Chuyện về ông Chủ sự bưu điện hy sinh ngày đầu toàn quốc kháng chiến
Chính phủ đã tuyên dương ông trên Bảng vàng Tổ quốc. Bằng Tổ quốc ghi công cũng có tên ông. Sau gần 60 năm ông hy sinh, gia đình mới may mắn tìm được mộ phần của ông tại Khu an nghỉ của các liệt sỹ vô danh ở Nghĩa trang Mai Dịch.
Ông Nguyễn Văn Hùng sinh ra ở làng Phượng Vũ, huyện Phú Xuyên, tỉnh Hà Tây, xuất thân là thư ký bưu điện. Cách mạng Tháng Tám thành công, ngày 21/8/1945, đồng chí Hoàng Hữu Nam, tức Phan Bôi, lúc đó là Xứ ủy viên Xứ ủy Bắc Bộ xây dựng được một số tổ chức yêu nước đã đến Sở Bưu điện Bờ Hồ tổ chức họp toàn thể công nhân, viên chức để họ tự bầu lên người lãnh đạo Sở (Chủ sự - Giám đốc).
Và nhờ vào tài năng và đức độ, ông Nguyễn Văn Hùng chính là người đã được toàn thể anh chị em tín nhiệm bầu vào chức vụ đó. Ông đã trở thành Chủ sự đầu tiên dưới chế độ mới.
![]() |
| Bạn bè và người thân thắp hương trước mộ ông Nguyễn Văn Hùng được tìm thấy sau gần 60 năm bị thất lạc. |
Ông Nguyễn Hiệp - người con trai út của ông nhớ lại, lúc ông mới 4-5 tuổi, đó là những ngày Cách mạng Tháng Tám thành công, người cha mẫu mực chính là người đã gây dựng lòng yêu đất nước, yêu Thủ đô cho 4 người con trai của mình.
Mỗi buổi sáng, người Chủ sự Bưu điện lại đánh thức các con dậy vào lúc 5h30'. Giờ ấy những người lính Vệ quốc đoàn cũng chuẩn bị xếp hàng, hướng lên nóc nhà bưu điện, nơi quốc kỳ đang phần phật tung bay.
Tháng 1/1946, Bác Hồ đến thăm Sở Bưu điện Bờ Hồ, chính ông Hùng là người đã dẫn Bác đi thăm các khâu công tác của Sở. Bác động viên anh chị em phải bảo quản tốt thiết bị, máy móc để phục vụ công tác, phục vụ cách mạng.
Năm 1946, tình hình ở Hà Nội rất căng thẳng. Nhiều cuộc khiêu khích của thực dân Pháp diễn ra ngay trước Bưu điện Bờ Hồ. Nhiều đêm ông Hùng phải trực tại Sở để điều hành công việc, trực tiếp giải quyết nối mạng thông tin liên lạc, đặc biệt là thông tin liên lạc cho Trung ương và Chính phủ.
Nhiều cuộc điện đàm quan trọng giữa các đồng chí lãnh đạo cao cấp, cũng chính ông là người đích thân kiểm tra, trực tiếp nối mạch để đảm bảo an ninh. Nhờ sự tận tâm, chỉ đạo xác đáng của ông mà từ khi Cách mạng Tháng Tám thành công cho đến ngày toàn quốc kháng chiến, Sở Bưu điện Bờ Hồ đã đáp ứng kịp thời những yêu cầu về thông tin, liên lạc phục vụ bầu cử Quốc hội, xây dựng chính quyền nhân dân…
Đây cũng là nơi đã phát tín hiệu mệnh lệnh của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng gửi toàn quân, toàn dân thực hiện lời kêu gọi "Toàn quốc kháng chiến" của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Đêm 19/12/1946, cuộc kháng chiến toàn quốc bùng nổ. Đến sáng 20/12, tại Hà Nội đã diễn ra trận chiến đấu quyết tử giữa Tự vệ Bưu điện Bờ Hồ cùng Vệ quốc đoàn chống lại nhiều đợt tấn công của quân đội thực dân Pháp hòng chiếm lĩnh Bưu điện.
Sở Bưu điện có vị trí đặc biệt nối liền với Bắc Bộ Phủ, trở thành một cứ điểm liên hoàn, bảo vệ mặt sau Bắc Bộ Phủ. Đóng quân tại đây có một trung đội Vệ quốc đoàn với quân số chỉ có 20 chiến sĩ. Chỉ huy đơn vị là đồng chí Quận, người già dặn nhất đơn vị mới trạc ngoài 20 tuổi. Đồng chí Quận và ông Hùng cùng bàn bạc, sắp xếp lực lượng chiến đấu...
Tinh thần hăng hái, yêu nước của ông Hùng làm đồng chí chỉ huy quân sự phải suy nghĩ. Với tư cách là chỉ huy quân sự, anh chỉ định ông Hùng nhận nhiệm vụ di chuyển máy về hậu cứ, ở lại hậu cứ xây dựng lực lượng kháng chiến lâu dài.
Nhưng ông Hùng đã kiên quyết không chấp nhận: "Tôi phải ở lại đây, tại Sở này để làm nhiệm vụ đã cam kết với Hồ Chủ tịch và lãnh đạo cấp trên. Chúng ta cùng sống chết với Sở".
Lúc đó, người chiến sĩ chỉ huy chỉ còn biết nắm tay người Chủ sự, hai người cùng khóc bởi xúc động vì tình đồng chí. Và hai người đã trở thành linh hồn của cuộc chiến quyết liệt không cân sức này. Quân Pháp đã tập trung hỏa lực đánh vào Bưu điện Bờ Hồ và cuộc chiến đấu diễn ra vô cùng ác liệt.
Trong trận đấu quyết tử này, Chủ sự Nguyễn Văn Hùng đã trở thành cán bộ đầu tiên của ngành Bưu điện anh dũng hy sinh trong ngày toàn quốc kháng chiến chống xâm lược, bảo vệ Thủ đô. Ông Hùng cùng nhiều đồng chí bị giặc Pháp vùi xác nên khi một số anh em tham gia trận đánh quay trở lại Sở để tìm nhưng không thấy thi thể của ông.
Theo hồi ức của gia đình, trước ngày toàn quốc kháng chiến 3 ngày, ông Hùng được nghỉ phép một tuần để về quê cải táng mộ cha. Nhưng do tình hình căng thẳng nên ông đưa gia đình về quê rồi trở lại nhiệm sở ngay để cùng các cán bộ, nhân viên bưu điện và anh em Vệ quốc đoàn chuẩn bị kháng chiến.
Đêm 19/12, ông không rời Hà Nội lên chiến khu Việt Bắc mà tình nguyện ở lại cùng anh em công nhân chiến đấu bảo vệ Thủ đô yêu dấu.
Noi theo tấm gương hy sinh anh dũng của người cha, hai người con trai lớn của liệt sỹ Nguyễn Văn Hùng đã tình nguyện gia nhập Trung đoàn Thủ đô và tham gia chiến đấu bảo vệ từng tấc đất, từng căn nhà, đường phố ở Thủ đô Hà Nội rồi lên Việt Bắc tiếp tục chiến đấu để giành chiến thắng về cho đất nước
