Chuyên án TN25 và cuộc đấu trí hơn 2.000 ngày

Bài 1: Âm mưu hiểm độc

Chuyên án TN25 kéo dài 6 năm (1953-1958). Ta sử dụng điệp viên của địch, phương tiện liên lạc của địch để dẫn dụ chúng vào "trò chơi nghiệp vụ”, từ đó điều khiển, đập tan âm mưu của cơ quan tình báo Pháp đưa điệp viên thâm nhập vào vùng tự do và thủ đô kháng chiến, bóc gỡ nhiều đầu mối gián điệp địch cài cắm. Đặc biệt từ TN25, lực lượng CAND đã thu được nhiều kinh nghiệm trong đánh gián điệp biệt kích (GĐBK) Mỹ sau này…

Sau cả tháng sậm sùi trong mưa ẩm, chiều nay Hà Nội bỗng bừng rực lên khi nắng trải vàng đến từng con phố. Chúng tôi tìm đến nhà ông Đoàn Xuân Thanh (88 tuổi) ở ngõ Thọ Xương, Hà Nội. Ông Thanh nguyên là cán bộ lão thành cách mạng, tham gia tự vệ thành khởi nghĩa cướp chính quyền trong Cách mạng Tháng Tám. Trước ngày toàn quốc kháng chiến, ông biên chế trong Đại đội Đặc vụ chống gián điệp Pháp cài cắm tại Hà Nội. Lên an toàn khu, ông chuyển sang lực lượng Công an, công tác trong Vụ Bảo vệ chính trị, Nha Công an Trung ương (Thứ bộ Công an và Bộ Công an sau này). Ông là một nhân chứng trực tiếp tham gia một chuyên án sau này trở nên nổi tiếng trong cuộc đối đầu giữa lực lượng CAND với cơ quan tình báo Pháp thập niên 50 của thế kỷ trước, đó là Chuyên án TN25. Gần một năm nay, ông Thanh yếu nhiều và không thể ngồi trò chuyện được nữa, nhưng khi nghe chúng tôi nhắc đến những năm tháng đấu trí với cơ quan tình báo Pháp thời ông tham gia Chuyên án TN25 (mà chúng tôi được nghe ông kể những năm trước đây), ánh mắt người cựu binh Công an lại bừng sáng…

Ngày 7/4/1951, Cao ủy kiêm Tổng tư lệnh quân viễn chinh Pháp tại Đông Dương De Lattre ký Quyết định số 174 thành lập Cơ quan tác chiến trực thuộc đại diện Tình báo chiến lược Pháp (SDECE) tại Đông Dương. Lực lượng GĐBK này được ngụy trang dưới cái tên Binh đoàn Biệt kích Hỗn hợp nhảy dù (Groupement de Commandó Mixtes Aeroprtes, viết tắt là GCMA) do tên Thiếu tá Grall chỉ huy. Grall nguyên là Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn biệt kích nhảy dù thuộc địa số 5 (5e BCCP), Tham mưu trưởng tác chiến của Binh chủng Nhảy dù Đông Dương. Hắn có nhiều kinh nghiệm trong hoạt động GĐBK và chiến tranh du kích. Chính vì vậy, khi được cất nhắc lên vị trí chỉ huy lực lượng GCMA, Grall đã ồ ạt triển khai chi nhánh hoạt động ở các vùng trọng điểm nhằm tăng cường do thám quân sự để điều tra tình hình về cơ quan đầu não, kháng chiến, các đơn vị bộ đội chủ lực và các mục tiêu chiến lược, chiến thuật của ta. Mục tiêu trọng tâm của tình báo Pháp trong thời gian này là điều tra về bố phòng, nơi “cắm chân" của các cơ quan Đảng, Chính phủ và các đại đoàn chủ lực; sự viện trợ của các nước bạn cho Việt Nam; tình hình vận tải vũ khí, lương thực, quân sự ở vùng "thủ đô kháng chiến”, ATK… Thủ đoạn phổ biến của chúng là lợi dụng người buôn bán giữa vùng tự do với vùng tạm chiếm để mua chuộc, sử dụng họ làm gián điệp. GCMA cùng Phòng Nhì (2B) đẩy mạnh hoạt động tuyển chọn điệp viên, đưa đi huấn luyện từ 3 đến 6 tháng rồi tung vào vùng tự do hoạt động.

Sau một thời gian tuyển chọn, GCMA đã "chấm” được 3 phụ nữ trẻ, xinh đẹp, nhanh nhẹn quê ở Tam Canh, huyện Bình Xuyên, Vĩnh Yên (nay là Vĩnh Phúc), đó là Chu Thị Lan, 25 tuổi; Chu Thị Hương 22 tuổi; Lê Thị Tân 18 tuổi. 3 đối tượng này được tình báo Pháp bí mật đưa đào tạo hơn 6 tháng ở một cơ sở bí mật để chuẩn bị hoạt động lâu dài. Tháng 12/1952, dưới sự điều khiển của tên quan hai Bô-ca (Brocard), Trưởng chi nhánh GCMA ở Phúc Yên (Bô-ca nói tiếng Việt giỏi như người Việt và cũng là một chuyên gia tình báo lão luyện) toán gián điệp này được phái ra vùng Đại Từ, Thái Nguyên và Bắc Giang để hoạt động, thu thập tin tức.

Sau khi nghe ngóng tình hình, nhóm gián điệp này đã thuê một người dân địa phương là bà Lê Thị Hài đưa đường đến Ba Giăng, Đại Từ làm ăn để ngụy trang hoạt động. Thời gian này, lực lượng CAND đã trưởng thành về mọi mặt, công tác nghiệp vụ được triển khai đồng bộ. Qua nguồn tin của quần chúng kết hợp với công tác trinh sát, lực lượng Công an đã phát hiện nhóm buôn bán khả nghi. Sau khi xác minh, điều tra, lực lượng Công an có đủ cơ sở để chứng minh hoạt động gián điệp của nhóm này.

Thiếu tướng Nguyễn Quang Phòng, nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục An ninh thời điểm đó là Trưởng ban Nghiên cứu địch tình thuộc Bộ Công an kể lại, ngay sau khi nhận được tin báo, trực tiếp Thứ trưởng Thứ bộ Công an Trần Quốc Hoàn đã nghe lãnh đạo Vụ Bảo vệ chính trị báo cáo vụ việc. Sau khi chọn thời cơ chín muồi, cuối tháng 12/1952, đồng chí Trần Quốc Hoàn chỉ đạo cho bắt cả 3 đối tượng là Chu Thị Lan, Chu Thị Hương và Lê Thị Tân. "Sau khi bắt giữ 3 đối tượng này, đồng chí Trần Quốc Hoàn đã triệu tập cuộc họp với lãnh đạo chủ chốt các ban của Vụ Bảo vệ chính trị như: đồng chí Ngô Ngọc Du (Vụ trưởng), Tạ Khắc Diu, Tống Văn Tiếp, Nguyễn Hoàn Thành, Nguyễn Quang Phòng… (sau này đều trở thành những tướng lĩnh, lãnh đạo thuộc Tổng cục An ninh nhân dân, Bộ Công an) để họp bàn phương án đấu tranh. Với tầm nhìn chiến lược xuất sắc, đồng chí Trần Quốc Hoàn đã chỉ đạo phải “tương kế tựu kế”, dùng địch đánh lại địch” – Thiếu tướng Nguyễn Quang Phòng kể lại.

Ngay sau cuộc họp, từ Thứ bộ Công an, các đồng chí Tạ Khắc Diu, Tống Văn Tiếp, Nguyễn Hoàn Thành cùng nhiều trinh sát giỏi khác (trong đó có ông Đoàn Xuân Thanh) trực tiếp xuống lấy lời khai 3 nữ gián điệp vừa bị ta bắt tại Đại Từ, Thái Nguyên. Do ta có đủ chứng cứ trong tay nên qua đấu tranh khai thác, cả 3 nữ điệp viên này đều khai báo thành khẩn. Toán gián điệp do Chu Thị Lan làm nhóm trưởng có nhiệm vụ xâm nhập vào vùng hậu phương của ta, thu thập các tin tức về cơ quan đầu não kháng chiến, về địa điểm đóng quân, những biến động di chuyển của các đơn vị bộ đội chủ lực, kho tàng, bến bãiv.v..., để chỉ điểm cho máy bay bắn phá. Đặc biệt, toán gián điệp này được Bô-ca giao nhiệm vụ bằng mọi cách thu thập tình hình, di biến động của ta liên quan đến kế hoạch đánh chiếm Nà Sản (Sơn La) và phản ứng, động thái của các binh đoàn chủ lực khi Pháp chuẩn bị nhảy dù chiếm đóng và xây dựng tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. Cũng theo lời khai của 3 nữ gián điệp này, tình báo Pháp "trả công" rất hậu hĩnh nếu họ cung cấp những thông tin có giá trị. Ngoài khoản lương bổng hằng tháng, nếu báo tin, vẽ sơ đồ, vị trí đóng quân và sự di chuyển của các đại đoàn chủ lực thì nhóm này sẽ được thưởng từ 5 đến 20 vạn đồng (tiền Đông Dương); chỉ điểm cho máy bay bắn phá cầu đường quan trọng được thưởng 5 vạn đồng.