Công trình thủy điện Sông Ba Hạ (Gia Lai): Sắp đến ngày phát điện
Ước mơ từ bao đời nay sắp trở thành hiện thực, chỉ còn hơn 40 ngày nữa, tổ máy số 1 sẽ chính thức vận hành đưa dòng điện sáng hòa mạng lưới điện quốc gia vào cuối tháng 3.
Phát nguyên từ dãy núi Ngọc Rô vùng Tây Bắc tỉnh Kon Tum ở độ cao 1.549m, dòng sông Ba chảy qua địa phận tỉnh Gia Lai, xuôi về Phú Yên rồi đổ ra biển Đông ở cửa Đà Diễn.
Ở bậc thang cuối cùng trong dòng chảy của con sông này, cách đây gần 5 năm, công trình thủy điện Sông Ba Hạ khởi công xây dựng vào ngày 18/4/2004 với hai tổ máy có tổng công suất 220 MW, sản lượng điện trung bình mỗi năm 825 triệu Kwh, tổng vốn đầu từ 4.275 tỷ đồng.
Đến công trình thủy điện Sông Ba Hạ những ngày đầu tháng hai, chúng tôi như bị cuốn hút trong không khí lao động tất bật, khẩn trương của hàng ngàn kỹ sư, công nhân kỹ thuật cùng với hàng trăm xe cơ giới.
Trong nắng xuân tươi vàng, đứng trên cao nhìn xuống sẽ bắt gặp thân đập dài 808m vắt ngang dòng sông với cao trình 110,7m. Một hệ thống tràn xả lũ 12 khoang, mỗi khoang rộng 15x16,5m, được điều khiển đóng, mở cửa van bằng hệ thống xi lanh thủy lực có lưu lượng xả mỗi giây 28.000m3 nước.
Phía sườn núi là một con kênh dẫn dòng có chiều dài 3.900m với hai cửa van rộng 7,5x7,5m dẫn vào hai đường hầm áp lực xuyên trong lòng núi, mỗi đường hầm dài 990m, đường kính 7,5m. Cách đó không xa là nhà máy thủy điện cao 47m và trạm phân phối điện ngoài trời kết nối với đường dây 220 KV Tuy Hòa - Quy Nhơn - Nha Trang.
Theo chân kỹ sư Phan Doãn Trần - chuyên viên kỹ thuật của Công ty cổ phần Lắp máy 45-4 (LILAMA 45-4), chúng tôi bước xuống lòng đất ở độ sâu 25m theo đường dẫn bậc thang để vào tận nơi đặt tuốc bin nặng hơn 60 tấn nằm bên trong nhà máy thủy điện. Khi chúng tôi đến nơi đặt "trái tim" nhà máy, toàn bộ hệ thống thiết bị ở tổ máy số 1 đã được những kỹ sư, công nhân kỹ thuật của LILAMA 45-4 đã lắp đặt hoàn thiện.
Theo các chuyên gia, kỹ sư trực tiếp lắp đặt cho biết, hệ thống thiết bị này do Tập đoàn Dongfang Electric Corporation (DEC) Trung Quốc cung cấp, hướng dẫn lắp đặt và vận hành. Để đẩy nhanh tiến độ thi công lắp đặt tổ máy phát điện, hơn nửa năm nay và ngay cả những ngày lễ, tết, LILAMA 45-4 đã phải huy động nhân lực lao động ba ca mỗi ngày đêm.
Những người công nhân nhỏ bé rất nhiều so với khối thiết bị đồ sộ, nhưng lại có sức lao động bền bỉ, dẻo dai khiến cho ông Zhang Lei - một chuyên gia Trung Quốc, Phó Giám đốc chỉ huy tại hiện trường cùng các đồng sự của ông phải bày tỏ sự cảm phục.
Vốn là một trong những người sớm có mặt những ngày đầu tiên ở công trường thủy điện Sông Ba Hạ, kỹ sư Đào Đức Hoàn, Trưởng ban Chỉ huy công trường của tổng thầu, hồ hởi tâm sự: Sau hơn 20.000 ngày đêm xẻ núi, ngăn sông, hàng chục ngàn công nhân lao động trên công trường này đã đào đắp hơn 14,8 triệu m3 đất đá, xây lắp 37.000m3 đá, hơn 500.000m3 bê tông cốt thép tại các hạng mục xây dựng quan trọng và lắp đặt hơn 5.800 tấn thiết bị.
Để có được những con số đó, những cán bộ, kỹ sư, công nhân kỹ thuật ở các đơn vị thi công phải đối mặt với nhiều khó khăn thử thách bởi thời tiết nắng gió, mưa dầm, những trận chạy lũ nửa đêm, mờ sáng.
Trên công trường thủy điện Sông Ba Hạ không chỉ có mồ hôi, mà còn có cả nước mắt và máu khi một số công nhân đã bị thương tật do tai nạn lao động, hoặc mãi mãi nằm lại nơi này vì dòng điện sáng ngày mai.
Công trình khởi công từ ngày 18/4/2004, gần hai năm sau đó, lễ chặn dòng diễn ra vào ngày 16/1/2008, tích nước vào hồ chứa giai đoạn 1 ngày 15/3/2008, tích nước vào hồ chứa giai đoạn 2 ngày 22/12/2008…
Trao đổi với phóng viên Báo CAND, ông Võ Văn Tri - Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Thủy điện Sông Ba Hạ bày tỏ niềm vui: "Cuộc đua nước rút đang về gần tới đích, công việc hiệu chỉnh các thông số kỹ thuật ở tổ máy số 1 đang được tiến hành để đảm bảo vận hành phát điện vào cuối tháng 2 này. Bốn tháng sau đó, thiết bị tổ máy số 2 cũng sẽ được lắp đặt hoàn thiện để hòa vào lưới điện quốc gia"