Diễn đàn online: Mong manh ranh giới sáng tối

Bóp méo sự thật, làm sai lệch nhận thức, phát tán văn hoá phẩm đồi trụy... là những nguy cơ thường trực ở nhiều diễn đàn trên mạng Internet hiện nay. Nếu đăng ký trở thành một thành viên của diễn đàn, ai cũng có thể đưa ra ý kiến chủ quan của mình cho tất cả mọi người cùng biết mà không cần phải qua khâu kiểm duyệt nào.

Ngoài những diễn đàn tích cực, có hiệu quả xã hội lớn thì những diễn đàn "đen" dễ ảnh hưởng đến tâm lý và hành vi của những người tham gia, đặc biệt là lứa tuổi teen. Nguy cơ cận kề từ ảnh hưởng tiêu cực của các diễn đàn đang ngày càng lộ rõ.

"Tôi biết thêm nhiều thông tin đa dạng từ diễn đàn"

Đó là tâm sự của một bạn trẻ thường xuyên tham gia các diễn đàn trên mạng Internet để sưu tầm thông tin. Trong thời đại công dân mạng ra đời ngày càng nhiều, diễn đàn trên mạng ngày càng rầm rộ, ai cũng có thể vào Internet lập diễn đàn để thoải mái bày tỏ ý kiến riêng của mình. Việc sử dụng mã nguồn mở có sẵn đồng nghĩa với việc ai cũng có thể vào Internet lập diễn đàn.

Một trong số những trang thông tin của sinh viên như: svxd.net.vn (sinh viên Đại học Xây dựng)… là những diễn đàn mang định hướng rõ rệt, như một kênh truyền tải kiến thức chuyên ngành.

Bài viết của các thành viên "post" lên cũng luôn xoay quanh chủ đề về xây dựng như: kiến trúc và quy hoạch thành phố, các giải thưởng xây dựng, các công trình thiết kế, thi công, những cây cầu nổi tiếng, các tòa nhà đẹp…

Hay như diễn đàn dientuvienthong.net (được sự hỗ trợ của Khoa Điện tử viễn thông - Trường Đại học Khoa học Tự nhiên TP Hồ Chí Minh) cũng đề cập đến vấn đề viễn thông và truyền thông. Thành viên tham gia diễn đàn có thể vào đây trao đổi, tìm kiếm thông tin hữu ích cho mình.

Còn dân công nghệ thông tin không ai không biết đến một số diễn đàn khá phổ biến như: www.quantrimang.com, www.vnpro.org, handheld.com.vn... Những diễn đàn này đã giúp cho không chỉ sinh viên mà cả những người đang công tác trong lĩnh vực này tìm thấy những kiến thức bổ ích.

Bên cạnh đó, một số các vấn đề thời sự nóng bỏng cũng được các cư dân mạng thảo luận sôi nổi và kêu gọi trên các diễn đàn như: hoạt động ký tên vì công lý, các hoạt động từ thiện, ủng hộ nạn nhân chất độc da cam… như trên một số website www.vndioxin.com, www.chatdocdacam.org... hoặc các diễn đàn của các bạn yêu thích điện ảnh, văn thơ… Nhiều thành viên trong diễn đàn đã trở thành bạn bè thân thiết, giúp đỡ nhau trong học tập và công việc.

Bên cạnh đó, một số diễn đàn của sinh viên Việt Nam tại nước ngoài như: www.svlen.com, www.sinhvienmos.ru, svnl.net… thường xuyên có các bài viết giúp đỡ nhau tìm nơi ở, việc làm bán thời gian, kinh nghiệm học tập, xin tài trợ và những tin tức hướng về Tổ quốc. Và trên một số diễn đàn, các sinh viên Việt Nam đã thể hiện sự nghiêm túc khi kêu gọi mọi thành viên hãy sử dụng tiếng Việt có dấu để viết và "post" bài lên diễn đàn.

Cư dân mạng Minh Thắng đang làm việc tại một công ty tin học là thành viên thường xuyên của một số diễn đàn công nghệ thông tin, đã từng có khá nhiều bài viết: "Tôi biết thêm nhiều thông tin đa dạng từ diễn đàn, nếu chưa hiểu rõ về một phần mềm mới thì lên diễn đàn chỉ vài tiếng sau là đã có bài hồi âm". Đó cũng là tâm sự chung của nhiều thành viên khi lên diễn đàn với mục đích học tập và học hỏi kiến thức.

Nguy cơ cận kề

Phải công nhận một thực tế là hiện nay có quá nhiều diễn đàn và những diễn đàn nghiêm túc, chất lượng, năng động, mới mẻ lại không nhiều. Có thể nhận xét sau một hồi lai vãng "black-forum" (diễn đàn đen) rằng có bao nhiêu diễn đàn có ích thì có bấy nhiêu diễn đàn "có vấn đề". Náo nhiệt nhất, đông đúc nhất vẫn là các sex-forum.

Các diễn đàn sex được truyền nhau, được "thảo luận", bàn tán rầm rộ và phát tán còn nhanh hơn các diễn đàn nghiêm túc. Điều mà các thành viên của những diễn đàn này thích thú là luôn update (cập nhật) những "của lạ" để "đáp ứng" cho sự tò mò và sở thích bệnh hoạn.

Các thành viên của những diễn đàn đen còn có thú sưu tầm ảnh khoả thân của những ngôi sao, ca nhạc, điện ảnh… Thậm chí là ảnh của gái làng chơi rồi post lên để các thành viên "ngó nghiêng" và "bàn tán". Hậu quả là thanh niên, học sinh phải cắt xén thời gian học tập, làm việc để dành thời gian cho diễn đàn.

Nhưng điều đáng sợ hơn chính là ảnh hưởng của diễn đàn dẫn đến sự lệch lạc trong tư tưởng sống của một đại bộ phận thanh thiếu niên. Tại đây, ngôn ngữ sử dụng được chỉnh sửa, gây biến dạng vẻ đẹp của tiếng Việt.

Ranh giới sáng tối của các diễn đàn rất mong manh.

Cách viết của các thành viên hết sức cẩu thả, câu chữ lộn xộn, tầm phào với nội dung đại loại như: "Tập đoàn cá độ, nơi tụ tập các đại gia cờ bạc, con nghiện khắp mọi nơi, nơi hội tụ những cao thủ chát chít đong gái soi trai, nơi dành cho con trai, muốn khen chê bàn tán con gái thì vào đây" (diễn đàn tuoitreonline)...

Nguy hiểm hơn, một thành viên là dân dạo chơi forum lành nghề cho chúng tôi biết, nhiều thành viên còn lên diễn đàn rủ nhau đi ăn trộm, tụ tập hút chích. Chúng tôi ngạc nhiên hỏi diễn đàn có người quản trị thông tin thì làm sao mà lại để lọt qua những hành vi xấu được. Dân forum lành nghề đó cười mà rằng: Quá dễ, chỉ cần hẹn hò nhau bằng một số ngôn ngữ "lóng" trên mạng, rồi cụ thể hơn thì dùng tin nhắn chát hoặc điện thoại.

Những diễn đàn của sinh viên học ở nước ngoài như "diendanthanhnienxame" cũng biến tướng không kém. Bên cạnh những topic trao đổi, tâm sự của những sinh viên xa xứ thì diễn đàn lại tập trung bàn tán những vấn đề liên quan đến tình dục như: "khoẻ để dâm" hay những topic xúi giục rời khỏi quê hương sau khi học xong…

Gần đây, thế giới mạng lại nổi lên một số diễn đàn địa phương như "hanoimuathu", "YeuHaiphong", "DiendanTuyenQuang", "TraiQuangNgai"… Đây là diễn đàn được mọc lên do một số bạn trẻ có khả năng tin học lập ra và tự điều hành, kéo theo là hàng ngàn thành viên tham gia với đủ các tác động tích cực và tiêu cực xen lẫn nhau. Những diễn đàn này định hướng hoạt động không thống nhất. Và đương nhiên, những diễn đàn này không có cơ quan chủ quản, không chịu sự quản lý của một tổ chức nào.

Với các diễn đàn này, không thể áp đặt mọi trách nhiệm cho admin (người quản trị). Bởi đã gọi diễn đàn thì không thể áp đặt mọi thứ quy tắc, luật lệ và chắc chắn admin không thể kiểm soát 24/24h.

Bên cạnh đó, admin cũng không phải gửi mọi ý kiến đến cơ quan văn hoá để kiểm duyệt mà chỉ là người chịu trách nhiệm về mặt kỹ thuật chứ không phải quản lý về mặc nội dung. Đa số thành viên của diễn đàn là thành viên ảo. Với bất kỳ chiếc máy tính nào, ngồi ở đâu và bạn là ai thì cũng đương nhiên trở thành thành viên của các diễn đàn, bởi thế không ai kiểm soát được nhân thân của thành viên đó.

Thực tế cho thấy, diễn đàn trên mạng đang ở hai thái cực sáng tối mà ranh giới của nó rất mong manh. Vì tất cả địa chỉ của các diễn đàn này đều mang tên miền quốc tế nên hiện tại, các cơ quan chức năng chưa thể quản lý được nội dung. Những nguy hại từ các diễn đàn đen đang báo động và cần đến ý thức tham gia của mỗi thành viên