Long Vĩ về đến Hòn Gai. Có hôm gió to quá, từ Bạch Long Vĩ về Cát Bà mất tới... 16 tiếng đồng hồ lênh đênh trên biển, người ngợm bị sóng "chần" cho "nát nhừ". Vậy mà hôm sau Hậu vẫn gượng dậy để đến lớp, kẻo rồi chẳng biết bổ sung kiến thức vào lúc nào.

Đã có lần thuyền cá chết máy giữa biển gần 12 tiếng đồng hồ. Sóng dập dềnh, nước biển tràn vào khoang. Vừa nằm bẹp một chỗ vì say sóng, vừa nhìn cảnh các thủy thủ cầm xô, chậu tát nước cứu thuyền, Hậu cứ đinh ninh chuyến ấy cầm chắc làm mồi cho cá...

Ấy vậy mà rồi quá nửa thời gian học đã qua, lẩm nhẩm đếm đốt ngón tay, chỉ năm rưỡi nữa là Hậu thành cử nhân. Mừng vui chen lẫn lo âu, bởi tính sơ sơ học cho hết chương trình cũng tốn ngót nghét hơn trăm triệu đồng. Đến hẹn cắp sách tới trường, may gặp thuyền quen thì được miễn phí, không thì 150.000đ/lượt. Đấy là chưa kể tiền ăn, tiền nghỉ trọ, tiền phương tiện đi lại trên đất liền. Mỗi lần tựu trường, cầm theo 2 triệu đồng mà Hậu thấy như bị... mất cắp! Hậu bảo đấy còn may là hai cậu con trai, đứa lớn năm nay 13, đứa nhỏ 7 tuổi gửi được ông bà nội ngoại trong đất liền nên cũng đỡ.

"Sinh viên" Nguyễn Văn Hậu vừa cười vừa làm phép tính: 140km đường biển một lượt, một tháng một lượt đi về, bốn năm rưỡi cả học cả làm tốt nghiệp, cộng cả phát sinh những lần lênh đênh trên biển hay cập bờ "sai quy định" thì tổng quãng đường đi học của Hậu lên tới gần... 17 nghìn cây số, tức là xấp xỉ 10 nghìn hải lý (1 hải lý = 1,8 cây số). Giả sử có một kỷ lục quốc gia về tổng quãng đường đi học trong phạm vi lãnh thổ, chắc Nguyễn Văn Hậu đầu bảng!

3. Chẳng phải ngẫu nhiên mà trong 2 chiếc tivi làm món quà "chủ lực" mang ra huyện đảo Bạch Long Vĩ lần này, Báo CAND và Chuyên đề ANTG tặng một chiếc cho cán bộ, chiến sĩ (CBCS) Công an huyện. Gói gọn trong một địa bàn hai cây số vuông, 14 CBCS và 3 lãnh đạo Công an huyện kiêm nhiệm đủ mọi công việc có liên quan tới công tác công an.

Đưa quà ra đảo.

Đội An ninh tổng hợp, kiêm thêm chức năng chính trị, hậu cần có Đội trưởng là Trung tá Bùi Xuân Hùng, người đang giữ kỷ lục về thâm niên công tác trên đảo với 8 năm có lẻ! Đội duy nhất chỉ làm một công tác nhưng lại không kém phần vất vả bởi số dân chài vãng lai mùa bão có khi còn đông hơn nhân khẩu trên đảo là Đội Quản lý hành chính. Những gì còn lại, bao gồm công tác điều tra, kinh tế, hình sự, ma túy, môi trường được gom tất tần tật lại thành một đội, có 4 CBCS dưới quyền chỉ đạo trực tiếp của Phó trưởng Công an huyện, Thượng tá Đào Văn Tuấn.

Không ít lần đích thân đồng chí Phó trưởng Công an huyện trực tiếp đi làm án, "lang bạt" vào đến tận Quảng Ngãi, Thừa Thiên - Huế để xác minh, truy bắt. Với mô hình tổ chức cấp huyện nhưng không có xã cấp dưới, Công an huyện đảo Bạch Long Vĩ là một trong những đơn vị có đặc thù riêng nhất về tổ chức bộ máy của một Công an huyện.

Trưởng Công an huyện, Thượng tá Nguyễn Công Hà tỏ vẻ rất tâm đắc với kết quả phối hợp giữ gìn đảm bảo an ninh trật tự, bảo vệ chủ quyền biển đảo giữa các cơ quan, khối an ninh quốc phòng trên địa bàn. Bạch Long Vĩ không phải là địa bàn phức tạp về an ninh trật tự.

Với số cư trú thường xuyên gần 90 hộ gia đình, tương đương gần 300 nhân khẩu, thêm TNXP, các lực lượng Công an, Quân đội, chính quyền cũng chỉ khoảng 1.000 người. Non ngần ấy nữa dân chài lai vãng, địa bàn quản lý được. Nhưng cái chính là song song cùng hoạt động ngần ấy lực lượng như Biên phòng Đồn 58, Ban Chỉ huy Huyện đội Bạch Long Vĩ, Trung đoàn 952, Trạm rađa 490, Trạm rađa C27 Phòng không - Không quân và cả TNXP nữa mà vẫn đảm bảo thực hiện tốt quy chế phối hợp, kết hợp chặt chẽ với nhau cùng hoàn thành tốt nhiệm vụ mới là quan trọng.

Thượng tá Vũ Văn Lương là Phó trưởng Công an huyện trẻ nhất trong số các lãnh đạo. Từng là Phó trưởng Công an huyện Thủy Nguyên, Hải Phòng phụ trách điều tra, đồng chí tâm sự rằng ngoài đảo, công tác công an thì không có gì khác nhau, nhưng về địa bàn và điều kiện làm việc thì khác hẳn so với đất liền. Cũng bởi thế nên tìm được và có chính sách phù hợp để khuyến khích CBCS trẻ chấp nhận thách thức, ra đảo đảm trách công việc và chuẩn bị kế cận cũng nên coi là một trong những thành công.

Mới đây, Trung úy trẻ măng Phạm Anh Tuấn, cán bộ nòng cốt của Công an huyện, vừa nhận quyết định bổ sung vào Đảng bộ Công an huyện đảo Bạch Long Vĩ. Quyết định mới đến đảo hôm 20/3 vừa rồi. Chứng kiến cái cảnh lãnh đạo hồ hởi thông báo tin vui của cấp dưới với khách vừa đến như tin vui của chính mình, mới càng cảm nhận được cái tình người nơi biển đảo xa xôi này.

4. Không biết cây "trúc anh đào xanh thắm" mà cố nhạc sĩ Huy Du đã đưa vào ca khúc trữ tình "Bạch Long Vĩ đảo quê hương" là cây nào, nhưng đúng là trên đảo có nhiều trúc đào thật. Và có lẽ cũng chỉ có những người khách trong đoàn nhà báo chúng tôi, ấp ủ từ ở nhà những truyền thuyết về Lạc Long Quân đánh Ngư Tinh mà sinh ra hòn đảo Bạch Long Vĩ, về "thôn xanh Phù Thủy châu" đã đi vào câu hát để mà bồi hồi, chứ với người dân nơi đây, trúc đào tồn tại tự nhiên như chính hòn đảo này vậy. Bao năm nay, quân và dân trên đảo Bạch Long Vĩ vẫn kiên cường trước sóng gió nơi địa đầu thiêng liêng của Tổ quốc theo cách ấy.

Mẻ cá sớm dưới tán bụi trúc đào.

Đầu đường bêtông, người phụ nữ vạn chài tranh thủ mang tôm cá mới đánh bắt đêm qua lên phố đảo bán sớm cho tươi. Xô bào ngư đặt nép mình dưới bụi trúc đào tránh nắng, chờ người trả giá. Ốc lón với hải sâm trước từng là sản vật của Bạch Long Vĩ, giờ đã hiếm gặp vì một dạo thả nổi, dân chài tận thu ghê quá.

Nghe đâu UBND huyện đảo Bạch Long Vĩ đã có lệnh cấm ngư dân lặn biển hoặc đánh bắt bằng điện, bằng hóa chất hay các hình thức "tuyệt diệt" khác với hy vọng phần nào tái sinh nguồn lợi thủy sản vốn là thế mạnh của đảo. Dẫu có hơi muộn, nhưng có còn hơn không.

Bạch Long Vĩ vẫn vững chãi lắm!