Giáo dục mầm non Hải Phòng: Nỗi bất công dành cho con trẻ
Theo công bố, hiện ngân sách đầu tư cho bậc tiểu học chiếm 27,32% tổng đầu tư cho ngành GD&ĐT, bậc THCS: 23,5%, đại học là 15,7%, trong khi chi phí đầu tư cho bậc mầm non chỉ chiếm vỏn vẹn 4,5%! Thiếu đầu tư dẫn đến rất nhiều bất cập ở bậc mầm non. Trong đó, Hải Phòng - một trong những địa phương được đánh giá khá về công tác giáo dục mầm non cũng không là ngoại lệ.
Từ chuyện trường công quá tải
Theo một số phụ huynh, Trường Mầm non Đồng Tâm, phường Lạch Tray, quận Ngô Quyền là một trong những trường có lượng học sinh đăng ký nhập học đông nhất thành phố. Thế nên, có lớp học sĩ số lên tới xấp xỉ 60 cháu, trong khi vẫn chỉ có 2 cô giáo và cơ sở vật chất chỉ đảm bảo cho 35 trẻ theo đúng quy định!
Theo ông Nguyễn Đình Nhi, Trưởng phòng GD&ĐT quận Ngô Quyền, tình trạng quá tải trầm trọng còn diễn ra ở nhiều trường khác trên địa bàn quận. Chẳng hạn, Trường 20-10 có 1 lớp sĩ số 60, 2 lớp có sĩ số 53 trẻ. Nhằm giãn lớp, giảm tải, năm học 2008 - 2009, ngành GD&ĐT chỉ đạo: trường không được tuyển sinh thêm. Còn tại Trường mầm non Sao sáng 4, cũng thuộc quận Ngô Quyền, chỉ trong vài giờ đồng hồ buổi sáng ngày 8/6, trường đã nhận đủ chỉ tiêu cho năm học 2008 - 2009.
"Cung" không đáp ứng nổi "cầu" khi mà tại Hải Phòng hiện có 77.500 trẻ ở lứa tuổi mầm non trong khi các trường công lập chỉ đáp ứng được 29% con số trên. "Cơ sở hạ tầng của bậc giáo dục mầm non đã không kịp trở tay trước nhu cầu xã hội", đó là khẳng định của ông Nguyễn Xuân Trường, Phó giám đốc Sở GD&ĐT Hải Phòng.
Đến câu chuyện xã hội hóa…
Thiếu trường công, chủ trương xã hội hóa giáo dục được đưa ra và đã có sự hưởng ứng từ người dân. Tuy nhiên, nhìn vào hệ thống giáo dục mầm non ngoài công lập, người ta không thể không nhận ra còn thấy nhiều "mảng tối".
Trước hết là về đội ngũ. Một báo cáo gần đây của ngành GD&ĐT đã khẳng định: khoảng 25% đội ngũ quản lý và giáo viên hệ mầm non hiện nay có trình độ dưới chuẩn! Nhưng phải hiểu một thực tế là tỷ lệ 25% ấy phần lớn rơi vào các cơ sở ngoài công lập. Điều này có thể thấy rõ và phổ biến nhất ở những nhóm trẻ gia đình đang mọc lên ngày càng nhiều ở các khu dân cư. Ở các lớp học "3 không" dạng này (không có sự quản lý của Nhà nước, không đảm bảo điều kiện cơ sở vật chất, không có trình độ sư phạm), người thiệt thòi chỉ là những đứa trẻ chưa có khả năng tự bảo vệ.
Được biết, đầu năm 2008, sau những phản ánh về thực trạng tồi tệ của nhiều cơ sở mầm non ngoài công lập, ngành GD-ĐT Hà Tây là có một cuộc tổng kiểm tra và cho đóng cửa tới 300 cơ sở nuôi dạy trẻ không đảm bảo. Đặt câu hỏi về một động thái tương tự cho Hải Phòng, lãnh đạo Sở GD&ĐT Hải Phòng chỉ nói đến kế hoạch dự kiến về việc thanh tra và hỗ trợ các cơ sở mầm non ngoài công lập trong tháng 8 và tháng 9 tới.
Nếu như nói, những bất cập diễn ra phổ biến ở các cơ sở mầm non ngoài công lập thì cũng phải công bằng mà nhìn lại rằng, họ không có được những ưu đãi đáng kể. Kêu gọi xã hội hóa nhưng thiếu sự quan tâm, đó là điều gây bức xúc nhất cho các cơ sở mầm non tư thục. Những ưu đãi, trên thực tế đã có, chẳng hạn ưu đãi về thuê đất hay miễn thuế thu nhập trong 5 năm đầu, nhưng chừng ấy chỉ như muối bỏ bể. Những ưu đãi này chỉ có ý nghĩa với các trường thu học phí cao, còn với đa số trường, lớp ra đời phục vụ nhu cầu bình dân thì khó vẫn hoàn khó. Địa điểm thường tận dụng từ nhà ở, nếu thuê thì cũng thuê của tư nhân nên ưu đãi thứ nhất không có tác dụng. Còn với việc miễn thuế thu nhập 5 năm đầu, có thể nói đây là khoảng thời gian không nhiều cho quá trình tích lũy của một cơ sở mầm non, bởi với mức thu học phí tương đương trường công, các khoản thu cũng chỉ đủ trang trải hàng ngày và trả lương nhân công.
Một bức xúc khác đối với những người làm công tác giáo dục mầm non, đó là chế độ. Thực tế, đồng lương của giáo viên mầm non là thấp nhất so với các bậc học khác trong khi trách nhiệm lại nặng nề. Với giáo viên mầm non ngoài công lập, mọi chế độ lại càng khắc nghiệt hơn.
Một giáo viên trường mầm non tư thục cho biết vào thời điểm năm 2007, lương của chị, một giáo viên đã có 8 năm theo nghề là 380 nghìn đồng/tháng. Quá chật vật với mức thu nhập, giống như nhiều đồng nghiệp khác, chị quyết định bỏ việc. Không được ưu đãi nhiều, chịu hậu quả trực tiếp chính là những đứa trẻ ở các cơ sở ngoài công lập.
Bà Phạm Tuyết Mai, Hiệu trưởng Trường Mầm non tư thục Đằng Hải, quận Hải An cho biết: "Cũng là làm công việc nuôi dạy trẻ nhưng các trường công thì được Nhà nước đầu tư hàng tỷ đồng xây dựng cơ sở vật chất, mua sắm trang thiết bị, trong khi chúng tôi phải tự túc toàn bộ. Đi học, các cháu còn phải đóng cả tiền mua đồ chơi". Nghịch lý là ở chỗ, rất nhiều trẻ học ở các cơ sở ngoài công lập là con em những gia đình khó khăn, tiền học, tiền ăn phải đóng thường cao hơn trường công lập nhưng chế độ được hưởng của trẻ lại không bằng trẻ ở trường công. Rất phi lý nếu như không nhìn nhận đây là sự bất công và phân biệt đối xử với trẻ.
Trong câu chuyện với một vị lãnh đạo của Sở GD&ĐT Hải Phòng, được biết, thời gian này, ngành bắt đầu dành mối quan tâm đặc biệt đối với hệ giáo dục mầm non và sẽ trình UBND thành phố một dự án về lĩnh vực này trong thời gian tới. Chưa biết chương trình hành động cụ thể ra sao, nhưng chắc hẳn, đó sẽ là một tín hiệu mừng