Chiến dịch “Bàn tay lực điền”

09:21 11/04/2005
Một số học giả, nhà báo đã dành thời gian nghiên cứu về cuộc chiến tranh hóa học này và công bố những tài liệu để nhân dân thế giới hiểu rõ, tiếp tục lên án Mỹ và yêu cầu Mỹ phải có trách nhiệm giải quyết hậu quả chất độc da cam/dioxin ở Việt Nam.

Việc tòa án Mỹ bác bỏ đơn kiện của nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam đã dấy lên dư luận phản đối trong nước và nước ngoài. Sở dĩ có dư luận đó bởi không phải hiện nay mà từ lâu việc rải chất độc da cam/dioxin của Mỹ ở miền Nam Việt Nam đã được khẳng định là cuộc chiến tranh hóa học lớn nhất trong lịch sử chiến tranh thế giới; nó hủy diệt môi trường, hệ sinh thái và con người Việt Nam và bị nhân dân tiến bộ trên thế giới lên án.

Chuyên đề An ninh thế giới giới thiệu một trong những nghiên cứu, điều tra của người nước ngoài để bạn đọc thấy rõ hơn tội ác của Mỹ về việc sử dụng chất độc da cam/dioxin ở Việt Nam.

3.735 ngày: Chiến dịch rải chất diệt cỏ ở Việt Nam đã kéo dài hơn 10 năm, từ ngày 10/8/1961 đến 31/10/1971. Khoảng 95% chất diệt cỏ rải xuống Việt Nam là do các máy bay trong chiến dịch Ranch Hand (Bàn tay lực điền).

Năm 1961:

12/4: Một bản kiến nghị được gửi lên Tổng thống Mỹ John F. Kennedy, đề xuất 9 hoạt động quân sự tại Việt Nam, trong đó có việc rải chất diệt cỏ.

Tháng 5: Phó tổng thống Mỹ Lyndon B. Johnson tới Sài Gòn gặp Tổng thống Việt Nam Ngô Đình Diệm. Trong các quyết định được đưa ra lần này, có việc thành lập một Trung tâm Nghiên cứu quân sự nhằm phát triển các vũ khí mới. Trung tâm này có nhiệm vụ xem xét việc sử dụng chất diệt cỏ để phá các khu rừng nơi Quân giải phóng miền Nam và bộ đội miền Bắc ẩn náu, đồng thời phá hủy cây lương thực của họ.

10/8: Phi vụ rải thử  lần đầu tiên. Một máy bay trực thăng của quân đội Sài Gòn rải chất dinoxol (có chứa dioxin) dọc theo một con đường ở phía bắc Kon Tum.

24/8: Một máy bay của quân đội Sài Gòn rải chất dinoxol xuống một quãng đường ở phía bắc Sài Gòn. Vị trí này do Ngô Đình Diệm chọn.

23/9: Bộ Quốc phòng và Chính phủ Mỹ ra thông điệp chung nhấn mạnh phải tiến hành khẩn cấp các hoạt động hỗ trợ chính quyền Sài Gòn. Thông điệp đề xuất triển khai chương trình khai quang. Trong nội bộ Bộ Quốc phòng Mỹ, có những tiếng nói chống lại chương trình này, nhưng không được ai chú ý.

3/11: Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert S. McNamara nhận lệnh triển khai chương trình khai quang theo ba giai đoạn.

7/11: Robert S. McNamara yêu cầu các chỉ huy lực lượng không quân “ưu tiên cung cấp các máy bay (Fairchild C-123), nhân lực và hóa chất” cần thiết cho chiến dịch.

30/11: John F. Kennedy phê chuẩn chương trình sử dụng chất diệt cỏ ở Việt Nam. Chương trình có mật danh “Trail dust” (Con đường bụi) bao gồm việc rải trên không, từ máy bay và trực thăng; rải trên mặt đất, từ tàu thủy và xe tải. Các chiến dịch do không quân đảm nhiệm có mật danh Hadès, tên Thần chết trong thần thoại Hy Lạp. Vài năm sau, mật danh được đổi là “Ranch Hand”.

4/12: Quyết định chính thức bắt đầu chiến dịch ngày 15. Trên 15.000 lít chất hồng và chất xanh đã sẵn sàng tại Sài Gòn.

15/12: Một chuyến tàu chở 416.350 lít chất tím và 185.465 lít chất hồng rời cảng Oakland, California tới Việt Nam.

Năm 1962:

7/1: Máy bay Fairchild C-123 rời Philippines và hạ cánh vào buổi chiều tại sân bay Tân Sơn Nhất, Sài Gòn. Các máy bay này đậu trong khu vực dành riêng cho Tổng thống Ngô Đình Diệm. Vào lúc cao điểm nhất của chiến dịch, có tới 22 máy bay tham gia.

8/1: Chuyến tàu đầu tiên chở chất diệt cỏ tới Sài Gòn.

10/1: Chuyến bay rải thử đầu tiên, một chiếc C-123 rải 830 lít chất tím. Ngay sát trước chiếc C-123 này là một máy bay của không quân Sài Gòn rải truyền đơn giải thích tại sao phải rải chất diệt cỏ.

13/1: 3 chiếc C-123 chính thức bắt đầu chiến dịch rải chất diệt cỏ.

Tháng 9: Chương trình được tăng cường, nhằm chủ yếu vào các rừng đước ở Cà Mau.

2/10: Tổng thống Mỹ cho phép phá hủy cây lương thực. (Theo số liệu của quân đội Mỹ, 64.990 lít chất diệt cỏ đã được sử dụng trong năm 1962).

Năm 1963:

Tháng 2: Lần đầu tiên báo chí Mỹ chỉ trích “cuộc chiến tranh bẩn thỉu”. Gần 283.000 lít chất diệt cỏ đã được sử dụng.

Năm 1965:

Tháng Giêng: Đưa vào sử dụng hai loại hóa chất diệt cỏ mới, chất da cam (chiếm tới 60% trong tổng số chất diệt cỏ được dùng tại Việt Nam) và chất trắng.--PageBreak--

Tháng 12: Chiến dịch rải tập trung trên tuyến đường mòn Hồ Chí Minh, là đường tiếp viện của bộ đội miền Bắc và Quân giải phóng miền Nam, có đoạn đi qua Lào.

Năm 1966:

Tháng 6: Một máy bay tham gia chiến dịch “Bàn tay lực điền” bị bắn rơi ở Quảng Trị.

Gần 9,6 triệt lít chất diệt cỏ đã được sử dụng trong năm.

Năm 1967:

Tháng 2: 5.000 nhà khoa học, trong đó có 17 người được giải Nobel) ký tên vào kiến nghị gửi Tổng thống Lyndon B.Johnson, yêu cầu ngưng ngay việc rải chất diệt cỏ.

Tháng 10: Hai bản báo cáo chính thức của Mỹ kết luận việc phá hoại cây cối bằng chất diệt cỏ không ảnh hưởng nhiều đến việc  tiếp vận cho bộ đội miền Bắc và quân giải phóng miền Nam.

Việc rải chất diệt cỏ đạt tới mức cao nhất: hơn 19,3 triệu lít  đã được sử dụng trong năm theo số liệu của quân đội Mỹ.

Năm 1968:

Số quân Mỹ tại Việt Nam lên đến con số kỷ lục: 538.000 lính. Trong năm đó, trên 19,2 triệu chất diệt cỏ được rải. Chất da cam II (hay siêu da cam) bắt đầu được sử dụng.

Năm 1969:

16/12: Liên Hiệp Quốc khẳng định rằng việc  sử dụng các hóa chất có ảnh hưởng đến cơ thể con người, súc vật và cây cối bị cấm, chiểu theo Nghị định Giơnevơ ký ngày 17-6-1925 về sử dụng các chất gây ngạt, chất độc và các chất tương tự. Quân đội Mỹ đã rải 17,2 triệu chất diệt cỏ.

Năm 1970:

15/4: Bộ Quốc phòng Mỹ tạm ngưng việc sử dụng chất da cam tại Việt Nam, sau khi một hợp chất (2,4,5 - T có chứa dioxin) bị cấm sử dụng tại Mỹ.

9/5: Phi vụ cuối cùng rải chất diệt cỏ của chiến dịch “Bàn tay lực điền”. Tuy nhiên, việc phá cây lương thực vẫn tiếp diễn. Trên 2,8 triệu lít chất diệt cỏ đã được rải trong năm 1970.

Năm 1971:

7/1: Phi vụ cuối cùng của chiến dịch “Bàn tay lực điền” nhằm phá cây lương thực tại tỉnh Ninh Thuận.

31/10: Chuyến bay rải chất diệt cỏ cuối cùng bằng trực thăng của Mỹ. Quân đội Mỹ rút dần ra khỏi Việt Nam và để lại một lượng lớn chất diệt cỏ cho đồng minh Nam Việt Nam.

Gần 38.000 lít đã được rải trong năm 1971.

Năm 1972:

Tháng 4: Theo lệnh của Bộ Quốc phòng Mỹ, 5,1 triệu lít chất da cam được đưa từ Việt Nam về đảo Johnson, trên Thái Bình Dương. Lúc đó Mỹ vẫn còn giữ 3,2 triệu lít trong một căn cứ tại bang Mississippi.

Năm 1973:

27/1: Ký kết Hiệp định Paris. Điều 21 nêu rõ:  "Nước Mỹ sẽ đóng góp hàn gắn vết thương chiến tranh và giúp đỡ công cuộc xây dựng lại nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa”.

Năm 1975:

8/4: Tổng thống Mỹ Rerald Ford ký quyết định từ bỏ việc sử dụng chất diệt cỏ khi tiến hành chiến tranh.

Năm 1977:

Chất da cam còn tồn trữ tại Mỹ được chuyển lên một con tàu mang tên Vulcanus của Hà Lan và được đốt ở nhiệt độ cao ngoài khơi phía bắc Thái Bình Dương.

Các loại chất diệt cỏ đã được sử dụng tại Việt Nam

Hàm lượng TCDD (dioxin) (đơn vị tính ppm tương đương với mg/kilôgam chất diệt cỏ)

- Chất Hồng: 65,6 ppm.

- Chất Xanh lá cây: 65,6 ppm.

- Chất Tía: 32,8 đến 45 ppm.

- Chất Da cam và chất Da cam II (Siêu da cam): 1,77 đến 40 ppm (chiếm 61% tổng khối lượng đã sử dụng).

- Chất Trắng: không chứa dioxin.

- Chất Xanh da trời: Không chứa dioxin.

Mỗi thùng chứa, dung tích 208 lít, được đánh dấu bằng một băng màu tương ứng với mỗi chất diệt cỏ (da cam, xanh lá cây, tía...). Trái với điều nhiều người lầm tưởng (do tên gọi của chúng), các chất độc này không có màu.

Sau khi đã sử dụng và được cọ rửa, trong các thùng chứa vẫn còn dư lượng dioxin từ  1,25 mg đến 5,96mg. 8 loại chất diệt cỏ khác đã từng được quân đội Mỹ sử dụng hoặc thử nghiệm với khối lượng nhỏ, trong giai đoạn 1962 - 1964.

- Tổng số đã có  83 triệu lít chất diệt cỏ được rải xuống Việt Nam (số liệu của Đại học Columbia, 2003).

- Trong tổng số khối lượng các chất diệt cỏ đã sử dụng, có khoảng 65% có chứa dioxin.

- Lượng dioxin đã được rải xuống Việt Nam ít nhất cũng đạt tới con số 221 kg và có thể còn lên đến 366 kg, nghĩa là nhiều gấp từ 2 đến 3 lần con số quân đội Mỹ đưa ra, theo tính toán của Đại học Columbia. Con số này cũng chưa tính đến lượng chất độc rải từ trực thăng và rải trực tiếp từ mặt đất.

- 3.181 làng đã chịu ảnh hưởng trực tiếp của các vụ rải chất độc nêu trên, tương ứng với số dân từ  2,1 đến 4,8 triệu người. 1.430 làng mạc khác nằm trong vùng bị ảnh hưởng bởi các vụ rải chất diệt cỏ.

- Từ năm 1961 đến năm 1971, theo thống kê đã có  19.905 lần máy bay xuất kích để rải chất diệt cỏ, trung bình mỗi ngày có 11 vụ rải chất độc.

Franck Renaud (theo bản tin N04,3/2005)

Trong chương trình “Mãi mãi niềm tin theo Đảng” vào tối 16/1 – chương trình chính luận nghệ thuật chào mừng kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng, hướng tới Đại hội XIV của Đảng, ca sĩ Anh Tú tạo nhiều bất ngờ khi giới thiệu đến công chúng ca khúc mang tên “Thưa Đảng” do chính anh sáng tác.

Trước thềm trận bán kết Vòng chung kết U23 châu Á, cái tên U23 Trung Quốc mang đến nhiều suy ngẫm lẫn tò mò. Không hào nhoáng, không áp đảo về mặt thế trận, đội bóng trẻ đến từ Đông Á lại lặng lẽ tiến sâu bằng một con đường khác biệt: phòng ngự đến tận cùng và chắt chiu từng khoảnh khắc sinh tồn. Đó không phải là lối chơi hấp dẫn, nhưng lại là một bài toán thực sự hóc búa cho bất kỳ đối thủ nào, trong đó có U23 Việt Nam.

Giữa trùng khơi, trong nhịp sóng vỗ nơi đảo tiền tiêu của Tổ quốc, hơn 1.900 người dân cùng các lực lượng vũ trang trên đặc khu Thổ Châu (tỉnh An Giang) đang hân hoan, tin tưởng hướng về Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng. Đây không chỉ là sự kiện chính trị trọng đại của dân tộc mà còn mang theo bao mong muốn, kỳ vọng về một cuộc chuyển mình lịch sử cho Tổ quốc trong kỷ nguyên vươn mình.

Thực hiện cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm, bảo đảm an ninh, trật tự Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026, Công an tỉnh Điện Biên vừa bắt 1 đối tượng, tang vật thu giữ 10 bánh ma túy.

Trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu có những chuyển dịch phức tạp, Greenland giờ không chỉ là một hòn đảo tự trị băng giá xa xôi của Đan Mạch. Tổng thống Donald Trump gần đây thường xuyên khẳng định, Mỹ phải kiểm soát Greenland để chống lại mối đe dọa từ các đối thủ ở khu vực Bắc Cực. Đặc biệt, với sự xuất hiện của hệ thống Vòm Vàng và hệ thống vũ khí hiện đại, nhu cầu kiểm soát Greenland trở nên đặc biệt cấp thiết.

Trong không khí Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, đồng chí Nguyễn Hồng Thái, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Bắc Ninh đã trả lời phỏng vấn các cơ quan báo chí trung ương và địa phương về tầm nhìn, mục tiêu và những định hướng lớn nhằm xây dựng Bắc Ninh phát triển nhanh, bền vững, hiện đại, giàu bản sắc; phấn đấu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030.

Những ngày gần đây, dư luận cả nước đặc biệt quan tâm đến thông tin báo chí phản ánh việc xuất hiện một ngôi nhà rường bằng gỗ dựng ngay trước cổng vào bửu thành của Lăng Hoàng thái hậu Từ Dụ, đồng thời một cổng gỗ dạng tam quan cũng được dựng ở khu vực phía ngoài Lăng vua Thiệu Trị. Cả hai công trình đều do Trung tâm Bảo tồn Di tích cố đô Huế cho xây dựng, với lý do “phục vụ hương khói, nghi lễ” và được thực hiện từ nguồn xã hội hóa.

Với 88 ca ghép gan cho bệnh nhi, Bệnh viện Nhi Trung ương hiện là đơn vị có số ca ghép gan nhi nhiều nhất tại Việt Nam, trong đó có những ca đòi hỏi kỹ thuật khó. Sau mỗi ca ghép thành công là một tương lai được viết lại, một cuộc đời được hồi sinh từ lòng nhân ái của người hiến và gia đình, cùng sự tận tâm, nỗ lực của các y bác sĩ. Ca ghép thứ 88 được thực hiện cuối năm 2025 là dấu mốc quan trọng đánh dấu lần đầu tiên Bệnh viện Nhi Trung ương thực hiện thành công ca ghép gan từ người hiến chết não cho bệnh nhi 3 tuổi bị teo đường mật bẩm sinh.

Ngày 18/1, Ban Quản lý dự án Chương trình phát triển các đô thị loại II (thuộc Sở Tài chính TP Huế) cho biết, đã ban hành quyết định xử phạt Công ty Cổ phần 479 Hòa Bình với tổng số tiền hơn 1,5 tỷ đồng do vi phạm tiến độ hợp đồng tại gói thầu số 28 nâng cấp, mở rộng cầu Vỹ Dạ và xây dựng tuyến đường 100m nối khu đô thị A-B thuộc khu đô thị An Vân Dương.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文