Chuyện về nữ giao bưu “đi dép một chân”

08:24 25/09/2007
Vào những năm 1970, bài thơ về "Người đi dép một chân" của nhà thơ Bùi Minh Quốc không còn xa lạ với những người chiến sĩ giao bưu Quảng Nam. Nhân vật trữ tình trong bài thơ là người giao liên Phan Thị Phong ở thôn 5, xã Bình Dương, huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam, dẫn đường đưa nhà thơ về vùng cát công tác.

Lội về vùng cát Bình Dương kiên trung, anh hùng một chiều giữa tháng 9, trong căn nhà nhỏ giữa mênh mông cát, người giao liên năm nào nay đã sang tuổi 66. Chị cười tươi khi chúng tôi hỏi thăm về cái lần "đi dép một chân" bị nhà thơ bắt gặp và nên thơ.

Thời đó, chị là giao liên hợp pháp, được tổ chức giao nhiệm vụ dẫn đường đưa cán bộ về cơ sở. Người giao liên hợp pháp không thể mang dép cao su được vì sợ địch nhìn dễ phát hiện. Nhưng đi trong đêm phải mang dép cao su để ngừa đạp phải rắn rết.

Trong chuyến dẫn đường cho nhà thơ Dương Hương Ly (sau này chị Phong mới biết tên thật là Bùi Minh Quốc) về vùng Đông Thăng Bình, chị đi trước, đoàn cán bộ đi sau một đoạn: "Tôi đi trước có gì nổ súng/ Anh trở lùi - lùi một đoạn thôi nghe/ Nếu tôi bị cũng lòi ra ổ chúng/ Để biết chừng, soi ngả khác ta đi".

Vì mê mải soi đường, tập trung theo dõi và đánh địch, bảo vệ cán bộ, một chiếc dép cao su đã tuột mất từ lúc nào, còn một chiếc trượt lên đến ống chân của người giao liên nhỏ nhắn vùng cát. Và hình ảnh ấy "ấn tượng" nhà thơ: "Người đưa đường đi dép một chân/ Bước thấp bước cao ngó sao mà tội vậy/ Một chiếc dép trong lúc nhào bắn vội/ Đã tuột quai văng mất tự khi nào…".

Hơn 10 năm làm giao liên dẫn đường, người chị Phong đầy vết thương, nhiều lần tưởng chừng không thoát hiểm nguy. Ngày 1/7/1969, địch bất ngờ vây quanh cả làng và ập vào nhà mẹ Hoạt ở xã Bình Đào, huyện Thăng Bình. Không còn con đường nào khác, chị và mẹ đành gom hết công văn, tài liệu xuống hầm gia đình để trú ẩn. Địch đứng trên miệng hầm dùng loa gọi, rồi thả lựu đạn xuống, đánh sập hầm và đốt nhà mẹ Hoạt, rồi bỏ đi.

Du kích xã về, cố gắng đào bới, khi đào được thì chị đã mê man bất tỉnh. Chị được du kích khiêng về vùng cát Bình Dương đưa đến nhà cơ sở. Nằm 20 ngày, bệnh tình hơi giảm, ăn được chén cháo, sức khỏe tạm bình phục, nhưng mắt thì bị mờ, chị được du kích đưa lên cứ.

Ngay sau đó, chị Phan Thị Phong được lệnh ra Bắc để điều trị. Đến Trạm K9, chị đi lạc, nằm 2 ngày 3 đêm ở rừng sâu, thiếu nước, thiếu ăn, gượng dậy không nổi, tưởng chừng như khó thoát khỏi cái chết. Trạm trưởng đã báo về Quảng Nam là chị Phan Thị Phong (Thăng Bình) mất tích. Tình cờ bộ đội đi rừng đã tìm thấy và khiêng về trạm.

Tiếp tục trên chặng đường ra Bắc, đi qua cầu treo, vì sức yếu, chị ngất xỉu, hai chân rơi xuống thòng lòng, may nhờ hai vai còn vướng vào dây, lơ lửng hàng giờ đồng hồ trên con suối dữ. Đến tối bộ đội đi ngang qua, kéo lên, 2 chân sưng tướng. Nằm trạm xá chữa bệnh, chân vẫn còn sưng, cán bộ quân y đòi tháo khớp bàn chân trái để điều trị, chị khóc năn nỉ cố gắng chữa để giữ chân. May mắn thay, cũng qua khỏi và chị tiếp tục đi.

Ra đến K15 (Quảng Bình) vào ngày 28/9/1969, vết thương và thêm căn bệnh sốt rét ác tính đã làm chị suy sụp, phải mất thêm 3 tháng điều trị và dưỡng bệnh. Sau đó, niềm vinh dự của chị là được chọn vào đoàn miền Nam đi dự hội nghị tố cáo tội ác của đế quốc Mỹ trong chiến tranh Việt Nam tổ chức ở Thụy Sỹ.

Trở về lại miền Bắc, chị Phong được học tập, bồi dưỡng văn hóa. Mỗi chiều cuối tuần, mấy chị em đi bộ từ Hải Dương lên Hà Nội nằng nặc xin về Nam chiến đấu. Các anh lãnh đạo hứa: nếu các chị học hết lớp 5 sẽ cho về Nam. Thế là thi xong, chưa biết kết quả thế nào, ngày 5/12/1972, các chị được vào Nam.

Ngày 4/3/1973, chị về đến cơ quan tổ chức tỉnh Quảng Nam và ít ngày sau được điều về A12 và làm ở giao bưu tỉnh cho đến ngày Tổng tiến công nổi dậy giải phóng quê hương.

Thời tuổi 20 chị cũng đã chính thức có chồng ở xóm trên, thế nhưng, hoàn cảnh rất đặc biệt, lễ hỏi, lễ cưới đều tổ chức nhưng vắng bóng chị. Ngày đó, gia đình chị và gia đình chồng đã có hứa hôn từ trước, cả chị và chồng chưa hề quen biết.

Ngày tổ chức cưới, chị đang làm nhiệm vụ, vừa bàn giao cán bộ cho trạm khác đưa về Hội An thì nghe có người nhà nhắn về gấp. Trên đường đi, tổ chức có lệnh bí mật: dẫn đường đưa cán bộ lên cứ. Thế là chị Phong đành lỗi hẹn với chồng và hẹn: "Chờ đến ngày độc lập". Những chuyến công tác xa quê dằng dặc, chuyển đổi công tác vùng khác, không thể chờ chị Phong, người chồng đã có vợ khác…

Chị về hưu năm 1987, về sống ở ngôi nhà của mẹ. Cha mẹ chị đã mất. Giờ trong căn nhà tình nghĩa rộng rãi, có thêm vợ chồng người chị ruột về ở với chị. Ngày ngày, chị chăm cây đậu, cây mãng cầu,… trên mảnh vườn cát trắng trước nhà, chăm sóc miếng ăn, giấc ngủ cho các đứa cháu cũng là niềm vui, khuây khỏa ở cái tuổi không còn trẻ

Viết Nam

Tối 4/4 trên sân Hàng Đẫy, CLB Công an Hà Nội (CAHN) đã giành chiến thắng đậm 5-1 trước SHB Đà Nẵng FC trong khuôn khổ vòng 17 V.league mùa 2025/2026, qua đó tiếp tục củng cố vững chắc ngôi đầu bảng xếp hạng. Trận đấu này mang ý nghĩa đặc biệt khi tiền vệ Nguyễn Quang Hải và thủ môn Nguyễn Filip cùng cán mốc 100 lần ra sân trong màu áo đội bóng Thủ đô.

Thất bại đậm 0-4 trước Manchester City tại tứ kết FA Cup tối 4/4 (giờ Việt Nam) không chỉ khiến Liverpool dừng bước mà còn đẩy HLV Arne Slot vào tâm điểm chỉ trích, trong bối cảnh “Lữ đoàn đỏ” đang bộc lộ nhiều dấu hiệu trục trặc ở mùa giải thứ hai dưới thời chiến lược gia người Hà Lan này.

Ngày 4/4, Phòng CSĐT tội phạm về ma tuý, Công an TP Hà Nội cho biết đã hoàn thành bản kết luận điều tra vụ án “Mua bán trái phép chất ma tuý” và “Sử dụng trái phép chất ma tuý” xảy ra tại phường Tây Hồ (Hà Nội). Căn cứ vào các tài liệu thu thập được, Cơ quan CSĐT Công an TP Hà Nội đã chuyển hồ sơ sang Viện KSND TP Hà Nội đề nghị truy tố 4 đối tượng.

Công ty Deahan đã thực hiện 60 hợp đồng, lắp đặt 69 trạm quan trắc tại 47 đơn vị trên 23 tỉnh, thành; Công ty Seiki thực hiện 21 hợp đồng, lắp đặt 76 trạm quan trắc trên 20 tỉnh, thành. Dư luận đặt câu hỏi, vậy Đậu Tuấn Anh, Chủ tịch HĐQT Công ty Seiki và Công ty Deahan có vai vế thế nào, có chiêu bài gì đặc biệt mà được ưu ái như vậy?

Vụ việc 300 tấn thịt lợn nhiễm dịch tả lợn châu Phi được tuồn ra thị trường, thậm chí vào các trường học đã gây bức xúc trong dư luận. Sự việc xảy ra cho thấy, đã có sự buông lỏng quản lý, “đứt gãy” trong cơ chế giám sát theo chuỗi, từ khâu kiểm dịch, kiểm soát giết mổ và giám sát lưu thông.

Hôm 2/4 (giờ địa phương), sứ mệnh Artemis II chính thức rời bệ phóng tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy (Mỹ), đánh dấu lần đầu tiên sau hơn 50 năm con người quay trở lại quỹ đạo Mặt trăng. Với sự tham gia của đội ngũ phi hành gia đặc biệt và hệ thống công nghệ trị giá hàng chục tỷ USD, chuyến bay không chỉ kiểm tra giới hạn vận hành của tàu Orion mà còn mang theo những thông điệp ấn tượng, từ hợp tác quốc tế đến câu chuyện truyền cảm hứng của một cậu bé 8 tuổi.

Một trong những nguyên nhân khiến hàng loạt dự án đầu tư công trên địa bàn TP Hồ Chí Minh chậm tiến độ, đội vốn đầu tư thời gian qua đã được chỉ rõ là do chậm trễ trong việc bồi thường, giải tỏa, thu hồi đất. Dù mức bồi thường theo Luật Đất đai năm 2024 đã tăng lên khá cao, đến ngày 30/3 vừa qua các cơ quan, đơn vị có trách nhiệm vẫn chưa thể giải ngân hết số tiền chi bồi thường, thu hồi đất của năm 2025….

Đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam là dự án trọng điểm quốc gia, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội nên trong thời gian vừa qua, tại các địa phương có dự án đi qua, công tác chuẩn bị các điều kiện tốt nhất để khởi công, thi công dự án đang được tập trung cao độ.

Mùa tuyển sinh đại học năm 2026 chứng kiến sự xuất hiện của hàng loạt ngành học mới tại nhiều cơ sở giáo dục đại học, đặc biệt là các nhóm ngành liên quan đến công nghệ, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số. Thực tế này khiến thí sinh rất băn khoăn khi chọn ngành, chọn trường. 

Trước thực trạng mỹ phẩm giả, kém chất lượng đang len lỏi vào thị trường với nhiều thủ đoạn tinh vi, TP Hồ Chí Minh đã và đang mở cao điểm đấu tranh, quyết tâm “tuyên chiến” mạnh mẽ với loại tội phạm này. Không chỉ là vấn đề gian lận thương mại, mỹ phẩm giả còn trực tiếp đe dọa sức khỏe cộng đồng, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị và người tiêu dùng.

Trong lúc nhảy lầu từ tầng 7 xuống đất, nam thanh niên va chạm dây cáp viễn thông, dây tải điện nên bật lên rồi mới rơi xuống trúng ô tô du lịch đang đậu trước khi chạm đất. Điều đáng nói là nam thanh niên này đã thoát chết sau ca cấp cứu tại bệnh viện.

Thời gian gần đây, tại nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa và một số tỉnh lân cận, “cơn sốt” săn lùng cây muội hồng bất ngờ bùng phát, thu hút sự quan tâm của không ít người chơi cây cảnh. Từ những hội nhóm trên mạng xã hội đến các cuộc trao đổi, mua bán ngoài đời thực, cây muội hồng được thổi giá lên cao hàng chục triệu, trở thành đối tượng săn tìm ráo riết. Tuy nhiên, phía sau thú chơi tưởng chừng vô hại này lại tiềm ẩn nhiều hệ lụy và những nguy cơ vi phạm pháp luật hiện hữu.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文