Chống mại dâm, ma túy ở đồng bằng sông Cửu Long: Quy định chồng chéo

23h50' ngày 11/5 vừa qua, lực lượng CSĐT tội phạm về ma túy Công an Tp. Cần Thơ bất ngờ ập vào phòng 203 khách sạn Tân Vạn Xuân (đường 30/4, phường Hưng Lợi, quận Ninh Kiều), phát hiện có 10 thanh niên nam nữ (có 2 người mới 17 tuổi) đang "phê". Công an thu được tại hiện trường 8 viên ma túy, 2 bịch cần sa, một bình tự chế để sử dụng ma túy, 8 ĐTDĐ. Các đối tượng khai đã thường cùng nhau sử dụng trái phép chất ma túy. Kết quả kiểm tra nhanh đã xác định có đến 9/10 trường hợp dương tính. Tuy nhiên, việc xử lý theo hình thức đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc đối với số con nghiện này chắc chắn sẽ không dễ!

Ông Đặng Ngọc Dũ, cán bộ Chi cục Phòng chống TNXH Tp. Cần Thơ cho biết: Điều 3 Nghị định 135 ngày 10/6/2004 của Chính phủ quy định không áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở chữa bệnh đối với người nghiện ma túy chưa đủ 18 tuổi, hoặc nếu đủ 18 tuổi trở lên trong thời gian 2 năm lại tái nghiện kể từ ngày đã chấp hành xong quyết định đưa vào cơ sở chữa bệnh. Ông Dũ cho biêt, trước đây, khi phát hiện được con nghiện là đưa ngay vào trung tâm cai nghiện. Nếu đủ mức xử lý hình sự, sau khi TAND tuyên có án giam thì vào trại vẫn tiếp tục cai nghiện. Nếu không thì buộc chữa bệnh tại trung tâm trong một thời gian nhất định. Còn căn cứ theo quy định trên thì con nghiện dạng này sẽ tăng lên rất nhiều.

Tại khoản 1 Điều 2 của Nghị định 135, đối tượng được áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở chữa bệnh gồm: Người nghiện ma túy có đủ tuổi từ 18 trở lên đã bị xử phạt VPHC về việc sử dụng trái phép chất ma túy mà vẫn còn nghiện; đối tượng đã được cai nghiện tại gia đình, cộng đồng, đã giáo dục tại xã phường, thị trấn mà vẫn còn nghiện hoặc người nghiện ma túy không có nơi cư trú nhất định. Trong khi đó, tại khoản 2 Điều 9 Nghị định này lại quy định đối với những người không có nơi cư trú nhất định, trình tự lập hồ sơ đưa vào cơ sở chữa bệnh phải theo một quy định khác của Chính phủ.

Ông Dũ cho biết: Ngày 5/4/2005, Nghị định 43 ra đời, nhưng hiện vẫn chưa có thông tư hướng dẫn. Tại điều 2 của Nghị định này có quy định, những đối tượng bị đưa vào lưu trú tạm thời tại cơ sở chữa bệnh gồm: Người nghiện ma túy từ đủ tuổi 12 trở lên bị bắt quả tang sử dụng trái phép chất ma túy mà không có nơi cư trú nhất định. Quả thật quá chồng chéo. Riêng về chuyện buộc phải bắt quả tang, theo ông Dũ: Trước kia, khi phát hiện được đối tượng sử dụng ma túy, chỉ cần căn cứ vào lời khai, kèm theo xét nghiệm nước tiểu có ma túy là đủ cơ sở lập hồ sơ chữa bệnh. Còn quy định kiểu này thì khó vô cùng. Và chắc chắn đối tượng này cũng sẽ tràn lan.

Đối với công tác bài trừ tệ nạn mại dâm, ngày 22/10/2004, UBND Tp. Cần Thơ có ban hành Chỉ thị 23/2004/CT-UB, trong đó có phần quy định nghiêm cấm tiếp viên ngồi với khách. Tuy nhiên, theo chúng tôi được biết, nội dung này không có chế tài kèm theo nên khi Đoàn kiểm tra liên ngành 814 phát hiện các cơ sở có vi phạm điều cấm này, chẳng thể xử phạt được! Nhiều chủ cơ sở thì đối phó bằng cách cho tiếp viên đứng hoặc phục vụ hình thức khác với khách, nên Đoàn 814 chỉ kiểm tra xem số này có được ký hợp đồng lao động hay không! Đó là chưa kể sự canh me cẩn thận, đối phó tinh vi của các chủ cơ sở nhằm hạn chế tối đa chuyện bị Đoàn 814 kiểm tra mà không hay! 

Theo ông Dũ, khoản 2 Điều 2 Nghị định 43 quy định, đối tượng áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở chữa bệnh là người bán dâm phải đủ 16 tuổi đến 55 tuổi, bị bắt quả tang thực hiện hành vi bán dâm hoặc bán dâm có tính chất thường xuyên mà không có nơi cư trú nhất định. Ông Dũ cho rằng, quy định này sẽ vô tình tạo điều kiện cho gái bán dâm đứng đường đông đúc lên. Với gái bán dâm, khi bị bắt, họ cũng chẳng dại gì khai đúng tên thật và địa chỉ. Và cũng chẳng đủ người, kinh phí để thẩm tra, xác minh lại quê quán của họ. Ông Dũ cho biết, cả quý I/2005, số gái mại dâm (và cả đối tượng nghiện ma tuý) tại Cần Thơ bị phát hiện và đưa vào cơ sở chữa bệnh ít hơn rất nhiều lần so với cùng kỳ! Đáng lưu ý, số gái mại dâm và con nghiện ma túy quản lý được trên hồ sơ càng ngày càng "khiêm tốn" so với thực tế!

Tội đã rõ nhưng nơi xử, nơi chừa!

Hầu hết những vụ mua bán dâm đều thực hiện tại phòng trọ, khách sạn. Tuy nhiên, rất ít trường hợp chủ nhà trọ, khách sạn bị "thăm hỏi" sức khỏe. Lý do mà các chủ cơ sở này thường đổ thừa và được "thoát tội" là mình không trực tiếp quản lý, mà giao cho người khác hoặc cho rằng, các đôi nam nữ ấy có đủ giấy tờ vào ngủ nghỉ, chứ đâu biết họ vào để mua bán dâm. Tuy nhiên, cũng có không ít trường hợp, các chủ cơ sở cấu thành hành vi chứa mại dâm nhưng địa phương ngó lơ hoặc nơi xử, nơi chừa.

Tại Bạc Liêu, hai đối tượng môi giới mại dâm là Nguyễn Hồng Ngọc (32 tuổi) và Nguyễn Hồng Tuấn (27 tuổi), bị tòa phạt mỗi tên 3 năm tù. Thế nhưng, chủ nhà trọ Kim Chi (157A, đường Giao Thông, phường 5, thị xã Bạc Liêu) - điểm mà hai đối tượng này câu kết với các gái mại dâm tổ chức mua, bán dâm thành trên 40 lần vẫn bình an vô sự. Người dân càng bất bình hơn khi nghe lời khai của những gái mại dâm, người mua dâm và của hai tên Tuấn, Ngọc rằng, những khi khách đến ngủ, nghỉ có nhu cầu mà không có Tuấn, Ngọc ở đó thì đích thân vợ chồng chủ nhà trọ điện thoại tìm gái hoặc kẻ môi giới.

Tại phiên xử phúc thẩm ngày 26/1/2005, TAND tỉnh Bạc Liêu cho rằng: "Chủ nhà trọ Kim Chi đã có đủ yếu tố cấu thành tội phạm chứa mại dâm, nhưng do VKSND tỉnh không thực hiện hết chức năng quyền truy tố để lọt tội phạm nên cấp phúc thẩm không thể bổ sung được". Chính vì vậy, TAND tỉnh đã đề nghị TAND tối cao kháng nghị theo trình tự giám đốc thẩm, xử hủy cả hai bản án sơ thẩm và phúc thẩm của TAND thị xã và tỉnh Bạc Liêu để điều tra khởi tố chủ nhà trọ về tội chứa mại dâm