Chuyện về gia đình người nông dân tặng cây vú sữa miền Nam cho Bác Hồ
Xã Trí Phải cách Tp. Cà Mau khoảng 35km. Từ vùng quê xa xôi của cực Nam tổ quốc này, nửa thế kỷ trước đây, một gia đình nông dân đã gửi tặng Bác một cây vú sữa. Sinh thời Bác quý cây vú sữa này lắm, ngày nào cũng tưới.
Những ngày này, cũng như cả nước, vùng quê Trí Phải treo cờ Tổ quốc rực đỏ, mừng ngày sinh lần thứ 115 của Bác. Đến xã thì trời đã xế trưa, chúng tôi thuê chiếc tắc ráng xuôi Kinh 10 để tìm nhà ông Nguyễn Văn Phận, là Tổ trưởng Tổ Đảng ấp 10 của xã Trí Phải cách nay 50 năm về trước. Theo lời ông kể, trong những ngày tháng lịch sử tập kết đầy xúc động ấy, ông là một trong những người đón, đưa bộ đội Cụ Hồ về xã, về Vàm Chắc Băng chuẩn bị lên đường ra Bắc; là người dựng lễ đài làm lễ tiễn đưa bộ đội. "Ngày đó, dù là kẻ ở hay người đi cũng đều không cầm được nước mắt" - ông cho biết.
Về "cây vú sữa miền
Rời nhà ông Phận, chúng tôi ra thăm mộ má Sảnh. Ngôi mộ của má (được con cháu lập năm 1986) nằm cạnh mộ của chồng (ông Đỗ Văn Tố), đang còn ngập nước sau cơn mưa đầu mùa. Anh Đỗ Văn Hùng, cháu nội của má Tư bùi ngùi kể: "Chúng tôi lớn lên thì không còn bà nội nữa, chỉ nghe ba mẹ kể lại ngày xưa khi bộ đội đi tập kết, bà nội có gửi cho bộ đội Ba Kiên cây vú sữa tặng Bác Hồ. Chuyện này cô Bảy tôi biết rành lắm".
Chúng tôi lại tìm đến nhà bà Bảy. Nhắc lại chuyện 50 năm trước, bà nhìn xa xăm: "Hồi đó, cô mới 14, 15 tuổi đầu. Sáng thì theo các chú bộ đội tới lớp "bình dân học vụ" học chữ, chiều về cùng mẹ và các chị xay bột làm bánh cho các chú bộ đội ăn. Khi các chú bộ đội chuẩn bị lên tàu tập kết, cô nhớ ai cũng khóc, cả tía và má của cô cũng vậy. Khi tía và các chú vác ba lô lên Vàm Chắc Băng tập kết, má cô biểu cô chạy xuống nhà ngoại bứng về cho bà cây vú sữa gửi ra cho Cụ Hồ.
Nhà ngoại cô bấy giờ có hai cây vú sữa lớn lắm. Mỗi khi đi học ngang qua nhà ngoại, cô hay ghé vào hái vú sữa ăn. Nghe má cô chỉ cách, cô chạy ào đến vườn ngoại nhổ lấy một cây nhỏ, cẩn thận cho vào đọt lá chuối non, cho thêm đất vào rồi đem về đưa cho má cô. Bà nhận cây vú sữa mà nâng niu như vật quý, nhưng tôi đâu có hiểu gì nhiều lắm đâu. Rồi bà lội lên Vàm Chắc Băng… Sau này lớn lên nghe mẹ kể lại, nghe nhiều người nói cô mới biết cây vú sữa đã đến tay bác Hồ đúng ngày Tết và Bác đã xúc động đến rơi nước mắt. Bác quý nó lắm!".
“Nhưng sao má Tư lại tặng cây vú sữa mà chẳng tặng cây gì khác?" - tôi hỏi. Bà Bảy lắc đầu: "Cũng có rất nhiều người thắc mắc như thế nhưng có lẽ chỉ có mỗi mình má tôi giải thích cặn kẽ thôi!”.
Bà Bảy kể thêm: "Ngày được tin Bác mất, gia đình tôi cũng như bao bà con khác ở xã Trí Phải ngậm ngùi nuốt nước mắt, nguyện lời thề chung một lòng với Đảng, với Bác đánh thắng giặc Mỹ để giải phóng đất nước". Trước khi tiễn chúng tôi ra về, bà còn kể thêm: "Khi còn sống, má tôi có nói với con cháu rằng muốn được một lần ra thăm Lăng Bác và xem lại cây vú sữa mà bà tặng Cụ bây giờ lớn đến chừng nào. Bà nhắc lại chuyện các anh, các chú tập kết trở về kể lại khi còn sống, Bác quý cây vú sữa lắm, ngày nào cũng tưới. Rồi bà khóc. Cả nhà cũng khóc theo. Chẳng bao lâu sau, má tôi thanh thản ra đi..."